Vượt qua nghịch cảnh và cuộc cách mạng công nghệ sinh học trên đất mặn
Khi mô hình lúa - tôm của chú Ba Tiến bắt đầu lan rộng và mang lại sự khởi sắc cho huyện An Minh, thiên tai một lần nữa thử thách lòng kiên cường của người lính năm xưa. Những năm tiếp theo, thời tiết diễn biến thất thường, những đợt nắng hạn gay gắt kéo dài khiến độ mặn tăng cao kỷ lục, nguồn nước ngọt từ thượng nguồn đổ về cạn kiệt. Ruộng lúa bị cháy sém, tôm nuôi bị sốc nước chết hàng loạt. Nhiều hộ dân vừa mới thoát nghèo lại đứng trước nguy cơ trắng tay. Không khí ảm đạm bao trùm các làng q
Nhìn những vuông tôm chết nổi trắng mặt nước và những bông lúa nghẹn lại không thể trổ hạt, chú Ba Tiến không khỏi xót xa. Nhưng ý chí của một người lính cụ Hồ không cho phép ông đầu hàng. Ông hiểu rằng, nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống và thời tiết thuận hòa, người nông dân An Minh sẽ mãi mãi ở thế bị động trước thiên nhiên. Muốn bền vững, phải đưa khoa học kỹ thuật vào đồng ruộng.
Ông gom hết số tiền tích lũy được từ những vụ mùa trước, lặn lội lên các viện nghiên cứu, trường đại học ở Cần Thơ và Thành phố Hồ Chí Minh để gặp các chuyên gia đầu ngành về nông nghiệp và thủy sản. Chú Ba Tiến lúc bấy giờ như một "sinh viên già" cần mẫn, tay ôm cuốn sổ ghi chép từng kiến thức về men vi sinh quản lý môi trường nước, quy trình chọn giống tôm sạch bệnh và kỹ thuật lai tạo giống lúa ngắn ngày chịu mặn cao.
Trở về An Minh, ông lập tức biến vuông tôm của gia đình thành một phòng thí nghiệm thực địa. Chú Ba Tiến bắt đầu ứng dụng chế phẩm sinh học (EM) tự ủ từ mật đường và cám gạo để xử lý đáy ao, thay thế hoàn toàn cho các loại hóa chất công nghiệp độc hại. Khác với cách nuôi truyền thống phụ thuộc vào tự nhiên, ông thiết kế hệ thống ao lắng để thuần hóa con nước trước khi đưa vào ruộng lúa.
Sự kiên trì của ông cuối cùng đã cho quả ngọt. Giữa mùa hạn mặn đỉnh điểm, trong khi những cánh đồng xung quanh xơ xác, thì vuông tôm - lúa thí nghiệm của chú Ba Tiến vẫn cho năng suất ổn định. Con tôm sú nuôi bằng men vi sinh lớn nhanh, bóng bẩy và không bị dịch bệnh; cây lúa chịu mặn thế hệ mới vẫn bén rễ sâu vào lòng đất mặn, trổ bông vàng rực.
Không giữ thành quả cho riêng mình, chú Ba Tiến lại tiếp tục hành trình "vác tù và hàng tổng". Ông thành lập Hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới, quy tụ những lão nông tri điền trong vùng. Ông đứng ra bảo lãnh thu mua sản phẩm, chuyển giao miễn phí công nghệ sinh học và hướng dẫn bà con quy trình sản xuất sạch theo tiêu chuẩn an toàn.
Từ một vài hécta thử nghiệm ban đầu, mô hình "Lúa thơm - Tôm sạch" mang thương hiệu An Minh dưới sự dẫn dắt của Anh hùng Lao động Nguyễn Văn Tiến đã vươn xa ra thị trường toàn quốc, thậm chí đủ tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường khó tính.
Cuộc cách mạng xanh trên nền đất mặn của chú Ba Tiến không chỉ khẳng định tầm vóc của một trí thức chân đất, mà còn thắp sáng một tư duy mới cho người nông dân miền Tây: Không chỉ biết bám đất, giữ làng, mà còn biết làm chủ khoa học để làm giàu bền vững trên chính mảnh đất quê hương.
