Vương Đình Nhỏ: "Vua Phá Bom" Trên Tọa Độ Chết

Dựa trên: Ký sự "Đồng Lộc - Một thời hoa lửa" và tư liệu về lực lượng Công binh trong chiến tranh phá hoại miền Bắc.

Người thợ rèn đi tìm "tim" của bom dữ

Vương Đình Nhỏ quê ở Hà Tĩnh, vốn là một thợ rèn lành nghề trước khi gia nhập lực lượng công binh. Phẩm chất của một người thợ rèn — sự kiên nhẫn, đôi tay khéo léo và khả năng cảm nhận kim loại — đã biến ông trở thành một chuyên gia phá bom thiên tài. Tại Ngã ba Đồng Lộc, nơi mỗi mét vuông đất phải hứng chịu hàng chục quả bom mỗi ngày, ông được giao một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm: vô hiệu hóa những quả bom nổ chậm, bom từ trường để giải phóng mặt đường cho xe vào Nam.

Văn chương về ông khắc họa một người đàn ông lầm lì, gương mặt sạm đen vì khói thuốc súng nhưng đôi mắt sáng quắc. Trong khi mọi người phải sơ tán khi bom rơi, thì ông lại lững thững đi ngược lại phía những cột khói, cầm theo bộ đồ nghề thô sơ để "khám bệnh" cho những khối thép khổng lồ đang nằm chờ chực phát nổ.

Cuộc đấu trí với những "khối thép câm lặng"

Công việc của Vương Đình Nhỏ không dành cho những người yếu tim. Ông có một biệt tài kỳ lạ: chỉ cần nhìn vết lõm trên đất hoặc nghe tiếng "rè rè" phát ra từ quả bom là biết nó thuộc loại nào, kíp nổ nằm ở đâu. Có những quả bom từ trường cực kỳ xảo quyệt, chỉ cần một vật kim loại nhỏ chạm vào là nổ ngay lập tức. Ông đã sáng tạo ra cách dùng những thanh tre, gỗ để rà soát và tháo kíp nổ bằng tay không.

Đồng đội kể lại rằng, có lần ông đối mặt với một quả bom nổ chậm nằm sâu dưới lòng đất ngay giữa tim đường. Ông ra lệnh cho tất cả mọi người lùi xa, rồi một mình chui xuống hố. Trong không gian chật hẹp, nặc mùi thuốc súng và cái chết cận kề, ông bình tĩnh dùng dao nhỏ cạo từng lớp đất, mồ hôi chảy ròng ròng vào mắt nhưng đôi tay không hề run rẩy. Khi kíp nổ được tháo rời, cả trận địa hò reo vang dội, còn ông chỉ lẳng lặng lau tay vào vạt áo, tiếp tục đi tìm quả bom tiếp theo.

Huyền thoại về con số 1.899

Trong suốt thời gian bám trụ tại Ngã ba Đồng Lộc, Vương Đình Nhỏ đã trực tiếp phá hủy và vô hiệu hóa tổng cộng 1.899 quả bom các loại. Một con số khiến bất cứ chuyên gia vũ khí nào trên thế giới cũng phải ngả mũ kính phục. Ông không dùng robot, không có trang thiết bị bảo hộ hiện đại, ông chỉ có lòng dũng cảm và trí thông minh của một người con đất Hà Tĩnh.

Câu chuyện về ông mang đậm tính triết lý về sự sống. Ông phá bom không phải để tìm kiếm vinh quang, mà để cho những đoàn xe chở gạo, chở đạn được lăn bánh an toàn vào tiền tuyến. Sau chiến tranh, "Vua phá bom" trở về quê nhà với cuộc sống giản dị, mang trên mình nhiều vết thương và sự giảm sút thính lực do sức ép của các vụ nổ, nhưng tinh thần của một người "chế ngự tử thần" thì vẫn mãi mãi vẹn nguyên.