Vững vàng trước bom đạn

Sau khi tập huấn, bà Hương được xếp vào đại đội Nguyễn Việt Khái 2 (vận chuyển

đoạn từ Campuchia về Hà Tiên) – chặng khốc liệt bậc nhất trên tuyến đường 1C.

Đầu năm 1967, từ Cà Mau, bà cùng hàng trăm TNXP chèo xuồng đi Campuchia.

“Chiếc xuồng chở được khoảng 10 người, nhưng chỉ có 1 hoặc 2 người đi thôi vì

còn chở gạo, súng đạn về. Xuồng có thể chở 400 – 500 kg hàng hóa”, bà kể.

Hành quân qua rừng tràm Hà Tiên là một trong những kỷ niệm khó quên, bởi địa

hình nơi đây có tới 3 mùa. Ngoài mùa nước nổi, mùa khô, còn có mùa “lỡ nước, lỡ

khô” nên có đoạn chèo xuồng, có đoạn phải vác xuồng đi bộ. Bà vừa nói vừa diễn

tả: “Trên vai mỗi người lúc nào cũng có khoảng 30 kg, nào là gạo, đồ cá nhân, thuốc

men, súng đạn. Nhiều chị nhỏ con thấy thương lắm, đất lún ngang hông, ba lô chấp

tới nước”.

Thời điểm đó, TNXP phải đối mặt rất nhiều thử thách. Thiếu thuốc đặc trị, nhiều

người không chống chọi nổi với bệnh sốt rét rừng. Bà Hương kể tiếp: “Để hành

trang bớt nặng, nhiều người chỉ mặc một bộ đồ dính da. Dưới rừng tràm là nước

phèn mặn nhưng ngày nào chúng tôi cũng lội xuống. Đầu tóc bết rệt, mình đầy ghẻ

lở, mặt mày đen sạm. Bữa ăn thì bẻ kèo nèo và lá giang độn cơm, vì khi đó gạo rất

quý”.

Vững vàng trước bom đạn

Dọc biên giới VN – Campuchia là kênh Vĩnh Tế. Đối phương bắn phá dữ dội hòng

ngăn chặn TNXP qua nước bạn nhận hàng. Để tránh tai mắt địch, bộ đội ít đi xuồng

mà được hỗ trợ lội qua sông. “Hồi đó, ai cũng lội giỏi, dù trên vai quải ba lô cá nhân,

1 cây súng AK, mấy băng đạn và mang thêm chiếc bao đựng ba lô của các anh.

Qua kênh Vĩnh Tế là một thử thách lớn, vì rủi ro chết chóc trên đầu, còn bên dưới có

rất nhiều đỉa”, bà Hương nhớ lại.

Trong hành trình vận tải, đại đội nhiều lần ở sát biệt kích đối phương. Khi bọn họ

không phát hiện, mọi người bình tĩnh rút lui. Bởi một đại đội có rất đông thanh niên

và bộ đội, một khi bị lộ sẽ thiệt hại rất nhiều. Sau đó, để tránh bị phát hiện từ xa, đối

phương chuyển sang chiến thuật nằm vùng phục kích, dùng thuyền thả theo dòng

kênh Vĩnh Tế để không gây tiếng động. TNXP đã nhiều phen chạm trán bất ngờ với

kẻ địch, ai cũng quả cảm chiến đấu tới cùng, những người bị bắt sống thà chết chứ

không để lộ thông tin. Sự hy sinh anh dũng của những đồng đội như anh Tám Ngô,

chị Năm Bê, chị Hồng Láng…, bà Hương nhớ mãi không quên.

Một khi tuyến đường bị lộ thì đại đội sẽ vạch ra lối đi bí mật khác. Vì thế 1C không

phải độc đạo mà là hệ thống đường linh hoạt cả thủy lẫn bộ. Có lúc đại đội băng qua

kênh Vĩnh Tế, nhưng cũng có khi không qua sông mà đi vòng theo hướng rừng núi,

men theo lộ Cái Sắn, lộ Vòng Cung… để chuyển hàng về điểm tiếp nhận.

Biết quân ta trú trong rừng nên địch để mắt nhiều hơn. Mỗi sáng, khoảng 7 giờ là đối

phương đã quần thảo, máy bay B52 liên tục thả bom oanh tạc. Trong rừng đầy bẫy

bom bi, có đoạn phải vừa đi vừa gỡ mìn.

Tuy nhiên, lửa khói đã không nung chảy được ý chí thép của TNXP. Họ đã làm nên

tuyến đường 1C huyền thoại, vốn được ví như đường Trường Sơn ở đồng bằng, đi

vào lịch sử dân tộc như một biểu tượng về bản lĩnh, trí tuệ và lòng yêu nước cao

đẹp của những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi.

Hoàn thành sứ mệnh tại tuyến đường 1C, năm 1970, bà Hương ra chiến trường

miền Đông Nam bộ làm quân y, công việc là băng rừng vận chuyển thương binh đi

điều trị. Tại đây, bà quen người bộ đội Nguyễn Ngọc Tâm (năm nay 76 tuổi, quê

Hưng Yên), là y tá hành chính tại Bệnh viện K71. Tuy nhiên, từ năm 1973, khi bà

Hương hành quân ra miền Bắc thì hai người mất liên lạc. Mãi đến sau năm 1975, bà

chuyển về Quân khu 7 thì gặp lại ông Tâm, rồi hai người kết hôn và về Cần Thơ

sinh sống.