Vua Thành Thái – Vị hoàng đế tân tiến và màn kịch "giả điên" cứu nước

Vua Thành Thái (1879 – 1954), tên húy là Nguyễn Phúc Bửu Lân, lên ngôi hoàng đế năm 1889 khi mới 10 tuổi. Khác với những vị vua phong kiến trước đó, Vua Thành Thái sớm bộc lộ là một người có tư tưởng vô cùng tân tiến. Ông là vị vua Việt Nam đầu tiên cắt tóc ngắn, mặc âu phục, học lái ô tô và tự mình cầm lái canô trên sông Hương. Ông chủ động học tiếng Pháp không phải để làm thân với giặc, mà là để trực tiếp đọc sách báo của họ, thấu hiểu tư tưởng phương Tây nhằm tìm ra con đường canh tân đất nước.

Bề ngoài, ông thể hiện mình là một vị vua ăn chơi, có những hành động thất thường, kỳ quặc đến mức thực dân Pháp và một số quan lại tay sai cho rằng ông mắc bệnh "điên". Thế nhưng, đằng sau màn kịch xuất sắc ấy là một trái tim sục sôi lòng yêu nước và căm thù giặc sâu sắc.

Lợi dụng vỏ bọc "vua điên", Vua Thành Thái đã âm thầm tuyển chọn những người con gái khỏe mạnh vào cung, biên chế thành các đội nữ binh (khoảng 4 đội, mỗi đội 50 người). Ông tự mình bí mật huấn luyện võ thuật, trận mạc cho họ ngay trong Hoàng thành để chờ thời cơ nổi dậy đánh đuổi quân Pháp. Cùng với đó, ông lén lút liên lạc với các chí sĩ yêu nước bên ngoài để bàn mưu tính kế.

Đáng tiếc, năm 1907, thực dân Pháp đã phát hiện ra ý đồ của ông. Chúng ép ông phải thoái vị với lý do "mắc bệnh tâm thần" và đày ông vào Vũng Tàu, sau đó tiếp tục lưu đày ông cùng con trai là Vua Duy Tân sang tận hòn đảo Réunion xa xôi ở châu Phi. Suốt những năm tháng sống lưu vong, ông luôn giữ vững khí tiết của một bậc đế vương nước Việt, kiên quyết từ chối mọi sự mua chuộc của kẻ thù.

Dù kế hoạch cứu nước không thành, nhưng màn kịch "giả điên" che mắt giặc và ý chí canh tân đất nước của Vua Thành Thái mãi mãi là một giai thoại hào hùng. Tấm gương của ông dạy cho thế hệ học sinh hôm nay bài học sâu sắc về tinh thần dũng cảm, sự linh hoạt, mưu trí và lòng yêu nước không bao giờ vơi cạn.