VƯỢT QUA TÌNH CẢM RIÊNG VÌ VIỆC CHUNG

Đó là điều ông Nguyễn Hữu Tùng đã trải qua trong những năm tháng quân ngũ.

Ông nhập ngũ năm 1967, sau khi hoàn thành chương trình đào tạo tại Đại học Bách khoa. Từ một sinh viên đang trên con đường xây dựng tương lai, ông bước vào môi trường quân đội và bắt đầu một chặng đường hoàn toàn khác.

Những năm tháng ấy, đất nước đang trong chiến tranh.

Mỗi người được giao một nhiệm vụ.

Người ra chiến trường.

Người làm công tác huấn luyện.

Người phụ trách kỹ thuật.

Người làm tham mưu.

Người bảo đảm thông tin.

Tất cả đều có vị trí trong nhiệm vụ chung.

Ông Tùng được điều động về Binh chủng Tăng thiết giáp, làm công tác giảng dạy thông tin và sau đó đảm nhiệm công việc Trợ lý kỹ thuật tham mưu.

Phần lớn thời gian của ông gắn với các trường đào tạo ở miền Bắc, trong đó có khu vực Tam Đảo, Vĩnh Yên.

Công việc của ông không phải lúc nào cũng trực tiếp ở chiến trường.

Nhưng điều đó không có nghĩa là công việc của ông không có những áp lực riêng.

Ông phải giảng dạy.

Phải nghiên cứu.

Phải tiếp thu kiến thức mới.

Phải truyền đạt kỹ thuật cho cán bộ, chiến sĩ.

Phải thực hiện những nhiệm vụ tham mưu, kỹ thuật khi được phân công.

Và khi nhiệm vụ cần thiết, ông phải rời nơi công tác để thực hiện những công việc khác.

Trong đó có chuyến dẫn một tiểu đoàn xe tăng vào Quảng Trị – một nhiệm vụ mà ông nhớ là rất khó khăn và vất vả.

Đó là lúc người lính phải đặt câu hỏi: làm thế nào để hoàn thành nhiệm vụ khi bản thân cũng có những lo lắng riêng?

Câu trả lời của ông Tùng khá giản dị.

Đó là phải xác định rõ nhiệm vụ.

Một khi nhiệm vụ đã được giao, phải cố gắng hoàn thành.

Nhưng nói thì đơn giản.

Thực hiện mới là điều khó.

Bởi phía sau mỗi người lính vẫn là một gia đình.

Ông Tùng cũng có vợ con.

Gia đình cũng có những công việc cần lo.

Vợ ông có thời gian đi công tác xa.

Những khoảng cách ấy khiến cuộc sống gia đình không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Có những lúc người thân cần sự có mặt của ông.

Có những lúc ông muốn được ở bên gia đình.

Nhưng công việc quân đội lại yêu cầu ông phải có mặt ở đơn vị.

Đó là sự giằng co mà nhiều người lính từng trải qua.

Một bên là tình cảm riêng.

Một bên là nhiệm vụ chung.

Một bên là mái nhà của mình.

Một bên là trách nhiệm đối với đơn vị và đất nước.

Không phải lúc nào con người cũng có thể lựa chọn cả hai.

Có những thời điểm phải ưu tiên một bên.

Đối với ông Tùng, khi nhiệm vụ được giao, ông lựa chọn hoàn thành nhiệm vụ.

Điều đó không có nghĩa là ông không yêu thương gia đình.

Ngược lại, chính vì yêu thương gia đình nên ông càng hiểu rằng trách nhiệm của mình không chỉ nằm trong phạm vi căn nhà.

Người lính có một trách nhiệm rộng lớn hơn.

Đó là trách nhiệm với công việc mình đã nhận.

Với đơn vị mình đang phục vụ.

Và với đất nước trong hoàn cảnh chiến tranh.

Ông hiểu rằng nếu mỗi người đều đặt việc riêng lên trước nhiệm vụ chung, công việc của tập thể sẽ khó hoàn thành.

Một người xin nghỉ.

Một người không đi.

Một người không nhận nhiệm vụ.

Một người vì khó khăn riêng mà bỏ dở công việc.

Nếu điều đó xảy ra với nhiều người, cả tập thể sẽ bị ảnh hưởng.

Vì vậy, người lính phải biết đặt mình trong nhiệm vụ chung.

Đó là một trong những điều mà môi trường quân đội rèn luyện rất rõ.

Nhưng điều ấy không có nghĩa là con người phải trở thành một cỗ máy.

Người lính vẫn có tình cảm.

Vẫn có nỗi nhớ.

Vẫn có những lúc lo lắng.

Vẫn có những lúc muốn được trở về nhà.

Điều khác biệt là họ học cách kiểm soát những cảm xúc ấy để không làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ.

Ông Tùng cũng phải học cách như vậy.

Khi nhớ gia đình, ông vẫn tiếp tục công việc.

Khi có những vấn đề riêng, ông cố gắng tìm cách giải quyết.

Khi nhiệm vụ đến, ông tập trung vào nhiệm vụ.

Đó là sự trưởng thành được hình thành qua thời gian.

Không phải một ngày mà có.

Không phải chỉ nhờ một bài học.

Mà được rèn luyện qua từng hoàn cảnh.

Qua những ngày xa nhà.

Qua những nhiệm vụ khó.

Qua những lúc phải lựa chọn.

Qua những lần tự nhắc mình rằng việc chung cần được hoàn thành.

Có lẽ một trong những thử thách lớn nhất là chuyến dẫn tiểu đoàn xe tăng vào Quảng Trị.

