Vừa A Dính — người liên lạc nhỏ tuổi của đội du kích địa phương, một biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam "nhỏ mà chí lớn".

CÁNH CHIM SĂT TRÊN ĐỈNH PÚ NHI

Nguồn trích dẫn ấn phẩm:

Ấn phẩm chính: Vừa A Dính (Truyện ký) – Tác giả Tô Hoài, NXB Kim Đồng. Đây là tác phẩm văn học lịch sử khắc họa rõ nét nhất cuộc đời và sự hy sinh của anh.

Ấn phẩm bổ trợ: Gương sáng thiếu niên anh hùng – Nhiều tác giả, NXB Quân đội Nhân dân.

Tư liệu lịch sử: Hồ sơ tuyên dương Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (truy tặng năm 2000) tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Vùng núi rừng Tuần Giáo (Lai Châu) năm 1949 mây mù bao phủ, cuộc sống của đồng bào dân tộc Mông vô cùng gian khổ dưới ách áp bức của quân Pháp. Cậu bé Vừa A Dính mới 13 tuổi đầu nhưng đã sớm thấu hiểu nỗi đau mất nước. Với đôi chân nhanh thoăn thoắt như con sóc rừng và lòng quả cảm hiếm có, Dính trở thành người liên lạc tin cậy, chuyên tiếp tế thực phẩm và chuyển công văn cho đội du kích bí mật trên đỉnh Pú Nhi.

Vào một buổi sáng sương muối giăng đầy lối đi, Vừa A Dính nhận nhiệm vụ chuyển một gói tài liệu mật quan trọng. Tuy nhiên, do có kẻ phản bội chỉ điểm, quân Pháp đã tổ chức phục kích ngay trên con đường mòn duy nhất dẫn lên căn cứ. Dù đã rất mưu trí tìm cách luồn lách qua các bụi rậm, nhưng do vòng vây quá dày đặc, cậu thiếu niên nhỏ tuổi đã bị giặc bắt.

Quân Pháp biết Dính là người liên lạc chính, chúng đưa cậu về đồn, dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ bánh kẹo, quần áo đẹp đến những trận đòn roi tàn khốc. Chúng bắt cậu phải chỉ đường lên hang của đội du kích. Đứng trước những họng súng đen ngóm và những lời đe dọa, Vừa A Dính chỉ im lặng, đôi mắt nhìn thẳng vào kẻ thù với vẻ khinh bỉ. Khi chúng đánh quá đau, cậu chỉ nói đúng một câu: "Không biết!".

Để lừa địch và kéo dài thời gian cho đồng đội kịp thời di tản, Vừa A Dính đã vờ chấp nhận dẫn đường. Cậu dẫn chúng đi lòng vòng suốt ba ngày đêm qua những vách đá dựng đứng, những khe suối sâu thẳm của rừng già Tây Bắc. Đói, khát và mệt mỏi, quân Pháp điên tiết khi nhận ra mình bị một đứa trẻ "xỏ mũi". Chúng đưa cậu về lại gốc cây đào cổ thụ ven đường và ra tối hậu thư cuối cùng.

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Vừa A Dính vẫn hiên ngang. Cậu không hề run sợ trước cái chết mà chỉ hối tiếc vì không còn được tiếp tục chạy trên những đỉnh đèo để đưa tin cho cách mạng. Ngày 15 tháng 6 năm 1949, quân Pháp tàn ác đã bắn hạ và treo thi thể cậu lên cây đào. Vừa A Dính ngã xuống khi tuổi đời còn rất xanh, nhưng khí phách của cậu đã hòa vào gió ngàn Tây Bắc, trở thành ngọn đuốc soi đường cho đồng bào các dân tộc đứng lên kháng chiến.

Cây đào nơi anh hy sinh sau này vẫn nở hoa đỏ rực mỗi độ xuân về, như lời nhắc nhở thế hệ sau về một người anh hùng nhỏ tuổi đã dâng hiến trọn vẹn cuộc đời cho sự tự do của bản làng.