"VUA MÌN" ĐÈO HẢI VÂN VÀ KỶ LỤC 53 LẦN NHẬN DANH HIỆU DŨNG SĨ DIỆT MỸ: HUYỀN THOẠI TRỊNH TỐ TÂM VÀ NHỮNG TRẬN ĐÁNH KHIẾN KẺ THÙ KHIẾP SỢ
Trong thiên sử thi chống Mỹ cứu nước, khi nhắc đến nghệ thuật chiến tranh nhân dân độc đáo và lòng dũng cảm phi thường, không thể không nhắc đến Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Trịnh Tố Tâm – người được đồng đội và kẻ thù kính sợ tôn vinh là "Hùm xám đèo Hải Vân" hay "Vua mìn". Theo các tài liệu lịch sử và hồ sơ chính thống từ Bộ Quốc phòng và Báo Quân đội Nhân dân, cuộc đời binh nghiệp của ông gắn liền với một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam: 53 lần được phong tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, ước tính trực tiếp tiêu diệt khoảng gần 300 tên địch và cùng tập thể đơn vị xóa sổ hàng ngàn sinh lực đối phương.
Sinh ra tại vùng quê truyền thống xã Đồng Tân, huyện Ứng Hòa (Hà Nội), năm 20 tuổi, Trịnh Tố Tâm tình nguyện xếp bút nghiên lên đường vào chiến trường Trị Thiên khốc liệt. Đảm nhận địa bàn xung yếu bậc nhất là đèo Hải Vân – nơi "cổ họng" giao thông chiến lược của địch với núi cao vực sâu, ông đã biến nơi đây thành nỗi kinh hoàng cho quân viễn chinh Mỹ. Bằng tư duy công binh sắc sảo, ông không rập khuôn máy móc mà tự nghiên cứu, sáng tạo ra những trận địa mìn biến hóa khôn lường, kết hợp nhịp nhàng giữa mìn định hướng, mìn gạt và phục kích bất ngờ với phương châm "trăm trận, trăm cách thắng". Thống kê từ tài liệu lịch sử ghi nhận từ năm 1967 đến 1970, cá nhân ông đã trực tiếp tiêu diệt khoảng 272 tên địch (trong đó ước tính có khoảng 185 lính Mỹ), bắn rơi 3 máy bay; dưới sự chỉ huy trực tiếp của ông, Đại đội 21 công binh (Đoàn 4, Quân khu Trị Thiên) đã đánh 58 trận lớn nhỏ, tiêu diệt tổng cộng khoảng 1.500 tên địch (với khoảng 700 lính Mỹ), phá hủy gần 100 xe quân sự và đánh sập nhiều cầu cống để cắt đứt mạch máu giao thông của địch.
Tài năng và sự gan dạ của Trịnh Tố Tâm được tôi luyện và khẳng định qua những trận đánh thực chiến vô cùng hiểm hóc như trận phục kích điểm cao đèo Hải Vân năm 1968, khi ông mưu trí dẫn một tổ chiến đấu nhỏ vượt qua hệ thống tuần tra, tự tay gài mìn và kích nổ chính xác, tiêu diệt và làm bị thương khoảng 60 tên địch ngay giữa ban ngày; hay trận phán đoán tọa độ đổ quân đầu năm 1970 trên cương vị Đại đội phó, bằng nhãn quan chiến thuật nhạy bén, ông đã phán đoán chính xác hướng gió và vị trí địch định dùng trực thăng đổ quân bao vây căn cứ, chủ động chỉ huy bộ đội bám sát bãi đáp, đánh úp chớp nhoáng, tiêu diệt gọn khoảng hai trung đội địch ngay khi chúng vừa chạm đất.
Với những chiến công hiển hách làm chấn động chiến trường, năm 1971, khi mới 27 tuổi, Trịnh Tố Tâm đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, cùng kho tàng huân huy chương đồ sộ với 13 Huân chương Chiến công Giải phóng. Khi hòa bình lập lại, người Anh hùng năm xưa tiếp tục đem bản lĩnh của người lính Cụ Hồ cống hiến trên các trọng trách lớn như Bí thư Trung ương Đoàn, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Ông qua đời năm 1996 ở tuổi 51 do căn bệnh hiểm nghèo – di chứng đau xót từ chất độc hóa học nhiễm phải ở chiến trường. Cuộc đời của Anh hùng Trịnh Tố Tâm mãi là tượng đài rực rỡ về ý chí sắt đá, trí tuệ Việt Nam và tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
