Vũ Tú Hồ — Người chiến sĩ viết quyết tâm thư giữa lửa bom
Nửa thế kỷ trôi qua song dư âm về tấm gương thanh niên Vũ Tú Hồ ở thị trấn Bố Hạ (Yên Thế) viết quyết tâm thư lên đường nhập ngũ vẫn nguyên vẹn trong ký ức của chúng tôi, lớp thanh niên cùng trang lứa với anh.
Giữa bão lửa của cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước, khi miền Bắc bị oanh tạc khốc liệt và miền Nam lửa đạn chưa hề nguôi, đã xuất hiện những con người dũng cảm không chỉ hy sinh vì lý tưởng độc lập, mà còn thắp lên ngọn lửa tinh thần cho thế hệ trẻ. Một trong những tượng đài sống ấy là Vũ Tú Hồ, thương binh – đảng viên – chiến sĩ người thị trấn Bố Hạ, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, người đã viết quyết tâm thư tòng quân đánh giặc bằng chính máu và niềm tin của tuổi trẻ.
Sinh tháng 10-1947 trong một gia đình nghèo, Tú Hồ là con trai thứ ba nhưng là trưởng nam — gánh nặng gia đình đặt lên đôi vai thanh niên trẻ ngay từ thuở nhỏ. Cha mất sớm, mẹ nuôi ăn học cho tới năm 1966 thì Hồ tốt nghiệp cấp 3, trở thành một trong ba học sinh của thị trấn có bằng trung học lúc bấy giờ. Anh trúng tuyển vào hai trường đại học lớn là Kinh tế Quốc dân và Đại học Sư phạm Hà Nội khoa Trung Văn, mở ra cánh cửa tương lai rực rỡ cho một thanh niên trí thức.
Nhưng vào ngày 2/6/1966, khi bom Mỹ ném vào thị trấn Bố Hạ, cảnh tượng hoang tàn trước mắt đã chạm tới nỗi đau sâu thẳm trong trái tim Hồ. Đất đá chắn ngang đường, nhà cửa đổ nát, người thương đau khắp nơi — tất cả như vẽ nên một bài thơ bi tráng trong tâm tưởng anh:
“Căm thù quân giặc Mỹ / Tàn phá đất quê hương / Gieo đau thương tang tóc / Thù muôn đời không quên.”
Không chút do dự, Hồ quyết định không đi học đại học như dự định, mà ở lại quê hương để góp sức xây dựng phong trào “Toàn dân đánh Mỹ”. Với trình độ và tinh thần tiến bộ, anh nhanh chóng tham gia công tác đoàn, được bầu làm Bí thư Chi đoàn, rồi là trung đội trưởng trung đội dân quân trực chiến, kiêm giảng dạy bổ túc văn hóa ban đêm cho thanh niên địa phương. Công việc nào anh cũng thể hiện xuất sắc, và vào ngày 1/4/1967, Hồ được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam — bước ngoặt quyết định hướng anh vào con đường chiến đấu vì quốc gia.
Nửa cuối 1967, khi bom đạn Mỹ dồn dập rải khắp vùng từ Hương Vỹ đến Đông Sơn và Đồng Kỳ, anh trích máu viết quyết tâm thư xin nhập ngũ — lá thư không chỉ là đơn tình nguyện bình thường, mà là bản tuyên ngôn sinh tử của một thế hệ thanh niên quyết đứng lên đánh giặc. Chi bộ địa phương sau nhiều lần cân nhắc đã chấp nhận quyết tâm ấy, và tháng 12-1967, anh tạm biệt mẹ già và mối tình đầu thơ mộng để lên đường nhập ngũ.
Trong quân ngũ, Hồ là người không ngừng rèn luyện và chiến đấu ở nhiều vị trí: bí thư chi bộ đơn vị, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng hay tổ trưởng tổ tam tam — mỗi lần xung trận, anh đều đi đầu, thể hiện tinh thần xung kích và lòng quả cảm không hề thua kém ai. Những trang nhật ký chiến tranh của anh ghi rõ từng trận đánh, từng tên đồng đội hy sinh và cả những lần anh bị thương rồi lại trở lại đơn vị sau khi bình phục. Tính riêng từ 12/10/1970 đến 29/11/1971, anh đã tham gia 19 trận chiến đấu ác liệt trên chiến trường B3 (Bình Long – Phước Long – Bù Đốp).
Những trang nhật ký ấy không chỉ ghi lại chiến công mà còn chứa đựng câu chữ sâu sắc về tình yêu và lý tưởng: “Với Đảng tuyệt đối trung thành / Sự nghiệp cách mạng vì dân quên mình / Dẫu cho có phải hy sinh / Tư thế chiến thắng đạp trên đầu thù.” — những dòng chữ như một lời tuyên thệ sắt son giữa núi lửa chiến tranh.
Hồ được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Ba, Huân chương Chiến sĩ giải phóng, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang cùng nhiều giấy khen khác — những ghi nhận cho tinh thần chiến đấu kiên cường và sự hy sinh bền bỉ suốt những năm tháng chiến tranh.
Sau khi bị thương nặng và điều trị tại Quân y viện ở Phước Long, anh không dừng lại. Dù mang thương tật và bốn mảnh kim khí găm trong người, Hồ tiếp tục trở về quê hương công tác, vừa học chương trình đại học để trở thành kỹ sư nông nghiệp (khoa địa chính) năm 1978, vừa phục vụ cộng đồng với vai trò Phó trưởng Phòng Nông nghiệp huyện Yên Thế cho đến khi nghỉ hưu năm 2002.
70 năm tuổi đời, 50 năm tuổi Đảng, Vũ Tú Hồ vẫn lạc quan và tự hào về tuổi trẻ chiến đấu vì quê hương — một tấm gương không chỉ của bản thân mà còn là đại diện cho biết bao thanh niên Việt Nam đã từ bỏ ước mơ cá nhân để giành lấy hòa bình cho đất nước



