VŨ VĂN HIẾU - TẤM ÁO PHONG PHONG VÀ TRỌN ĐỜI CHO ĐẢNG

Thời kỳ lịch sử: Thời kỳ đấu tranh giành độc lập trước Cách mạng Tháng Tám 1945 (1930 – 1943)

Nhân vật lịch sử: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Vũ Văn Hiếu (1907 – 1943)

I.Người con ưu tú của Đặc khu Mỏ Quảng Ninh

Anh Vũ Văn Hiếu sinh năm 1907 tại Nam Định, nhưng cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vẻ vang nhất của anh lại gắn liền sâu sắc với mảnh đất và những người thợ mỏ Quảng Ninh.

Năm 1929, giữa lúc phong trào công nhân ở vùng mỏ Hòn Gai - Cẩm Phả đang sục sôi, người thanh niên trẻ Vũ Văn Hiếu đã đến Quảng Ninh làm thợ mỏ và dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng. Với nhiệt huyết và sự kiên trung, anh nhanh chóng trở thành một trong những đảng viên đời đầu của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tháng 4 năm 1930, anh được bầu làm Bí thư Đặc khu ủy đầu tiên của Đặc khu Mỏ Quảng Ninh khi mới tròn 23 tuổi.

Dưới sự lãnh đạo của anh, phong trào đấu tranh của công nhân vùng mỏ Quảng Ninh phát triển vô cùng mạnh mẽ, trở thành ngọn cờ đầu trong phong trào cách mạng toàn quốc thời bấy giờ.

II. Sự kiên trung trong ngục tối Côn Đảo

Do sự lùng sục và đàn áp dã man của thực dân Pháp, tháng 11 năm 1930, đồng chí Vũ Văn Hiếu bị địch bắt tại Hải Phòng. Mặc dù bị tra tấn bằng những hình phạt dã man nhất, anh vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, không khai báo một lời. Thực dân Pháp đã kết án và đày anh ra "ngục án sống" Côn Đảo.

Tại Côn Đảo, anh cùng các đồng chí cách mạng tiền bối như Nguyễn Văn Cừ, Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng... biến nhà tù thành trường học cách mạng. Đến năm 1936, trước áp lực của Mặt trận Nhân dân Pháp, anh được trả tự do và tiếp tục quay trở lại hoạt động cách mạng tại Hà Nội và Côn Đảo lần thứ hai vào năm 1940.

Ở lần bị bắt thứ hai này, chế độ tù da dết của thực dân Pháp đã tàn phá sức khỏe của đồng chí Vũ Văn Hiếu. Anh bị bệnh lao phổi nặng và suy kiệt cơ thể trong những cay đắng, khắc nghiệt của gông cồng Côn Đảo.

III. Kỷ vật "Tấm áo phong phong" – Bài học bất tử về lòng trung thành

Đầu năm 1943, sức khỏe của đồng chí Vũ Văn Hiếu đã ở cmn kề cái chết. Trong những giờ phút cuối cùng tại hầm tù Côn Đảo, một câu chuyện cảm động nghẹn ngào đã diễn ra và trở thành huyền thoại trong lịch sử Đảng.

Khi ấy, các đồng chí trong tù gom góp được một chiếc áo may-ô (áo lót) bằng may-ơ ấm – vốn là tiêu chuẩn hiếm hoi được cấp – trao cho Vũ Văn Hiếu mặc để bớt lạnh. Biết mình không thể sống qua khỏi, Vũ Văn Hiếu đã dùng chút sức lực cuối cùng, cởi chiếc áo ra và đưa lại cho đồng chí Lê Duẩn (sau này là Tổng Bí thư của Đảng), lúc đó cũng đang bị giam cùng ngục.

Anh thều thào nói trong hơi thở tàn:

"Tôi sắp chết rồi, không cần dùng áo này nữa. Đồng chí hãy giữ lấy mà mặc để duy trì sức khỏe, tiếp tục chiến đấu cho Đảng, cho cách mạng..."

Nói xong, người Bí thư Đặc khu ủy đầu tiên của Khu mỏ Quảng Ninh trút hơi thở cuối cùng trên tay các đồng chí của mình khi mới 36 tuổi. Hành động nhường áo trong giờ phút sinh tử không chỉ là tình đồng chí thiêng liêng mà còn là biểu tượng cao đẹp nhất của tinh thần “Sống vì Đảng, chết không rời Đảng”.

IV. Ý nghĩa lịch sử và Tự hào Quê hương Quảng Ninh

Sự cống hiến và hi sinh vô bờ bến của đồng chí Vũ Văn Hiếu đã góp phần thắp sáng ngọn lửa cách mạng tại Quảng Ninh, tạo tiền đề vững chắc cho thắng lợi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 trên đất mỏ.

Để ghi nhận những đóng góp to lớn ấy, đồng chí Vũ Văn Hiếu đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Tự hào là người dân Quảng Ninh, ngày nay khi đi qua thành phố Hạ Long, bạn có thể ghé thăm Tượng đài Vũ Văn Hiếu uy nghi được dựng tại phường Bạch Đằng, hay công viên mang tên anh. Câu chuyện về tấm áo nhường đồng chí trước lúc hy sinh vẫn luôn là bài học đi cùng năm tháng, nhắc nhở thế hệ trẻ Quảng Ninh hôm nay về truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm" kiên cường của vùng đất Mỏ anh hùng.