“Vua mìn” đèo Hải Vân Trịnh Tố Tâm
Trịnh Tố Tâm (1945–1996) là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, được mệnh danh là "Vua mìn đèo Hải Vân" với kỷ lục 53 lần đạt danh hiệu Dũng sĩ nhờ thành tích chỉ huy đánh nổ hàng chục đoàn tàu và xe quân sự Mỹ - VNCH trên tuyến đèo huyết mạch.
1. Xuất thân & Thời trẻ
-Quê quán: Thôn Mỹ Cầu, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông cũ (nay thuộc Hà Nội).
-Gia đình & Lý lịch: Sinh ra trong gia đình có 4 người con, cha mất sớm, anh trai hy sinh trong kháng chiến chống Pháp.
-Tình nguyện nhập ngũ: Năm 1965, khi đang là học sinh, ông tham gia phong trào "Ba sẵn sàng", viết đơn tình nguyện vào chiến đấu tại chiến trường Trị Thiên - Huế.
2. Chiến công tại chiến trường ("Vua mìn đèo Hải Vân")
-Thành tích chiến đấu (1967–1970): Chỉ huy và tham gia 58 trận, tiêu diệt 1.500 tên địch (có 700 lính Mỹ), phá hủy gần 100 xe quân sự và đánh sập hàng chục cầu cống.
-Thành tích cá nhân: Trực tiếp diệt 270 tên địch (185 lính Mỹ), bắn rơi/phá hủy 3 máy bay và nhiều xe quân sự.
-Các trận đánh tiêu biểu:
-Năm 1968: Đặt mìn tiêu diệt và làm bị thương 60 tên địch co cụm tại đèo Hải Vân.
-Đầu năm 1970: Chỉ huy đặt mìn đúng nơi Mỹ đổ quân, diệt 2 trung đội.
-Danh hiệu & Kỷ lục:
-53 lần được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ.
-Được đồng đội gọi là "Vua mìn đèo Hải Vân", kẻ thù treo thưởng tìm bắt "Con hùm xám đèo Hải Vân".
-Phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND năm 1971 (khi 27 tuổi).
-Nhận Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, 13 Huân chương Chiến công và 3 Huân chương Giải phóng.
3. Công tác sau chiến tranh
-Đảm nhiệm chức vụ lớn: Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH).
-Gắn liền với Báo Lao động và Xã hội: Là Tổng biên tập đầu tiên (kiêm nhiệm gần 3 năm). Ông cùng ban biên tập chọn ngày 25/8 (ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp) làm ngày thành lập báo.
-Tính cách & Phong cách làm việc: Dù nóng nảy, tính tình quyết liệt nhưng rất trách nhiệm, sâu sát công việc, cực kỳ đúng giờ và là nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ.
4. Qua đời
-Năm mất: Ông qua đời năm 1997 (ở tuổi 52) do bệnh hiểm nghèo từ di chứng chất độc hóa học.
-Tên con gái: Đặt tên con đầu lòng là Trịnh Hải Vân (sinh năm 1976) để kỷ niệm những ngày chiến đấu ở đèo Hải Vân.
-Tôn vinh:
-Tên ông được đặt cho các con đường/con phố tại thị trấn Lăng Cô (Thừa Thiên Huế) và phường Bồ Đề (quận Long Biên, Hà Nội).
-Bức tượng đồng của ông do Anh hùng Phan Văn Quý khởi xướng đã hoàn thành ngày 4/9/2020 và được đặt tại Trường THPT Ứng Hòa B (Hà Nội).
