“Vua mìn” đèo Hải Vân – Câu chuyện về Anh hùng Trịnh Tố Tâm và bản hùng ca tuổi trẻ (1)
Trong những năm tháng khói lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chiến trường Trị Thiên – mảnh đất được mệnh danh là "túi bom" khốc liệt nhất – đã chứng kiến biết bao tấm gương chiến đấu dũng cảm của quân và dân ta. Nhưng có một cái tên, một huyền thoại khiến cho cả hai bên chiến tuyến đều phải nhắc đến với những cảm xúc khác nhau. Với đồng đội, ông là "vua mìn", một người chỉ huy tài ba; với kẻ thù, ông là "con hùm xám" khiến chúng luôn khiếp sợ mỗi khi đặt chân lên đèo Hải Vân. Đó chính là câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trịnh Tố Tâm – một tượng đài bất tử của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ.
Anh hùng Trịnh Tố Tâm sinh năm 1945 tại thôn Mỹ Cầu, xã Đồng Tân, huyện Ứng Hòa, Hà Nội. Lớn lên trong một vùng quê giàu truyền thống cách mạng, nơi có "chiếc gậy Trường Sơn" đi vào
huyền thoại, tuổi thơ của ông đã sớm thấm nhuần lòng yêu nước và ý chí đánh giặc. Năm 1965, khi tiếng bom Mỹ bắt đầu dội xuống miền Bắc, chàng học sinh Trịnh Tố Tâm đã không chần chừ khoác ba lô lên đường, hưởng ứng phong trào "Ba sẵn sàng". Khác với nhiều người, ông tình nguyện xin vào nơi khốc liệt nhất – chiến trường Quảng Trị - Thừa Thiên, nơi mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ trong gang tấc .
Nhắc đến Trịnh Tố Tâm, người đời sau không thể không nhắc đến biệt danh "vua mìn đèo Hải Vân". Đèo Hải Vân – con đèo hùng vĩ, hiểm trở – bấy giờ là huyết mạch giao thông quan trọng của địch. Chỉ huy đại đội 21 Công binh, Trịnh Tố Tâm đã cùng đồng đội bám trụ, biến nơi đây thành "địa ngục" cho lực lượng đối phương. Không chỉ dũng cảm, ông còn là người cực kỳ thông minh và sáng tạo trong chiến thuật. Có lần, phát hiện lính Mỹ có thói quen cụm lại trên một điểm cao sau những đợt tuần tra đêm, ông đã lặng lẽ dẫn tổ lên cài mìn. Sáng hôm sau, quả mìn nổ, 60 tên địch bị tiêu diệt . Một lần khác, ông phán đoán chính xác hướng đổ quân bằng trực thăng của địch để bịt đường rút lui, lập tức cài bẫy. Kết quả, hai trung đội Mỹ bị diệt gọn, hai máy bay lên thẳng bị phá hủy chỉ trong một đòn tập kích .
Thống kê từ những năm chiến tranh ghi nhận một bảng thành tích gần như không tưởng: từ năm 1967 đến 1970, Trịnh Tố Tâm đã chỉ huy đơn vị đánh 58 trận, diệt 1.500 tên địch, phá hủy 61 xe quân sự . Riêng cá nhân ông, với đôi bàn tay và trí thông minh của mình, đã trực tiếp tiêu diệt 274 lính Mỹ và bắn rơi 3 máy bay lên thẳng . Bởi những chiến công chói lọi ấy, ông có tới 53 lần được phong tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ – một kỷ lục hiếm có trong quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1971, khi mới 26 tuổi, Trịnh Tố Tâm đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân .
Khi chiến tranh kết thúc, đất nước hòa bình, Trịnh Tố Tâm tiếp tục cống hiến sức lực của mình trên mặt trận mới. Ông giữ chức vụ Bí thư Trung ương Đoàn, rồi Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Trong vai trò lãnh đạo, ông vẫn giữ vẹn nguyên phong cách của người lính: giản dị, khiêm nhường, sâu sát và đầy nhiệt huyết, đặc biệt là tình cảm dành cho thế hệ trẻ . Những độc tố hóa chất từ chiến trường xưa để lại căn bệnh ung thư quái ác, và người anh hùng đã trút hơi thở cuối cùng vào năm 1997, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội và nhân dân .
Đối với thế hệ học sinh chúng em hôm nay, được sống trong hòa bình, được học tập dưới mái trường khang trang, hình ảnh người anh hùng Trịnh Tố Tâm như một ngọn đuốc sáng dẫn đường. "Hùm xám" đèo Hải Vân đã đi vào huyền thoại, nhưng tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường và trí tuệ sáng tạo của ông vẫn còn vẹn nguyên giá trị. Chúng em nguyện học tập thật tốt, rèn luyện thật nghiêm, để xứng đáng với sự hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh, để tiếp nối những trang sử vàng của dân tộc.
