VUA MÌN ĐÈO HẢI VÂN : TRỊNH TỐ TÂM
Trong những năm tháng rực lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ, trên tuyến đường huyết mạch qua đèo A Co (Thừa Thiên Huế), tên tuổi của Trịnh Tố Tâm đã trở thành một nỗi khiếp đảm đối với quân địch, đồng thời là niềm tự hào kiêu hãnh của bộ đội ta với danh xưng huyền thoại: "Vua mìn đèo A Co".
Chàng thanh niên Quảng Bình và mối duyên với... mìn
Sinh ra ở đất Quảng Bình nắng gió, Trịnh Tố Tâm nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhập cuộc nơi chiến trường Triệt A Lưới - đèo A Co vô cùng gian khổ, anh được giao nhiệm vụ đánh phá giao thông, ngăn chặn các đoàn xe tiếp viện của địch.
Nhưng trong tay anh và đồng đội ngày ấy, vũ khí, chất nổ vô cùng thiếu thốn. Làm sao để với ít đạn dược nhất lại có thể gây ra sức thiệt hại lớn nhất cho kẻ thù? Câu trả lời của Trịnh Tố Tâm chính là: Mìn.
Anh dành hàng tháng trời nghiên cứu từng khúc khúc khuỷu của đèo A Co, học thuộc lòng từng quy luật di chuyển của xe giáp địch. Không chỉ dùng mìn do ta sản xuất, anh còn nổi tiếng với tài "chế" mìn và gài lại chính những quả mìn, đầu đạn chưa nổ của địch để "gậy ông đập lưng ông".
Những trận đánh xuất quỷ nhập thần
Đèo A Co ngày ấy như một "cổ chai" hiểm yếu. Địch đi qua đây luôn đề phòng cao độ, có xe bọc thép đi trước dò đường, có máy bay do thám trên không. Nhưng Trịnh Tố Tâm như một con sóc rừng — ẩn hiện bất ngờ, biến hóa khôn lường.
Có những trận, anh nằm nép mình trong hốc đá hàng giờ đồng hồ dưới cơn mưa rừng buốt giá, chờ đúng thời điểm đoàn xe địch lọt vào "trận địa mìn". Chỉ với một cú bấm kíp nổ chính xác, chiếc xe dẫn đầu nổ tung, chặn đứng toàn bộ đoàn xe phía sau, tạo điều kiện cho tổ chiến đấu xông lên tiêu diệt.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Tài gài mìn của anh đạt đến độ bậc thầy:
Mìn treo trên cây: Đánh gục bộ binh địch khi chúng càn quét qua rừng.
Mìn giả - Mìn thật lồng nhau: Khiến công binh địch hí hửng gỡ được quả mìn giả thì quả mìn thật bên dưới đã kích nổ.
Dưới sự chỉ huy và trực tiếp chiến đấu của Trịnh Tố Tâm, hàng trăm xe quân sự, xe bọc thép cùng hàng ngàn tên địch đã bị tiêu diệt ngay tại vùng đèo A Co. Danh xưng "Vua mìn" cũng từ đó mà lan truyền khắp chiến trường miền Trung.
Mùa hoa chiến công
Không chỉ là một anh hùng mưu trí, dũng cảm, Trịnh Tố Tâm còn sở hữu một kỷ lục vô tiền khoáng hậu: 53 lần được tặng danh hiệu Dũng sĩ (Dũng sĩ diệt Mỹ, Dũng sĩ diệt xe quân sự...). Anh trở thành một trong những người thu nhận nhiều danh hiệu Dũng sĩ nhất trong toàn quân.
Năm 1971, khi mới 26 tuổi, anh vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
"Vua mìn đèo A Co" Trịnh Tố Tâm không chỉ đánh địch bằng sức mạnh, mà bằng trí tuệ, sự sáng tạo và một tinh thần thép của tuổi trẻ Việt Nam thời kỳ ấy. Nhắc đến anh là nhắc đến một huyền thoại của dãy Trường Sơn — người đã biến những hòn đá, góc cây trên đèo A Co thành những "tai mắt" và "vũ khí" bảo vệ quê hương.
