Vũ Văn Cẩn: Nhà quân y và nhà khoa học đặt sức khỏe bộ đội lên hàng đầu

Vũ Văn Cẩn sinh năm 1914 tại Bạch Sam, Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Sau khi học tiểu học ở Hà Nội, ông đỗ tú tài năm 1936 rồi theo học Đại học Y khoa Hà Nội, tốt nghiệp năm 1943 với luận văn về phẫu thuật quặm mi sẹo do mắt hột.

Ngay thời còn là sinh viên, ông đã dấn thân vào hoạt động xã hội. Năm 1941, ông cộng tác với báo Thanh Nghị, và đến năm 1942 tham gia sáng lập, lãnh đạo Tổng hội Sinh viên, kết hợp đấu tranh chính trị với việc ủng hộ phong trào Việt Minh. Trong thời gian này, ông từng bị thực dân Pháp và phát xít Nhật truy bức, có lúc phải trốn chạy và sau đó bị Nhật giam giữ vì phản đối chủ trương Đại Đông Á của chúng.

Năm 1946, ông nhập ngũ và được giao làm Cục trưởng Cục Quân y. Năm 1947, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, đến năm 1950 được phong quân hàm Đại tá. Trong suốt kháng chiến chống Pháp, ông đề xuất nhiều chủ trương và giải pháp, từ việc chăm lo sức khỏe cho bộ đội, cứu chữa thương binh, bệnh binh, đến việc quy hoạch lại hệ thống bệnh viện và xây dựng lý luận tổ chức bảo đảm quân y trong chiến tranh.

Đỉnh cao trong sự nghiệp thời kỳ này là việc ông trực tiếp chỉ huy, chỉ đạo công tác bảo đảm quân y cho chiến dịch Điện Biên Phủ, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến.

Sau Hiệp định Genève, ông trở về Hà Nội, tham gia giảng dạy tại Đại học Y Dược. Từ năm 1964 đến 1970, ông giữ chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần kiêm Cục trưởng Cục Quân y; đến năm 1969 làm Thứ trưởng Bộ Y tế, rồi từ 1971 đến 1974 giữ quyền Bộ trưởng, năm 1974 được thăng quân hàm Thiếu tướng và giữ chức Bộ trưởng Bộ Y tế đến năm 1982.

Ông qua đời năm 1982 tại Hà Nội, hưởng thọ 68 tuổi. Ông được Nhà nước tặng nhiều huân, huy chương và năm 2014 được danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang. Tên ông hiện được đặt cho các tuyến phố ở Hà Nội, Đà Nẵng và một đường ở Hưng Yên.

Cuộc đời Vũ Văn Cẩn cho thấy tinh thần kết hợp giữa tri thức chuyên môn và lòng yêu nước. Từ một sinh viên y khoa dám đấu tranh vì độc lập, ông đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp bảo vệ sức khỏe và sinh mạng người chiến sĩ, là tấm gương để thế hệ trẻ noi theo về lý tưởng, trách nhiệm và sự tận tụy.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Vũ Văn Cẩn" (https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C5%A9_V%C4%83n_C%E1%BA%A9n), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.