Vũ Xuân Thiều: "Phát đạn" sống giữa bầu trời Hà Nội đêm cuối năm

Đêm 28 tháng 12 năm 1972, bầu trời miền Bắc không có sao, chỉ có những quầng lửa của bom đạn và tiếng gầm rú của những "pháo đài bay" B-52. Trong bóng tối đặc quánh ấy, tại một sân bay dã chiến bùn lầy, người phi công trẻ Vũ Xuân Thiều leo lên buồng lái chiếc MiG-21 với một quyết tâm lặng lẽ nhưng rực cháy.

Vũ Xuân Thiều là một người con của phố Đặng Dung (Hà Nội), mang vẻ ngoài thư sinh, điềm đạm và một tâm hồn giàu cảm xúc. Trước khi nhập ngũ, anh là sinh viên năm thứ ba Đại học Bách khoa Hà Nội. Những người đồng đội kể rằng, anh yêu bầu trời không chỉ vì nhiệm vụ, mà vì ở đó, anh cảm thấy mình đang bảo vệ mái nhà của mẹ, bảo vệ những giảng đường nơi bạn bè đang miệt mài bút nghiên.

Lúc 21 giờ 41 phút, lệnh xuất kích vang lên. Chiếc MiG-21 của Thiều xé màn đêm lao vút lên. Nhiệm vụ của anh là tiêu diệt "siêu pháo đài bay" B-52 – thứ vũ khí mà lúc bấy giờ được coi là bất khả chiến bại. Trong buồng lái hẹp, giữa những tiếng rè rè của radar và sự nhiễu loạn điện tử khủng khiếp từ phía địch, Thiều phải bay ở độ cao cực thấp để tránh sự phát hiện của radar mặt đất đối phương, rồi đột ngột kéo cao để tiếp cận mục tiêu. Đêm ấy, anh phát hiện một chiếc B-52 đang lừng lững bay vào vùng trời Sơn La.

Ở khoảng cách vài cây số, Thiều xin lệnh công kích. Anh nhấn nút phóng hai quả tên lửa tầm nhiệt. Những quầng lửa xanh lè vọt ra từ cánh máy bay, lao thẳng vào bụng con quái vật thép. B-52 trúng đạn, bốc cháy. Thế nhưng, điều kinh khủng nhất đã xảy ra: chiếc pháo đài bay khổng lồ ấy dù bốc cháy nhưng vẫn không rơi ngay. Với kích thước đồ sộ và tám động cơ, nó vẫn lầm lũi bay, cố trút nốt số bom đang mang trong bụng xuống những làng mạc phía dưới.

Lúc này, khoảng cách giữa chiếc MiG-21 của Vũ Xuân Thiều và chiếc B-52 đang cháy chỉ còn tính bằng trăm mét. Một khoảng cách quá gần để bắn thêm tên lửa vì sức nổ của nó sẽ phá hủy luôn chính máy bay của anh. Trong tích tắc giữa sự sống và cái chết, một ý nghĩ lóe lên trong đầu người phi công 27 tuổi: “Nếu không tiêu diệt nó ngay tại đây, bom sẽ rơi xuống đầu đồng bào mình.”

Thiều không hề do dự. Thay vì kéo cần lái để thoát ra khỏi vùng nguy hiểm, anh đã tăng tốc tối đa. Qua sóng vô tuyến, sở chỉ huy chỉ kịp nghe thấy một âm thanh mạnh mẽ cuối cùng. Vũ Xuân Thiều đã biến chính chiếc máy bay của mình thành một quả tên lửa thứ ba. Anh lao thẳng vào khối lửa khổng lồ phía trước. Một tiếng nổ kinh hoàng xé toạc bầu trời đêm Sơn La. Chiếc B-52 vỡ vụn, rơi thẳng xuống cánh rừng, không kịp trút thêm một quả bom nào nữa. Vũ Xuân Thiều đã hy sinh trong tư thế của một người chiến thắng, tan vào bầu trời mà anh hằng yêu mến. Sáng hôm sau, người ta tìm thấy những mảnh vụn của chiếc MiG-21 nằm lẫn giữa xác chiếc pháo đài bay B-52. Anh đã đi trọn con đường của mình – một con đường từ giảng đường đại học đến bầu trời chiến trận.

Cái chết của Vũ Xuân Thiều chính là hiện thân của "thời hoa lửa": anh đẹp như một đóa hoa trí thức và rực cháy như một ngọn lửa quả cảm. Anh không chỉ bắn rơi một chiếc máy bay, anh đã chứng minh rằng: khi một con người sẵn sàng dâng hiến tất cả cho lý tưởng, họ có thể trở thành một sức mạnh mà không có bất kỳ công nghệ vũ khí hiện đại nào có thể ngăn cản được.