Vũ Xuân Thiều – Người sinh viên Bách khoa và chuyến bay bất tử trên bầu trời Tổ quốc
Từ giảng đường Đại học Bách khoa Hà Nội đến buồng lái máy bay MiG-21, Vũ Xuân Thiều đã lựa chọn rời bỏ con đường học tập để trở thành người chiến sĩ bảo vệ bầu trời Tổ quốc. Đêm 28/12/1972, chuyến bay cuối cùng của người phi công trẻ đã ghi dấu một chiến công đặc biệt trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Có những người đã rời giảng đường khi tuổi trẻ còn đang dang dở, mang theo những ước mơ chưa kịp thực hiện để bước vào một hành trình lớn hơn – hành trình bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc. Vũ Xuân Thiều là một người như thế.
Sinh năm 1945 tại Nam Định, lớn lên ở Hà Nội, Vũ Xuân Thiều từng là sinh viên năm thứ ba Khoa Vô tuyến điện, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ngày càng diễn ra ác liệt, chàng sinh viên trẻ đã quyết định tình nguyện nhập ngũ, tham gia tuyển chọn phi công vào tháng 6/1965.
Đó là một quyết định không hề dễ dàng. Đang ở độ tuổi đẹp nhất của đời người, Thiều có thể tiếp tục con đường học tập để theo đuổi tương lai của riêng mình. Nhưng trước hoàn cảnh đất nước, anh đã lựa chọn khoác lên mình màu áo lính, mang theo kiến thức, nhiệt huyết và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ.
Năm 1968, sau khi hoàn thành khóa huấn luyện bay tại Liên Xô, Vũ Xuân Thiều trở về nước và được biên chế vào Trung đoàn Không quân 921. Anh được giao nhiệm vụ trong lực lượng phi công chiến đấu ban đêm – một nhiệm vụ đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, khả năng xử lý tình huống chính xác và bản lĩnh vững vàng trước những hiểm nguy luôn thường trực.
Tháng 12/1972, khi Mỹ mở cuộc tập kích đường không chiến lược bằng máy bay B-52 vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc, bầu trời miền Bắc bước vào những ngày đêm chiến đấu vô cùng khốc liệt.
Đêm 28/12/1972, Vũ Xuân Thiều nhận lệnh xuất kích từ sân bay Cẩm Thủy, Thanh Hóa. Điều khiển chiếc MiG-21, anh được sở chỉ huy dẫn đường tiếp cận đội hình máy bay địch trên vùng trời Sơn La.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Trong điều kiện chiến đấu ban đêm, giữa đội hình máy bay hộ tống dày đặc, người phi công trẻ đã vượt qua những trở ngại để tiếp cận mục tiêu. Anh phóng tên lửa, đánh trúng chiếc B-52 của đối phương. Tuy nhiên, do công kích ở cự ly quá gần, máy bay của anh cũng bị mất cùng mục tiêu. Vũ Xuân Thiều đã anh dũng hy sinh khi mới 27 tuổi.
Sự hy sinh ấy khép lại cuộc đời của một người phi công trẻ, nhưng không khép lại câu chuyện về lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm của anh đối với đất nước.
Có một chi tiết khiến câu chuyện về Vũ Xuân Thiều trở nên đặc biệt gần gũi với các thế hệ sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội: trước khi trở thành người phi công chiến đấu, anh cũng từng là một sinh viên ngồi trên giảng đường, mang trong mình những hoài bão và ước mơ của tuổi trẻ.
Ngày nay, những kỷ vật của anh, trong đó có giấy khen sinh viên giỏi của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, được lưu giữ tại Bảo tàng Chiến thắng B-52. Những kỷ vật ấy không chỉ gợi nhắc về một người anh hùng mà còn kể câu chuyện về một thế hệ thanh niên đã sẵn sàng gác lại những dự định riêng khi Tổ quốc cần.
Nhìn lại hành trình của Vũ Xuân Thiều, chúng ta hiểu rằng giá trị của tuổi trẻ không chỉ nằm ở những thành tựu mỗi người đạt được cho bản thân, mà còn được thể hiện qua trách nhiệm với cộng đồng và đất nước.
Một người sinh viên đã trở thành người chiến sĩ. Một chuyến bay đã trở thành dấu mốc lịch sử. Và một cuộc đời tuy ngắn ngủi vẫn để lại bài học sâu sắc về lý tưởng sống, lòng dũng cảm và tinh thần cống hiến.
Bầu trời Tổ quốc hôm nay đã bình yên. Nhưng ký ức về những người đã góp phần bảo vệ bầu trời ấy sẽ còn được các thế hệ mai sau trân trọng và gìn giữ.
