Vừa gian khổ, vừa khắc sâu tình đồng đội

Những năm ở Khánh Hòa là quãng thời gian mà chú Lương nhớ nhất — vừa gian khổ, vừa khắc sâu tình đồng đội.

Đơn vị đóng quân khi thì ven rừng, khi thì sát những vùng cát trắng. Ban ngày nắng như đổ lửa, cát nóng bỏng chân; ban đêm gió biển thổi lạnh buốt. Có hôm hành quân xuyên đêm, đến sáng thì đào công sự, ngụy trang xong mới dám chợp mắt.

Chú Lương là người ít nói. Trong tiểu đội, chú không nổi bật vì thành tích, nhưng lại là người ai cũng tin cậy. Việc nặng, việc khó, chú thường nhận phần mình. Ba lô lúc nào cũng cột thêm dây, treo thêm bi đông hay túi gạo của anh em yếu hơn.

Một lần, đơn vị phục kích gần một con đường nhỏ. Mọi thứ đang yên thì bất ngờ bị lộ. Tiếng súng nổ dồn dập, đất cát bắn tung lên. Một đồng đội trẻ bên cạnh chú run tay, không giữ được bình tĩnh. Chú Lương ghé sát, nói rất khẽ:
“Bình tĩnh, cứ như tập thôi.”

Rồi chính chú điều chỉnh lại hướng súng cho người đó. Giữa làn đạn, câu nói ngắn ấy lại khiến người lính trẻ trấn tĩnh lại.

Những ngày sau trận đánh, đơn vị phải di chuyển liên tục. Thiếu gạo, thiếu nước, có khi phải chia nhau từng ngụm nhỏ. Chú Lương thường nhường phần mình. Anh em biết, nhưng chú chỉ cười:
“Tôi quen rồi.”

Có đêm nghỉ hiếm hoi, chú lấy trong túi áo ra một mảnh giấy nhỏ — ghi địa chỉ nhà. Chú không nói gì, chỉ nhìn một lúc rồi gấp lại. Một người bạn hỏi:
“Nhớ nhà à?”

Chú gật đầu:
“Ừ. Nhưng xong việc rồi về.”

Ở Khánh Hòa, điều khó nhất không chỉ là bom đạn, mà là sự dai dẳng của chiến tranh — ngày này qua ngày khác, không biết bao giờ kết thúc. Nhưng cũng chính ở đó, tình đồng đội gắn bó như ruột thịt.

Sau này, khi đơn vị nhận lệnh cơ động đi nơi khác, nhiều người ngoái lại nhìn vùng đất ấy. Riêng chú Lương chỉ nói một câu:
“Rồi sẽ quay lại… nhưng là lúc hòa bình.”

Đó là hình ảnh một người lính bình dị: không ồn ào, không kể công, nhưng luôn có mặt ở nơi khó khăn nhất