Bài viết

VƯỢT NGỤC BẰNG CÁCH NẰM ÉM TRONG THÙNG RÁC

An Giang26/06/2026BAN LIÊN LẠC TÙ BINH VIỆT NAM (ĐOÀN THANH NIÊN ĐẶC KHU PHÚ QUỐC)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

VƯỢT NGỤC BẰNG CÁCH NẰM ÉM TRONG THÙNG RÁC

Ở các phân khu, hàng ngày anh em tù binh phải thay nhau đi đổ rác, thùng rác là nửa chiếc thùng phi loại 200 lít. Tất cả rác, phân và nước tiểu phòng giam đều đổ vào thùng rác.

Những người vượt ngục bằng hình thức này được Chi bộ phân khu tổ chức đưa đi. Khi đi đổ rác, địch cho hai tù bình khiêng một thùng, có hai tên lính quân cảnh ôm súng đi kèm ra ngoài. Anh em được cử vượt ngục phải nằm vào bên dưới thùng rác, phủ rác lên trên và được đưa ra ngoài bãi rác đổ. Bọn lính quân cảnh đứng từ xa, không dám lại gần, người vượt ngục nằm im dưới đống rác, chịu mùi hôi thối dơ bẩn và cả dòi, bọ, ruồi, muỗi... cho đến khi trời tối mới bới rác, chạy vào rừng. Tuy nhiên có khi cũng bị bọn chúng phát hiện bắt lại, tra tấn dã man.

Năm 1970, tại phân khu A4 tổ chức cho 6 người vượt ngục, nhưng chỉ có 2 người vượt thoát. Sau 17 ngày đêm (19-12-1970 đến 5-1-1971) nhịn đói, anh em ăn rau rừng, nước suối để cẩm hơi và trở về căn cứ huyện đảo Phú Quốc.

Anh Nguyễn Hữu Văn (là người đưa ra sáng kiến vượt ngục bằng thùng rác) và Nguyễn Văn Lương được Đảng ủy và Chi bộ phân khu C4 tổ chức đưa đi vượt ngục bằng thùng rác vào chiều ngày 6-2-1971. Mỗi người nằm trong một thùng, phía trên anh em lấy bao tải nhúng nước và để tro bếp lên trên, có ống thông hơi bằng tôn cuộn tròn. Trên cùng là một lớp than củi đang cháy. Khi anh em khiêng thùng rác đi qua cổng, bọn quân cảnh thấy lửa than cháy, khói tỏa xung quanh, chúng không nghi ngờ gì nên không dùng xà beng chọc vào thùng để kiểm tra như thường lệ.

Đến bãi rác, anh em nhanh nhẹn đổ nghiêng thùng, lấy bao tải và rác đắp lên người anh Văn và anh Lương nên không bị địch phát hiện. Hết giờ làm việc buổi chiều, bọn giám thị điểm danh phát hiện thiếu hai người nên phát lệnh báo động toàn đảo. Chúng dùng máy bay trực thăng, trình sát L19 rà soát xung quanh khu vực trại giam để tìm kiếm. Lính quân cảnh và bảo an truy lùng xung quanh khu vực trại giam và bãi rác. Đến chập tối, chúng đã phát hiện anh Văn và anh Lương đang trốn trong đám cỏ tranh. Cả hai anh đã cố gắng bỏ chạy nhưng bị quân cảnh bắn theo nên đều hy sinh. Bọn giám thị cho quân cảnh đem xác hai anh để ở cổng phân khu C4 để uy hiếp tinh thần tù binh, không cho đưa đi chôn. Đến 8 giờ sáng 7-2-1971, Đảng ủy phân khu tổ chức cho tù binh đấu tranh thắng lợi, địch chấp thuận cho anh em mai táng và tổ chức truy điệu anh Nguyễn Hữu Văn và Nguyễn Văn Lương.

Cũng bằng cách nằm trong thùng rác có hai anh ở A2 đã ra đi trót lọt. Thượng sĩ nhất Trần Văn Nhu, nguyên trưởng giám thị khu 2 cho biết, lúc đó hắn phụ trách khu 2 và chỉ một chút sơ hở, hai tù binh đã nằm trong thùng rác đi luôn. Sau vụ này, hắn bị đình chỉ công tác mấy tháng rồi chuyển qua coi trại Tân sinh hoạt A1. Lúc đó vào khoảng đầu năm 1972.

- Cuối tháng 1-1973, anh Lê Quang Hòa và Lê Khả Thiềm được tổ chức bố trí vược ngục bằng thùng rác. Cũng bằng cách nằm vào thùng rác như anh Văn và anh Lương, các anh đã thoát ra khỏi cổng, chạy vào rừng nhưng đến 3 giờ chiều đã bị địch bắt được. Về trại giam, các anh bị tra tấn rất dã man, bị liệt không đi lại được, nhưng cả hai anh đã may mắn thoát chết. Ngày 17-3-1973, khi các anh được trao trả, đồng đội phải dìu các anh.

Như trên đã nêu, sau những lần trại A3 đào hầm vượt ngục không thành, ý chí vượt ngục vẫn luôn nung nấu trong lòng anh em. Hai tháng sau, trại C3 tổ chức cho anh Tố (quê Thanh Hóa, người tham gia đào hầm nhiều lần) vượt ngục bằng cách ngồi vào thùng phi đựng rác, phía trên đắp bao tải thấm nước, đổ rác và than, củi cháy dở mang ra đổ ngoài bãi rác. Khoảng 17 giờ, anh em đưa thùng rác đi đổ ngoài bãi, nhưng không may gặp gió thổi mạnh, than củi đang cháy dở lại bùng cháy lớn bén sát vào người anh Tố, nóng quá, anh cựa quậy, bị bọn lính chòi canh phát hiện. Chúng bắn vào bãi rác, nơi anh Tố đang nằm trốn nên anh đã hy sinh trong sự cảm phục và thương tiếc của anh em tù binh.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
VƯỢT NGỤC BẰNG CÁCH NẰM ÉM TRONG THÙNG RÁC | Câu chuyện thời hoa lửa