Vua Hàm Nghi và phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp

Hàm Nghi, tên húy Nguyễn Phúc Ưng Lịch, sinh năm 1871 tại Huế, là con của Kiên Thái vương và em ruột của vua Kiến Phúc. Lớn lên trong cảnh sống giản dị bên mẹ, ông không được nuôi dạy như các anh trong cung. Năm 1884, khi vừa tròn 13 tuổi, các phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết đưa ông lên ngôi, với kỳ vọng ông sẽ ủng hộ đường lối chống Pháp.

Khi triều đình đối mặt với áp lực từ phía Pháp, nhiều cuộc thương lượng diễn ra trong căng thẳng. Đến tháng 7 năm 1885, phe chủ chiến tấn công đồn Mang Cá nhưng thất bại, buộc triều đình phải rời kinh thành. Trong hoàn cảnh ấy, vị vua trẻ được đưa ra khỏi Huế và bắt đầu một chặng đường gian nan qua núi rừng miền Trung.

Từ căn cứ ở vùng rừng núi Quảng Bình, Hàm Nghi phát hịch Cần Vương, kêu gọi sĩ phu và nhân dân đứng lên giành lại độc lập. Dù lực lượng phân tán, phong trào đã thu hút đông đảo người dân từ Bắc chí Nam. Ông nhiều lần từ chối lời kêu gọi trở về của triều đình, quyết giữ chí khí kháng chiến dù phải chịu muôn vàn thiếu thốn và hiểm nguy.

Tháng 9 năm 1888, một số người phản bội đã đầu hàng và dẫn quân Pháp vây bắt nhà vua. Khi bị bắt, ông không chịu nhận mình là vua trước kẻ phản bội và thể hiện thái độ kiên định đến cùng. Sau đó, thực dân Pháp đưa ông ra khỏi đất nước và đày sang Algérie ở Bắc Phi.

Trên đất lưu đày, Hàm Nghi vẫn giữ nếp sống dân tộc, không chịu học tiếng Pháp và vẫn ăn mặc theo trang phục quê hương. Ông qua đời năm 1944 tại Algérie. Dù không được lập miếu hiệu do áp lực của Pháp, ông vẫn được lịch sử Việt Nam ghi nhận là một trong những vị vua yêu nước của thời kỳ Pháp thuộc.

Câu chuyện của Hàm Nghi nhắc nhở thế hệ trẻ về giá trị của lòng yêu nước, sự kiên định trước khó khăn và tinh thần không cúi đầu trước ngoại bang. Những việc làm của ông là lời nhắc về trách nhiệm của mỗi người đối với quê hương, đất nước hôm nay.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Hàm Nghi" (https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0m_Nghi), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.

Ảnh: Không rõUnknown author, giấy phép Public domain (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Vua_H%C3%A0m_Nghi_n%C4%83m_1900.jpg).