VŨ VĂN TẤN (TÂN) VÀ CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ VỀ MỘT NGƯỜI CHIẾN SĨ CÁCH MẠNG KIÊN TRUNG
Nguyễn Thị Ngọc Ánh
1. Những năm tháng tuổi trẻ và con đường đến với cách mạng
Vũ Văn Tấn, thường gọi là Tân, sinh năm 1913, mất năm 2003. Trong quá trình hoạt động cách mạng, ông còn sử dụng các bí danh Tố và Tố Lang. Ông quê ở làng Vĩnh Khê, huyện An Dương, tỉnh Kiến An, nay thuộc khu vực An Đồng, An Dương, Hải Phòng.
Sinh ra trong một gia đình có học và giàu truyền thống yêu nước, từ nhỏ Vũ Văn Tấn đã sớm được nuôi dưỡng tinh thần yêu nước. Sau khi tốt nghiệp tiểu học Pháp – Việt, ông tiếp tục học trung học tại Hà Nội.
Trong những năm 1925–1926, phong trào yêu nước trong thanh niên, học sinh diễn ra sôi nổi. Vũ Văn Tấn đã tham gia các hoạt động đòi thả cụ Phan Bội Châu và để tang cụ Phan Châu Trinh. Những sự kiện ấy đã góp phần hun đúc trong ông lòng yêu nước và ý chí tìm con đường đấu tranh giải phóng dân tộc.
Một dấu mốc quan trọng là khi ông được tiếp cận cuốn “Bản án chế độ thực dân Pháp” của Nguyễn Ái Quốc. Từ đó, ông tìm đọc thêm sách báo tiến bộ, bí mật tuyên truyền những tư tưởng cách mạng và dần dấn thân vào con đường đấu tranh.
Năm 1926, Vũ Văn Tấn được giới thiệu tham gia Hội Thanh niên Cách mạng Đồng chí. Trở về quê hương, ông vận động người thân và thanh niên địa phương tham gia hoạt động, góp phần xây dựng một tổ chức cách mạng sớm tại Hải Phòng.
2. Từ người trí thức trẻ đến người công nhân hoạt động cách mạng
Thực hiện chủ trương “vô sản hóa”, Vũ Văn Tấn vào làm thợ phụ tại một nhà máy đóng tàu ở Hải Phòng. Cuộc sống gần gũi với người lao động giúp ông hiểu sâu sắc hơn những khó khăn, vất vả và khát vọng của giai cấp công nhân.
Ông tích cực tuyên truyền, tổ chức phong trào và thực hiện những nhiệm vụ do tổ chức cách mạng giao. Trong bối cảnh phong trào bị thực dân theo dõi và đàn áp gay gắt, mỗi hoạt động đều tiềm ẩn hiểm nguy, nhưng ông vẫn kiên định với con đường đã lựa chọn.
Sau những biến động cuối năm 1929, Vũ Văn Tấn bị chính quyền thực dân kết án tử hình vắng mặt. Ông thoát khỏi sự truy bắt, đổi tên và vào Sài Gòn tiếp tục hoạt động bí mật.
3. Những năm tháng tù đày và ý chí không khuất phục
Giữa năm 1933, trong một đợt truy lùng gắt gao, Vũ Văn Tấn bị bắt. Khi tung tích của ông bị phát hiện, chính quyền thực dân đưa ông ra Bắc để thi hành bản án.
Nhờ sự đấu tranh và bảo vệ của gia đình, bản án được chuyển từ tử hình xuống chung thân khổ sai, với lý do khi xảy ra sự việc ông mới 17 tuổi. Ông bị giam giữ tại nhà tù Sơn La.
Tuy nhiên, những năm tháng tù đày không làm ông từ bỏ lý tưởng. Tại đây, ông tiếp tục học tập, trao đổi lý luận cách mạng với nhiều chiến sĩ cách mạng. Nhà tù trở thành môi trường thử thách và rèn luyện thêm bản lĩnh, ý chí của người chiến sĩ trẻ.
4. Hành trình hoạt động cách mạng trên đất Pháp
Sau khi được trả tự do trong thời kỳ Mặt trận Bình dân Pháp, Vũ Văn Tấn tiếp tục hoạt động. Ông làm việc trên tuyến hàng không Hà Nội – Marseille và tham gia các hoạt động công đoàn, phong trào tiến bộ tại Pháp.
Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ năm 1939, ông bị kẹt lại tại Marseille. Dù xa Tổ quốc, ông vẫn tiếp tục tham gia phong trào của người Việt tại Pháp và các hoạt động vì hòa bình.
Ông tích cực tham gia phong trào phản đối chiến tranh, vận động nhân dân và thanh niên Pháp ủng hộ hòa bình, quan tâm đến vấn đề Việt Nam. Những hoạt động ấy thể hiện tinh thần quốc tế và lòng yêu nước sâu sắc của một người con luôn hướng về quê hương.
5. Lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Năm 1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp, Vũ Văn Tấn mong muốn được trở về nước để trực tiếp phục vụ cách mạng. Tuy nhiên, ông được khuyên tiếp tục ở lại Pháp hoạt động vì nhiệm vụ đó có lợi cho cách mạng.
Vũ Văn Tấn đã chấp hành sự phân công. Dù xa quê hương, ông vẫn cùng đồng chí vận động dư luận, tham gia phong trào vì hòa bình và phản đối chiến tranh ở Việt Nam.
Câu chuyện này cho thấy tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ cách mạng: ở bất cứ nơi đâu, nhiệm vụ chung và lợi ích của dân tộc vẫn luôn được đặt lên hàng đầu.
6. Trở về xây dựng đất nước
Cuối năm 1955, sau nhiều năm hoạt động ở nước ngoài, Vũ Văn Tấn trở về Việt Nam. Ông làm công tác nghiên cứu nghệ thuật điện ảnh, sau đó đảm nhiệm công việc tại Cục Điện ảnh, góp phần vào những bước đầu xây dựng nền điện ảnh cách mạng của đất nước.
Sau một cuộc đời dài gắn bó với cách mạng, trải qua hoạt động bí mật, tù đày và những năm tháng xa Tổ quốc, ông vẫn giữ vững tinh thần yêu nước và lý tưởng đã lựa chọn từ khi còn rất trẻ.
7. Ý nghĩa câu chuyện lịch sử về Vũ Văn Tấn
Cuộc đời của Vũ Văn Tấn (Tân) là một câu chuyện tiêu biểu về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và sự kiên trì theo đuổi lý tưởng cách mạng. Từ quê hương An Dương – Hải Phòng, ông đã đi qua nhiều chặng đường lịch sử đầy thử thách.
Câu chuyện về ông góp phần giáo dục thế hệ hôm nay lòng yêu quê hương, đất nước; biết trân trọng những đóng góp của các thế hệ đi trước; có ý thức sống có trách nhiệm với cộng đồng và kiên trì vượt qua khó khăn.
Vũ Văn Tấn đã đi qua nhiều chặng đường của lịch sử, nhưng điều không thay đổi trong suốt cuộc đời ông chính là lòng yêu nước và niềm tin vào con đường mình đã lựa chọn. Câu chuyện về ông là một phần đáng trân trọng trong truyền thống cách mạng của quê hương Hải Phòng.



