Vượt qua gian khó nơi đồi núi

Những năm tháng tuổi trẻ tham gia làm đường tại khu vực xây dựng nhà máy Công ty Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao từ năm 1971 luôn là ký ức sâu đậm trong cuộc đời cựu thanh niên xung phong Lã Đăng Thìn, sinh năm 1952 tại thị trấn Thanh Thuỷ, Phú Thọ. Mỗi khi nhắc lại quãng thời gian ấy, ông không chỉ nhớ về những công việc nặng nhọc mà còn nhớ rất rõ những khó khăn đặc biệt mà ông và đồng đội phải đối mặt từng ngày.

Theo lời ông Thìn kể lại, khó khăn đầu tiên chính là địa hình đồi núi dốc và hiểm trở. Những tuyến đường cần mở phần lớn đi qua các sườn đồi cao thấp, đất đá lẫn lộn. Mỗi buổi sáng, từ nơi ở tạm, ông cùng đồng đội phải mang theo cuốc, xẻng, xà beng leo lên những triền đồi quanh co để bắt đầu công việc. Có những đoạn dốc đứng, bước chân vừa đi vừa phải giữ thăng bằng, chỉ cần sơ ý là có thể trượt ngã. Nhiều hôm trời mưa, đường đất trở nên trơn trượt, việc đi lại càng thêm nguy hiểm, nhưng mọi người vẫn kiên trì vượt qua để kịp tiến độ công trình.

Thời tiết khắc nghiệt là thử thách lớn thứ hai mà ông Thìn không bao giờ quên. Mùa hè, cái nắng miền trung du như đổ lửa xuống mặt đất. Giữa trưa, mặt đất nóng hầm hập, từng nhát cuốc bổ xuống đất khô cứng như đá. Mồ hôi chảy thành dòng, áo quần ướt đẫm, nhưng công việc vẫn phải tiếp tục. Có những ngày nắng kéo dài, đất khô nứt nẻ, đào một hố đất cũng trở nên vô cùng khó khăn.

Trái ngược với cái nắng mùa hè, mùa mưa lại mang đến nỗi lo sạt lở. Những trận mưa lớn kéo dài nhiều ngày khiến đất trên sườn đồi nhão ra, từng mảng đất có thể sụt xuống bất cứ lúc nào. Ông Thìn kể rằng đã có lần cả đội vừa san xong một đoạn đường thì chỉ sau một đêm mưa lớn, đất đá từ trên cao trôi xuống, phủ kín mặt đường. Sáng hôm sau, mọi người lại phải bắt tay làm lại từ đầu. Dù mệt mỏi và xót công sức, không ai nản lòng, bởi ai cũng hiểu con đường ấy rất cần thiết cho việc xây dựng nhà máy.

Đến mùa đông, cái lạnh vùng đồi núi càng khiến cuộc sống thêm gian khổ. Những cơn gió lạnh thổi qua các sườn đồi, len vào từng khe áo. Sáng sớm, tay chân tê cóng vì rét, nhưng vẫn phải cầm cuốc, cầm búa để làm việc. Có những ngày sương mù dày đặc, tầm nhìn hạn chế, việc lao động càng thêm khó khăn.

Một nỗi ám ảnh khác của những người làm việc giữa rừng là muỗi rừng và nguy cơ sốt rét. Ông Thìn nhớ rõ những đêm nằm trong lán trại đơn sơ, tiếng muỗi vo ve không ngớt. Nhiều đồng đội của ông từng bị sốt rét, người run lên từng cơn, nhưng thuốc men khi ấy rất hạn chế. Những lúc như vậy, cả đội lại thay nhau chăm sóc, nấu nước nóng, động viên nhau vượt qua bệnh tật để tiếp tục công việc.

Khó khăn còn đến từ việc thiếu dụng cụ và phương tiện cơ giới. Thời ấy, máy móc hầu như chưa có, mọi công việc đều dựa vào sức người. Từ việc đào đất, phá đá đến vận chuyển vật liệu, tất cả đều thực hiện bằng cuốc, xẻng, búa và quang gánh. Mỗi mét đường được hoàn thành là kết quả của hàng nghìn nhát cuốc, hàng trăm chuyến gánh đất nặng trĩu trên vai.

Nhìn lại quãng thời gian ấy, cựu thanh niên xung phong Lã Đăng Thìn vẫn không quên cảm giác vừa gian khổ vừa tự hào. Dù địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, bệnh tật rình rập và thiếu thốn đủ bề, ông và đồng đội vẫn bền bỉ lao động, góp sức mở nên những con đường đầu tiên phục vụ cho công cuộc xây dựng nhà máy và phát triển quê hương.

Đối với ông Thìn, những năm tháng làm đường Super Lâm Thao không chỉ là quãng thời gian lao động nặng nhọc mà còn là dấu mốc quan trọng của tuổi trẻ — nơi ý chí được rèn luyện qua từng khó khăn, nơi tinh thần đoàn kết được hun đúc qua từng ngày gian khổ. Và cho đến hôm nay, mỗi khi đi trên những con đường đã được mở rộng, ông vẫn thấy trong đó thấp thoáng hình bóng của chính mình và đồng đội năm xưa — những người đã góp sức bằng chính đôi tay và lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ.