Vượt ngục Nghĩa Lộ và sứ mệnh nhận ấn tín vua Bảo Đại thoái vị

rần Huy Liệu, bút danh chính là Nam Kiều, sinh ngày 5 tháng 11 năm 1901 tại làng Vân Cát, xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, trong một gia đình nhà Nho yêu nước. Năm 17 tuổi, ông đã bắt đầu làm thơ và viết báo. Từ năm 1925 đến 1927, ông làm chủ bút tờ Đông Pháp thời báo, và năm 1938 làm chủ bút báo Tin tức, cơ quan công khai của Đảng Cộng sản Đông Dương. Từ năm 1936, ông được kết nạp vào Đảng và tích cực hoạt động. Tháng 10 năm 1939, ông bị bắt và bị đày đi Sơn La, Bá Vân, Nghĩa Lộ, những nhà tù nổi tiếng khắc nghiệt của thực dân Pháp.

Đến tháng 3 năm 1945, ông tham gia phá trại giam Nghĩa Lộ, vượt ngục thành công và trở về Hà Nội tiếp tục làm công tác cách mạng, viết cho báo Cứu quốc bí mật của Việt Minh. Tháng 8 năm 1945, ông dự Đại hội Quốc dân ở Tân Trào và được bầu làm Phó Chủ tịch Ủy ban Dân tộc Giải phóng, có vai trò như Chính phủ Cách mạng lâm thời lúc đó. Ông cũng chính là người soạn Quân lệnh số 1, phát lệnh Tổng khởi nghĩa toàn quốc, dẫn đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, rồi làm Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền trong Chính phủ lâm thời.

Ngày 30 tháng 8 năm 1945, ông được cử thay mặt Chính phủ, cùng đi với Nguyễn Lương Bằng và Cù Huy Cận, vào kinh đô Huế để chấp nhận sự thoái vị và nhận ấn tín của vua Bảo Đại, vị vua cuối cùng của triều Nguyễn. Sự kiện này đánh dấu một trong những thời khắc lịch sử quan trọng của Cách mạng Tháng Tám, khép lại chế độ quân chủ tại Việt Nam. Sau đó, ông lần lượt giữ các chức vụ Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền Cổ động trong Chính phủ Liên hiệp từ ngày 1 tháng 1 năm 1946, Chính trị Cục trưởng trong Quân sự Ủy viên hội, Bí thư Tổng bộ Việt Minh, và Chủ tịch Hội Văn hóa Cứu quốc