Vừa A Dính – Cánh chim bằng của núi rừng Tây Bắc và cuộc đấu trí bất tử trước họng súng quân thù

Vừa A Dính sinh ra trong một gia đình người Mông giàu truyền thống cách mạng tại xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên. Lớn lên giữa đại ngàn Tây Bắc trong những năm tháng thực dân Pháp liên tiếp càn quét, nung nấu lòng căm thù giặc sâu sắc, anh đã sớm đi theo tiếng gọi của kháng chiến. Mới 13 tuổi, Vừa A Dính đã trở thành chiến sĩ liên lạc tinh nhuệ của đội vũ trang châu Tuần Giáo. Với sự mưu trí, dũng cảm và lợi thế thông thuộc từng hốc đá, đường mòn của núi rừng quê hương, người chiến sĩ nhỏ tuổi ấy đã thực hiện thành công hàng trăm chuyến phát chuyển thư từ, mật lệnh, tiếp tế lương thực và dẫn đường an toàn cho bộ đội, cán bộ bám trụ hoạt động.

Bi kịch và thử thách anh hùng ập đến vào sáng ngày 15 tháng 6 năm 1949, khi Vừa A Dính đang trên đường làm nhiệm vụ bí mật thì bất ngờ bị một toán quân Pháp phục kích và bắt giữ. Phát hiện trong túi anh có tài liệu cách mạng, kẻ thù hí hửng dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc bằng vật chất đến những trận đòn roi, tra tấn dã man suốt nhiều giờ liền nhằm ép anh khai ra vị trí đóng quân của lực lượng vũ trang và nơi ẩn nấp của cán bộ huyện. Thế nhưng, đối mặt với sự tàn bạo của quân thù, người con trai của núi rừng Tây Bắc vẫn cắn răng chịu đựng, sắt đá một lòng với lời thề bảo vệ cách mạng, quyết không hé răng khai nửa lời.

Biết bản thân chịu đòn đau khó lòng qua khỏi, nhưng trong đầu Vừa A Dính vẫn lóe lên một kế hoạch táo bạo để bảo vệ đồng đội. Anh giả vờ khuất phục, hứa sẽ dẫn quân Pháp đến mật khu của ta. Tin lời anh, cả toán giặc hăm hở bám theo người thiếu niên nhỏ bé. Bằng sự thông minh và lòng quả cảm, Vừa A Dính đã lừa quân địch đi lòng vòng suốt cả ngày trời qua những lối mòn hiểm trở, lội suối băng rừng sâu vắt kiệt sức lực của chúng. Khi mặt trời đứng bóng, biết vòng vây của bộ đội ta đã kịp thời sơ tán an toàn nhờ có thời gian kéo dài, anh dừng lại giữa rừng sâu và dứt khoát tuyên bố thẳng vào mặt lũ giặc: "Tao không biết gì hết!".

Điên cuồng vì biết mình bị lừa và kiệt sức, quân giặc đã dã man nổ súng bắn hạ rồi treo xác anh lên một cây cổ thụ bên bìa rừng. Vừa A Dính đã anh dũng ngã xuống khi tuổi đời mới vừa tròn 15 – lứa tuổi đẹp nhất của một đời người. Sự hy sinh oanh liệt của anh đã hóa thân thành ngọn lửa sưởi ấm ý chí chiến đấu cho đồng bào các dân tộc vùng cao. Đến năm 2000, Nhà nước đã chính thức truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Vừa A Dính, tạc danh anh vào sử sách nước nhà như một biểu tượng kiêu hãnh, bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam.