Vùng Địch Hậu Mường Hum
“Vùng Địch Hậu Mường Hum”
(Lời kể của ông Vùi Văn Thức)
Tôi là Vùi Văn Thức, sinh năm 1947, người thôn Mường Hum. Tuổi thơ tôi lớn lên cùng những câu chuyện về những ngày quê hương bị kìm kẹp nhưng lòng dân không khuất phục.
1. Cuộc họp tại Mường Vi – định hướng tấn công Mường Hum
Trước tình hình quân Pháp và tay sai chiếm đóng, đồng chí Hoàng Quy – Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp đến Mường Vi, nơi Tiểu đoàn 964 tập kết, mở cuộc họp bàn chủ trương:
Tấn công địch ở Mường Hum.
Ngăn chặn địch để củng cố tuyến phòng thủ Tả Ngảo, Bát Xát.
Tham dự có đồng chí Trương Xuân Nam – Chính trị viên tiểu đoàn, Hồ Quân Sân – Chủ tịch Uỷ ban kháng chiến huyện, Lò Phù Sài – Chủ tịch Uỷ ban kháng chiến xã Mường Hum.
Để tránh bị địch khủng bố, Ủy ban hành chính – kháng chiến các huyện, xã phải rút vào hoạt động bí mật hoặc tạm thời giải thể.
Ở Mường Hum, Chủ tịch Lù Phù Sài cùng con trai Lù Dín Siềng rút lên tỉnh, hoạt động tại Lục Yên, trở thành nhân viên Mặt trận Ủy ban kháng chiến tỉnh.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Lù Dín Siềng giữa năm 1948 được phân công trở lại hoạt động trong vùng địch tạm chiếm ở Bát Xát.
Sau khi tạm thời bình định Lào Cai, thực dân Pháp dựa vào tay sai người địa phương để khôi phục bộ máy phản động, chia để trị, vơ vét tài sản của Nhân dân.
Ở Mường Hum, Pháp đưa tên Nùng Kin Lìn làm lý trưởng. Chúng:
Kê khai hộ khẩu.
Bắt gia đình đăng ký đi phu, nộp lương thực, thực phẩm nuôi bộ máy ngụy quân – ngụy quyền.
Khủng bố, khống chế, lôi kéo Nhân dân.
Dù bị kìm kẹp, nhân dân các dân tộc Mường Hum vẫn một lòng hướng về cách mạng, thầm ủng hộ bộ đội và cán bộ Việt Minh.
Cuối tháng 10/1947, Pháp chiếm Bát Xát và triển khai thủ đoạn mới:
“Lấy chiến tranh nuôi chiến tranh.”
Dùng người Việt đánh người Việt, ép buộc Nhân dân phục vụ chiến tranh xâm lược.
Nhưng ngay sau thắng lợi chiến dịch Việt Bắc cuối năm 1947, Trung ương Đảng họp ngày 15/01/1948, quán triệt nhiệm vụ:
Chuyển hướng đấu tranh sang giai đoạn mới.
Phát triển chiến tranh du kích trong vùng địch kiểm soát.
Tháng 3/1948, Hội nghị Tỉnh ủy Lào Cai quán triệt chỉ thị, nghị quyết Trung ương và Liên khu ủy. Bát Xát tổ chức cho cán bộ học tập, nắm tình hình, phương pháp công tác hậu địch, đồng thời phát động quần chúng đấu tranh.
Sau đó, được động viên và giao nhiệm vụ, tổ cán bộ – đội vũ trang từ Bảo Thắng trở lại Bát Xát.
Tổ công tác gồm 4 đồng chí: Bình, Hà An, Mạnh Hùng, Hồ Vàng Páo, do đồng chí Bình làm đội trưởng.
Tỉnh ủy cử đồng chí Trần Long, Bí thư huyện ủy Bảo Thắng, chỉ đạo vùng địch hậu thay đồng chí Lê Đức Bình.
Đường dây liên lạc từ Bảo Thắng lên Bát Xát thông suốt qua rẻo vùng giữa huyện, không phải qua vùng thấp nữa.
Cha tôi kể:
“Đường liên lạc thông suốt là xương sống của phong trào du kích. Bộ đội đi đâu cũng yên tâm, quần chúng biết được tình hình, yên tâm giúp đỡ. Đó là lúc lòng dân và lòng cán bộ gắn kết như máu thịt.”
Ông Vùi Văn Thức nhìn ra núi rừng Mường Hum, giọng trầm hẳn:
“Con cháu ơi, những ngày địch chiếm đóng, chúng làm đủ trò khủng bố, vơ vét, chia để trị. Nhưng đồng bào vẫn giữ tinh thần cách mạng.
Nhờ lòng tin ấy, nhờ tinh thần đoàn kết và dũng cảm, bộ đội mới có thể trở lại, phát triển phong trào, chiến đấu giành từng tấc đất.
Hãy nhớ, Mường Hum được bảo vệ không chỉ bằng súng đạn, mà bằng niềm tin và lòng yêu nước của cả dân bản.”
