Vũ Xuân – Anh hùng pháo binh, người dành trọn tuổi xuân cho Tổ quốc
Vũ Xuân là một trong hai cá nhân của Đoàn 6 Pháo binh, nay là Lữ đoàn Pháo binh 6 Quân khu 9, được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời chiến đấu của ông gắn với những chặng hành quân dài hàng vạn cây số, những chiến trường khốc liệt ở miền Nam và đặc biệt là tình đồng đội sâu nặng. Ông hy sinh khi mới 29 tuổi, để lại một cuốn nhật ký giàu lý tưởng và những kỷ vật được đồng đội gìn giữ suốt nhiều năm.
Người lính trẻ lên đường
Vũ Xuân sinh ngày 25/4/1946, quê ở Thái Nguyên. Ngày 3/7/1963, khi còn rất trẻ, ông nhập ngũ, bắt đầu những năm tháng gắn bó với quân đội và cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Từ khi nhập ngũ đến ngày hy sinh, ông đã ba lần hành quân vào Nam chiến đấu, với tổng chặng đường hơn 10.000km. Những cung đường ấy trải dài từ miền Bắc qua miền Trung, sang Lào, Campuchia rồi trở lại chiến trường miền Nam, qua các địa bàn như Châu Đốc, U Minh, Rạch Giá.
Trước khi hy sinh, Vũ Xuân giữ cương vị Chính trị viên Tiểu đoàn 2311, Đoàn 6 Pháo binh Quân khu 9.
Những trang nhật ký của tuổi thanh xuân
Một trong những di sản đặc biệt mà Vũ Xuân để lại là những cuốn nhật ký được viết trong những năm tháng chiến tranh.
Cuốn nhật ký đầu tiên được ông bắt đầu ghi từ ngày 20/4/1969 đến 21/9/1972. Cuốn thứ hai tiếp nối cho đến khi ông hy sinh. Những trang viết ấy ghi lại cuộc sống, suy nghĩ, tình cảm và lý tưởng của một người lính trẻ giữa chiến trường.
Qua những dòng nhật ký, hình ảnh Vũ Xuân hiện lên là một người lính giàu tình cảm, yêu đời nhưng cũng có ý chí và lý tưởng cách mạng mạnh mẽ. Ông trân trọng tình đồng chí, đồng đội và luôn ý thức về trách nhiệm của thế hệ mình đối với đất nước.
Năm 2005, cuốn “Nhật ký Vũ Xuân” được xuất bản, tạo được tiếng vang lớn. Sau đó, một bộ phim tài liệu cũng được thực hiện, lần theo hành trình của cuốn nhật ký và tìm về chiến trường nơi ông đã hy sinh.
Ba lần vào Nam chiến đấu
Những năm tháng chiến đấu đưa Vũ Xuân đi qua nhiều chiến trường khốc liệt. Mỗi lần hành quân vào Nam là một lần ông phải đối mặt với những thử thách mới: đường rừng hiểm trở, bom đạn, bệnh tật và sự thiếu thốn.
Nhưng những khó khăn ấy không làm người chiến sĩ trẻ chùn bước. Ông cùng đồng đội bám trụ chiến trường, thực hiện nhiệm vụ được giao và sống hết mình với những người đồng chí bên cạnh.
Đối với Vũ Xuân, tình đồng đội không chỉ tồn tại trong những trận đánh mà còn hiện diện trong từng bữa cơm, từng cuộc hành quân và những phút giây hiếm hoi được nghỉ ngơi.
Tình đồng đội với Đỗ Hà Thái
Một trong những câu chuyện xúc động nhất về Vũ Xuân là tình bạn, tình đồng đội giữa ông và Đại tá Đỗ Hà Thái.
Hai người quen nhau từ giữa năm 1969, khi cùng học lớp chuyển binh chủng ở Hà Tây, sau đó cùng hành quân vào Nam và có những ngày chiến đấu tại Đoàn 6 Pháo binh. Vũ Xuân lớn hơn Đỗ Hà Thái hai tuổi nên hai người gọi nhau là anh em.
