"Vua mìn đèo Hải Vân" – Trịnh Tố Tâm và những trận đánh làm rung chuyển Hải Vân Quan

Giữa những năm 1960, chiến tranh tại miền Trung diễn ra vô cùng khốc liệt. Sau khi Mỹ đổ quân vào Đà Nẵng, tuyến Quốc lộ 1 qua đèo Hải Vân trở thành huyết mạch vận chuyển binh lực, vũ khí và hậu cần cho các căn cứ quân sự. Mỗi ngày, hàng chục đoàn xe quân sự nối đuôi nhau vượt qua con đèo hiểm trở, dưới sự bảo vệ nghiêm ngặt của lực lượng hộ tống.

Trong bối cảnh đó, Trịnh Tố Tâm được giao nhiệm vụ đánh phá tuyến giao thông chiến lược này. Thay vì đối đầu trực diện với lực lượng đông và hỏa lực mạnh, ông lựa chọn sử dụng mìn kết hợp địa hình hiểm trở của đèo Hải Vân để tạo nên những trận đánh có hiệu quả cao.

Ban ngày, ông cùng đồng đội bí mật trinh sát từng khúc cua, từng vách đá và quy luật di chuyển của đoàn xe. Ban đêm, họ vượt qua các lớp hàng rào, bí mật đặt mìn vào những vị trí hiểm yếu nhất. Công việc đòi hỏi sự bình tĩnh tuyệt đối, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể bị phát hiện hoặc hy sinh.

Đến thời điểm thích hợp, khi đoàn xe quân sự tiến vào trận địa, khối mìn được kích nổ. Tiếng nổ vang dội giữa núi rừng Hải Vân khiến nhiều xe quân sự bị phá hủy, tuyến đường bị ách tắc trong thời gian dài. Sau mỗi trận đánh, Trịnh Tố Tâm và đồng đội nhanh chóng rút lui an toàn vào rừng, khiến đối phương nhiều lần truy kích nhưng không đạt kết quả.

Không chỉ giỏi sử dụng mìn, ông còn thường xuyên cải tiến cách bố trí thuốc nổ, lựa chọn thời điểm kích nổ và tận dụng địa hình để tăng hiệu quả chiến đấu. Chính sự sáng tạo ấy đã khiến nhiều sĩ quan đối phương phải thay đổi phương án hành quân, tăng cường lực lượng rà phá bom mìn nhưng vẫn không thể ngăn chặn hoàn toàn các cuộc tập kích.

Theo các tài liệu về thành tích chiến đấu của ông, Trịnh Tố Tâm đã trực tiếp tham gia và chỉ huy nhiều trận đánh giao thông, góp phần phá hủy nhiều phương tiện quân sự của đối phương, làm gián đoạn hoạt động tiếp tế trên tuyến Hải Vân. Ông được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ tới 53 lần – một thành tích đặc biệt hiếm có trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Với những chiến công xuất sắc đó, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 26 tuổi.

Sau chiến tranh, mỗi khi nhắc đến Trịnh Tố Tâm, đồng đội vẫn nhớ đến hình ảnh người chiến sĩ gan dạ, mưu trí và luôn bình tĩnh trước mọi tình huống. Biệt danh "Vua mìn đèo Hải Vân" không chỉ phản ánh tài năng chiến đấu của ông mà còn là sự ghi nhận đối với nghệ thuật đánh giao thông sáng tạo của lực lượng vũ trang Quảng Nam – Đà Nẵng.

Ngày nay, câu chuyện về Trịnh Tố Tâm được nhắc lại trong nhiều buổi nói chuyện truyền thống và các công trình nghiên cứu về chiến tranh nhân dân. Những chiến công của ông góp phần khẳng định rằng, bằng trí tuệ, lòng dũng cảm và sự sáng tạo, những người lính Việt Nam đã làm nên những chiến thắng có ý nghĩa chiến lược ngay trên những tuyến đường hiểm yếu nhất.