VÙNG ĐẤT THÉP DƯỚI LÒNG ĐẤT

Cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 70km về phía Tây Bắc, vùng đất Củ Chi từng là nơi diễn ra một trong những cuộc đối đầu bền bỉ và sáng tạo nhất trong lịch sử chiến tranh Việt Nam khi không phải trên mặt đất, mà ở sâu dưới lòng đất.

Những đường hầm đầu tiên xuất hiện vào khoảng năm 1948, tại hai xã Tân Phú Trung và Phước Vĩnh An, ban đầu chỉ là những đoạn hầm ngắn, sâu chừng hai đến ba mét, được người dân địa phương đào để trú ẩn và cất giấu vũ khí, tài liệu trước các cuộc càn quét của quân Pháp. Từ năm 1961, khi Khu ủy và Bộ Chỉ huy Quân khu Sài Gòn - Gia Định chọn Củ Chi làm căn cứ đứng chân, hệ thống địa đạo bắt đầu được mở rộng với quy mô chưa từng có.

Đến giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, khi chiến sự bước vào thời kỳ ác liệt nhất, quân và dân Củ Chi đã xây dựng nên một hệ thống đường hầm liên hoàn dài hơn 200km, kéo dài từ ven sông Sài Gòn đến gần biên giới Campuchia. Bên trong là cả một thế giới ngầm với nhiều tầng: nơi trú ẩn, kho chứa lương thực và vũ khí, bệnh xá dã chiến, bếp Hoàng Cầm để nấu ăn không tạo khói, cùng hệ thống chiến hào, công sự, trận địa mìn trên mặt đất dài tới khoảng 500km. Nhiều đoạn hầm được thiết kế với nút chặn để ngăn địch và ngăn khói độc, những cửa hầm được ngụy trang thành chốt chiến đấu, ụ bắn tỉa vô cùng linh hoạt. Để phá vỡ vùng căn cứ này, quân đội Mỹ đã tiến hành hàng nghìn cuộc hành quân càn quét, trút xuống hàng trăm nghìn tấn bom đạn và hàng trăm tấn chất độc hóa học, nhưng địa đạo Củ Chi vẫn đứng vững, trở thành nơi xuất phát của nhiều trận đánh quan trọng vào nội đô Sài Gòn.

Với những giá trị đặc biệt về nghệ thuật quân sự và chiến tranh nhân dân, di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2015. Ngày nay, nơi đây trở thành một trong những địa chỉ đỏ được du khách trong và ngoài nước tìm đến nhiều nhất, nơi mỗi mét hầm đều mang theo câu chuyện về một thời "đất thép" không khuất phục.