VƯỜN THUỐC DƯỚI CHÂN ĐỒI
trong những năm chiến tranh ác liệt, khi bom đạn liên tiếp trút xuống vùng Phúc Lợi, bà Lương không cầm súng ra mặt trận mà gắn bó với một khu vườn nhỏ dưới chân đồi sau bản. Khu vườn ấy trồng toàn những cây thuốc nam quen thuộc của đồng bào, như lá bỏng, cây cỏ xước, dây đau xương, nghệ rừng. Đó là nơi bà cùng vài phụ nữ trong bản âm thầm chăm sóc, thu hái thuốc để cứu chữa thương binh và người dân bị thương do bom đạn.
Những ngày đầu, khu vườn chỉ là mảnh đất cằn cỗi, đầy sỏi đá. Bà Lương cùng mọi người cuốc đất bằng cuốc gỗ, bón phân bằng tro bếp, từng chút một gây dựng nên vườn thuốc. Ban ngày, họ giả vờ làm nương rẫy như bao gia đình khác, nhưng đêm đến, khi có tin báo thương binh cần cứu chữa, bà lại lặng lẽ mang thuốc vào trạm quân y dã chiến trong rừng. Đường đi gập ghềnh, nhiều đoạn phải bò qua suối cạn, né tránh các đợt tuần tra của địch.
Bà nhớ nhất là một đêm mưa lớn, một tổ cáng thương đưa về ba chiến sĩ bị mảnh bom. Trạm quân y thiếu thuốc trầm trọng, bác sĩ chỉ còn biết trông chờ vào nguồn thuốc nam của bà con. Bà Lương thức trắng đêm, giã thuốc, sắc nước, băng bó vết thương. Đôi tay bà run lên vì lạnh và mệt, nhưng vẫn làm việc không ngừng. Đến khi trời sáng, cả ba chiến sĩ đều qua cơn nguy kịch. Với bà, đó là khoảnh khắc không bao giờ quên trong đời.
Chiến tranh ngày càng ác liệt, địch nghi ngờ có cơ sở nuôi giấu bộ đội nên nhiều lần bắn phá khu đồi. Có lần bom rơi sát vườn thuốc, đất đá vùi lấp nhiều luống cây. Ngay sau đợt ném bom, bà Lương cùng chị em trong bản lại ra dọn dẹp, trồng lại từ đầu. Không ai than vãn, bởi họ hiểu rằng mỗi cây thuốc sống sót là thêm một cơ hội cứu người.
Trong những lúc hiếm hoi được nghỉ ngơi, bà Lương thường ngồi bên vườn thuốc, nghe tiếng máy bay xa dần, lòng thầm cầu mong cho chiến tranh sớm kết thúc. Bà nói rằng, dù không ra tiền tuyến, nhưng mỗi nắm thuốc trao đi đều mang theo niềm tin và hy vọng của hậu phương gửi tới những người đang chiến đấu.
Ngày hòa bình lập lại, trạm quân y giải thể, khu vườn thuốc không còn nhiệm vụ như xưa. Nhưng bà Lương vẫn giữ thói quen trồng thuốc bên chân đồi, coi đó là cách nhắc nhớ một thời tuổi trẻ đầy gian khó. Với bà, vườn thuốc năm xưa không chỉ cứu sống con người, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của lòng nhân ái và sự hy sinh thầm lặng của những người phụ nữ trong những năm tháng hoa lửa của dân tộc.
