Vua Lý Thái Tổ - Người Khai Sáng Vương Triều Lý và Thăng Long Hào Hức

Lý Thái Tổ, tên thật là Lý Công Uẩn (sinh năm 974), quê ở Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh. Ngay từ khi còn là một cậu bé, ông đã được gửi vào cửa Phật tu luyện tại chùa Cổ Pháp dưới sự dạy dỗ của các vị cao tăng. Nhờ thông minh vượt trội, có chí lớn và đức độ hơn người, lớn lên ông ra làm quan cho triều Lê, từng bước giữ những chức vụ quan trọng trong triều đình nhờ tài năng và uy tín sâu rộng trong cả quân đội lẫn nhân dân.

Khi nhà Tiền Lê lâm vào khủng hoảng, nội bộ lục đục sau khi vua Lê Hoàn qua đời, triều đình đứng trước nguy cơ loạn lạc. Với sự ủng hộ tuyệt đối của triều thần, tướng sĩ và nhân dân, vào năm 1009, Lý Công Uẩn được suy tôn lên ngôi vua, chính thức lập ra nhà Lý – một trong những triều đại phong kiến văn minh và thịnh trị bậc nhất trong lịch sử Việt Nam.

Dấu ấn vĩ đại nhất và sáng ngời nhất trong cuộc đời của Lý Thái Tổ chính là sự kiện dời đô vào năm 1010. Nhận thấy kinh đô Hoa Lư lúc bấy giờ chật hẹp, địa thế hiểm trở nhưng không thuận lợi cho việc phát triển lâu dài của đất nước thái bình, nhà vua đã quyết định chuyển kinh đô về thành Đại La (nay là thủ đô Hà Nội).

Trong bài "Chiếu dời đô" (Thiên đô chiếu) nổi tiếng, nhà vua đã viết với tầm nhìn xa trông rộng:

"Thành Đại La... ở vào nơi trung tâm trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi. Chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không phải khổ vì ngập lụt, muôn vật hết sức tươi tốt, phồn thịnh. Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ hội tụ trọng yếu của bốn phương kinh sư, là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời."

Khi đoàn thuyền triều đình cập bến sông Hồng, một con rồng vàng bay lên trời, vua bèn đặt tên cho kinh đô mới là Thăng Long (có nghĩa là "Rồng bay"), biểu trưng cho khí thế vươn lên mạnh mẽ của dân tộc.

Không chỉ là một nhà chính trị tài ba với tầm nhìn chiến lược, Lý Thái Tổ còn là vị vua nhân ái, chăm lo cho đời sống nhân dân. Ông cho miễn giảm thuế khóa, ban hành nhiều chính sách khuyến khích nông nghiệp, thủ công nghiệp và thắt chặt tình đoàn kết trong nhân dân. Dưới thời trị vì của ông, đất nước dần ổn định, kinh tế phát triển và văn hóa Phật giáo dung hòa sâu sắc vào đời sống xã hội.

Vua Lý Thái Tổ qua đời vào năm 1028, trọn vẹn một cuộc đời cống hiến cho sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Quyết định dời đô về Thăng Long của Lý Thái Tổ không chỉ mở ra một trang sử hào hùng cho triều đại nhà Lý kéo dài hơn 200 năm, mà còn để lại trái tim văn hiến ngàn năm cho thủ đô Hà Nội và đất nước Việt Nam ngày nay.