Vũ Trọng Trung

ÔNG VÕ VĂN SÁU – NGƯỜI GIỮ ĐƯỜNG DÂY BƯU TÁ ĐIỆN TÍN BÍ MẬT Ở GÒ CÔNG (1940–1945)

Từ năm 1940 đến 1945, vùng Gò Công (Tiền Giang) trở thành một trong những nơi phong trào Việt Minh phát triển mạnh ở Nam Kỳ. Tuy nhiên, để duy trì sự liên lạc giữa các cơ sở, cần có một người đủ mưu trí, tinh tế và hiểu biết địa bàn. Người đó chính là ông Võ Văn Sáu, thợ sửa đồng hồ kiêm người đưa điện tín thuê trong làng – nghề tưởng chừng bình thường nhưng lại trở thành tấm bình phong giúp ông chuyển thư bí mật cho Việt Minh suốt hơn 5 năm.

Hằng ngày, ông Sáu đạp chiếc xe cọc cạch khắp các chợ, mang theo hộp dụng cụ sửa đồng hồ và một cuốn sổ ghi danh sách khách hàng. Ít ai biết dưới lớp giấy lịch cũ bọc quanh hộp dụng cụ là những bức thư kháng chiến, mệnh lệnh chỉ huy hoặc bản đồ khu vực. Mỗi khi đưa thư xong, ông xé bỏ phần giấy bọc để tránh lưu dấu vết rồi thay bằng tờ khác.

Địch nghi ngờ đường dây liên lạc của Việt Minh, liên tục theo dõi các nhà có người lạ tới. Nhưng vì ông Sáu có nghề sửa đồng hồ – nghề đòi hỏi đi lại thường xuyên – nên không ai nghĩ ông dính líu đến hoạt động cách mạng. Ngay cả khi bị xét hỏi, ông vẫn bình tĩnh mở hộp đồ, đưa ra vài chiếc đồng hồ hỏng để đánh lạc hướng.

Một lần năm 1943, trên đường mang tài liệu quan trọng đến điểm hẹn, ông bị một toán lính Nhật chặn lại. Chúng nghi ngờ tờ giấy gói hộp dụng cụ và yêu cầu mở ra. Ông Sáu bình tĩnh lấy đồng hồ ra sửa ngay tại chỗ, cố tình làm rơi chiếc ốc vít nhỏ xuống đất, rồi tỳ người khuất sang một bên để dùng chân nghiền nát bức thư giấu dưới đế xe đạp. Khi lính Nhật rời đi, ông móc mẩu thư còn lại, bọc lại trong tờ giấy dầu và chuyển đúng giờ.

Đến năm 1944–1945, khi phong trào tiền khởi nghĩa sôi động, ông Sáu trở thành người chịu trách nhiệm trung chuyển tài liệu cho ba huyện. Ông không bao giờ nhận mình là cán bộ, chỉ luôn miệng nói: “Tôi chỉ là người chạy xe!” Nhưng chính người chạy xe ấy đã giữ cho đường dây liên lạc sống suốt những năm tháng khốc liệt nhất.

Ông mất năm 1988. Con cháu khi dọn lại nhà mới biết chiếc hộp sửa đồng hồ cũ từng là “kho thư” của một thời cháy lửa. Người dân gọi ông bằng sự trân trọng:
“Ông Sáu – người đưa đường bằng tiếng tích tắc của đồng hồ.”