Trước ngày Vũ Xuân hy sinh khoảng một tuần, hai người gặp nhau tại khu vực Lò Than. Sau khi trò chuyện suốt đêm, Vũ Xuân còn đi bắt nhái để chuẩn bị bữa sáng cho người đồng đội.
Sau bữa cơm, ông gửi một số tư trang và cuốn nhật ký thứ nhất nhờ Đỗ Hà Thái cất giữ vì lo hành quân thường xuyên, mang theo sẽ nặng và có thể bị thất lạc.
Không ai ngờ đó lại là lần cuối cùng hai người gặp nhau.
Hy sinh ở tuổi 29
Ngày 13/5/1974, trong một trận chiến tại Kinh 2 – Vĩnh Tuy, Vũ Xuân đã anh dũng hy sinh.
Khi ấy ông mới 29 tuổi, và chỉ chưa đầy một năm nữa đất nước sẽ hoàn toàn thống nhất.
Sự hy sinh của Vũ Xuân để lại nỗi đau lớn đối với gia đình, đồng đội và những người từng chiến đấu bên ông. Những kỷ vật của ông được Đỗ Hà Thái gìn giữ, trong đó có nhật ký, đèn pin và chiếc băng để tang Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Người đồng đội đưa anh trở về quê hương
Sau chiến tranh, Đỗ Hà Thái vẫn luôn mang trong lòng mong muốn đưa hài cốt người đồng đội trở về với gia đình.
Năm 1980, ông trở lại Nghĩa trang Kinh Hãng ở Kiên Giang, nơi Vũ Xuân được an táng, để cất bốc hài cốt. Sau nhiều năm, ông đã đưa được hài cốt người đồng đội từ chiến trường miền Nam về quê nhà Thái Nguyên.
Hài cốt Vũ Xuân về đến quê hương đúng ngày 13/5/1980, tức ngày giỗ thứ sáu của ông. Cha mẹ và người thân đón người con đã hy sinh trở về trong niềm đau xót xen lẫn xúc động.
Được truy tặng danh hiệu Anh hùng
Sau khi “Nhật ký Vũ Xuân” được xuất bản và lan tỏa, Đỗ Hà Thái tiếp tục mong muốn người đồng đội của mình được ghi nhận xứng đáng.
Ông tìm gặp những thủ trưởng, đồng đội cũ, thu thập tư liệu và hoàn thiện hồ sơ đề nghị truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Vũ Xuân.
Ngày 9/10/2014, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Liệt sĩ Vũ Văn Xuân (Vũ Xuân).
Đó là sự ghi nhận đối với những đóng góp và sự hy sinh của người chiến sĩ pháo binh đã dành trọn tuổi trẻ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Lời nhắn gửi từ người đã khuất
Câu chuyện về Vũ Xuân không chỉ là câu chuyện về một người lính đã hy sinh. Đó còn là câu chuyện về tuổi trẻ, lý tưởng, tình đồng đội và giá trị của hòa bình.
Những trang nhật ký ông để lại giúp thế hệ sau hình dung rõ hơn tâm hồn của một người lính trẻ giữa chiến tranh: có tình yêu quê hương, có nỗi nhớ gia đình, có tình cảm với đồng đội và trên hết là khát vọng được cống hiến cho đất nước.
Đặc biệt, lời nhắn được lưu lại gắn với tên tuổi ông:
“Đừng làm hoen ố máu của những người đi trước!”
Đó không chỉ là lời nhắc nhở đối với thế hệ sau mà còn là thông điệp về trách nhiệm trước những hy sinh của cha anh.
Vũ Xuân – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhưng những trang nhật ký, những kỷ vật và câu chuyện về tình đồng đội của ông vẫn tiếp tục sống trong ký ức của gia đình, đồng đội và những thế hệ sau. Tuổi xuân của ông đã dừng lại trên chiến trường, nhưng lý tưởng và sự hy sinh ấy vẫn còn vang vọng trong thời bình.
