Vương Thừa Vũ

Trung tướng Vương Thừa Vũ.

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Vương Thừa Vũ (Nguyễn Văn Kỳ).

Năm sinh: 1910 - Năm mất: 1980.

Chức vụ: Chỉ huy trưởng Mặt trận Hà Nội (1946), Tư lệnh Đại đoàn 308.

Sự kiện: Trực tiếp chỉ huy Trung đoàn Thủ Đô trong 60 ngày đêm bảo vệ Hà Nội.

CUỘC RÚT LUI KỲ DIỆU DƯỚI BÓNG ĐÊM SÔNG HỒNG

Tháng 12 năm 1946, khi tiếng súng Toàn quốc kháng chiến bùng nổ, Hà Nội trở thành "chảo lửa" ác liệt nhất. Bác Hồ và Trung ương Đảng giao cho Vương Thừa Vũ – Chỉ huy trưởng Mặt trận Hà Nội – một nhiệm vụ tưởng chừng bất khả thi: Phải cầm chân được quân đội Pháp (được trang bị xe tăng, trọng pháo, máy bay hiện đại) trong lòng thủ đô ít nhất một tháng, để cơ quan đầu não của ta có thời gian sơ tán an toàn lên Việt Bắc. Trong tay ông lúc đó chỉ có những chiến sĩ Vệ quốc đoàn và tự vệ thành với vũ khí thô sơ, súng trường cũ kỹ và lựu đạn tự chế.

Bằng tư duy quân sự thiên tài, Vương Thừa Vũ đã biến 36 phố phường Hà Nội thành một mê cung tử thần. Ông chỉ đạo quân dân đục thông tường từ nhà này sang nhà khác, tạo thành một hệ thống giao thông hào nổi ngay trong lòng các dãy phố, giúp bộ đội thoắt ẩn thoắt hiện, đánh tập hậu, đánh tạt sườn khiến xe tăng và bộ binh Pháp tiến vào thì dễ nhưng không thể thoát ra. Những chướng ngại vật khổng lồ làm từ giường tủ, bàn ghế, cột điện cản bước xe cơ giới địch. Dưới sự chỉ huy tài ba của ông, Trung đoàn Thủ Đô đã chiến đấu với tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", bám trụ kiên cường không phải một tháng, mà là 60 ngày đêm ròng rã.

Nhưng đến trung tuần tháng 2 năm 1947, lực lượng ta đã suy kiệt, vũ khí cạn dần, vòng vây của quân Pháp siết chặt hòng tiêu diệt gọn lực lượng nòng cốt này. Trung ương ra lệnh cho Trung đoàn Thủ Đô phải rút lui khỏi Hà Nội để bảo toàn lực lượng trường kỳ kháng chiến. Đây là một bài toán sinh tử: Làm sao rút hơn một ngàn con người qua sông Hồng, dưới gầm cầu Long Biên nơi quân Pháp đặt đèn pha sáng rực và canô tuần tra liên tục?

Đêm ngày 17 tháng 2 năm 1947, trời Hà Nội rét căm căm, sương mù giăng kín mặt sông. Vương Thừa Vũ đã vạch ra một kế hoạch rút lui bí mật táo bạo nhất lịch sử. Ông ra lệnh cho một toán quân nhỏ đánh nghi binh ở các cửa ô để thu hút sự chú ý của địch. Trong khi đó, đại quân lặng lẽ men theo các bãi bồi, qua gầm cầu Long Biên. Lệnh ban ra cực kỳ nghiêm ngặt: Tuyệt đối im lặng, không được mang theo vật phát sáng, ai ho phải ngậm giẻ vào miệng. Dưới sự chỉ huy sắt đá và kỷ luật thép của ông, hàng ngàn chiến sĩ, dân quân, thậm chí cả người già và trẻ em đã đi ngay dưới mũi súng và ánh đèn pha của giặc Pháp, vượt sông Hồng trên những chiếc thuyền nan mỏng manh mà không mất một người nào. Sáng hôm sau, quân Pháp tiến vào Liên khu 1 mới ngỡ ngàng nhận ra chúng chỉ vây bắt được một "tòa thành trống", Trung đoàn Thủ Đô đã biến mất như một phép màu.

Trung tướng Vương Thừa Vũ là một nhà cầm quân xuất chúng, người nghệ sĩ của nghệ thuật chiến tranh đô thị. Cuộc chiến đấu 60 ngày đêm và đặc biệt là cuộc rút lui thần kỳ qua sông Hồng đã chứng minh trí tuệ và sự mưu lược tuyệt vời của Quân đội ta.

Đọc lại những trang sử khói lửa ấy, tôi vô cùng kính phục sự điềm tĩnh và kỷ luật sắt của thế hệ cha anh. Sự thành công của cuộc rút lui vĩ đại ấy nhắc nhở chúng ta rằng: Kỷ luật là sức mạnh của quân đội, và trong bất cứ hoàn cảnh khó khăn nào, sự bình tĩnh, mưu trí của người đứng đầu luôn là yếu tố quyết định sự sống còn của cả một tập thể.