Trước đó, phần lớn công việc của ông gắn với đào tạo và kỹ thuật ở miền Bắc.

Nhưng lần này, ông phải trực tiếp dẫn một đơn vị xe tăng vào chiến trường để thực hiện bàn giao.

Đây không còn là một nhiệm vụ đơn thuần trên giấy tờ.

Nó đòi hỏi tổ chức.

Đòi hỏi trách nhiệm.

Đòi hỏi sự phối hợp.

Và đòi hỏi bản lĩnh.

Trong hoàn cảnh ấy, những lo lắng riêng chắc chắn không thể biến mất hoàn toàn.

Nhưng người lính phải biết đặt chúng sang một bên.

Điều quan trọng trước mắt là đoàn phải hoàn thành hành trình.

Tiểu đoàn phải được đưa đến nơi.

Nhiệm vụ bàn giao phải được thực hiện.

Đó là trách nhiệm của ông.

Và ông đã cố gắng hoàn thành.

Nhìn lại nhiệm vụ ấy, ông không kể về bản thân như một người làm được điều gì quá phi thường.

Ông nhìn nó như một nhiệm vụ được giao và mình đã cố gắng hoàn thành.

Đó chính là cách ông nhìn về cuộc đời binh nghiệp.

Không phóng đại.

Không tô đậm cá nhân.

Mà nhấn mạnh vào trách nhiệm.

Có lẽ vì thế mà ba từ ông thường nhắc đến khi nhìn lại tuổi trẻ của mình là: xác định nhiệm vụ – hoàn thành tốt – kiên trì.

Ba điều ấy có quan hệ chặt chẽ với nhau.

Trước hết phải xác định nhiệm vụ.

Nếu không biết mình phải làm gì, rất khó có thể hành động đúng.

Sau khi xác định được nhiệm vụ, phải cố gắng hoàn thành tốt.

Nhưng trên đường thực hiện chắc chắn sẽ có khó khăn.

Khi ấy cần có sự kiên trì.

Không bỏ cuộc chỉ vì gặp trở ngại.

Không để khó khăn riêng làm ảnh hưởng đến trách nhiệm chung.

Đó là nguyên tắc ông đã mang theo trong nhiều năm công tác.

Nhưng để làm được điều ấy, ông cũng cần đến sự chia sẻ của gia đình.

Người lính không thể tự mình giải quyết tất cả.

Nếu gia đình không hiểu, người lính sẽ càng khó khăn.

Nếu người thân không thông cảm, những khoảng cách sẽ trở nên nặng nề hơn.

Vì vậy, sự hy sinh của người lính luôn cần sự đồng hành của hậu phương.

Ông Tùng may mắn có những người thân hiểu và chia sẻ với hoàn cảnh của mình.

Vợ ông cũng có công việc và những nhiệm vụ riêng.

Mẹ vợ ông dù tuổi đã cao vẫn tham gia công tác.

Gia đình mỗi người một phần trách nhiệm.

Chính điều đó giúp ông có thể yên tâm hơn khi thực hiện nhiệm vụ.

Nhìn từ góc độ ấy, việc “gác lại tình cảm riêng” không phải là bỏ mặc gia đình.

Đó là một sự phân định trách nhiệm.

Khi ở đơn vị, ông làm tốt công việc của người lính.

Khi có điều kiện về với gia đình, ông thực hiện trách nhiệm của người chồng, người cha.

Hai vai trò ấy không loại trừ nhau.

Chỉ là trong từng thời điểm, một vai trò có thể được ưu tiên hơn.

Đó là cách nhiều người lính thời chiến đã sống.

Không phải họ không nhớ nhà.

Mà vì họ hiểu rằng có những lúc đất nước cần họ hơn.

Không phải họ không muốn ở bên người thân.

Mà vì họ biết có những nhiệm vụ không thể giao cho người khác.

Không phải họ không sợ khó khăn.

Mà vì họ hiểu rằng nếu mình lùi bước, công việc chung sẽ bị ảnh hưởng.

Đó là sự hy sinh của một thế hệ.

Một thế hệ đã phải trưởng thành rất nhanh.

Tuổi trẻ của họ không có nhiều thời gian để lựa chọn.

Nhiều người vừa rời giảng đường đã bước vào quân đội.

Nhiều người đang xây dựng gia đình đã phải xa nhà.

Nhiều người đang có công việc ổn định đã nhận nhiệm vụ mới.

Và họ phải học cách thích nghi.

Ông Tùng cũng vậy.

Từ Đại học Bách khoa, ông bước vào quân đội.

Từ môi trường học tập, ông chuyển sang môi trường quân sự.

Từ một sinh viên kỹ thuật, ông trở thành giáo viên quân đội.

Từ công việc giảng dạy, ông đảm nhiệm thêm nhiệm vụ kỹ thuật tham mưu.

Mỗi lần chuyển đổi đều đòi hỏi sự thích nghi.

Nhưng ông không chọn cách né tránh.

Ông học.

Ông làm.

Ông tích lũy kinh nghiệm.

Ông tiếp thu kiến thức từ các chuyên gia Liên Xô.

Sau đó ông truyền đạt lại cho cán bộ trong quân đội.

Điều đó cho thấy một người lính có thể gác lại những mong muốn cá nhân nhưng không gác lại việc phát triển bản thân.

Ngược lại, càng nhận nhiệm vụ, ông càng phải học hỏi.

Càng có trách nhiệm, ông càng phải nâng cao chuyên môn.

Đó là một cách cống hiến.

Không phải ai cống hiến cũng phải trực tiếp ở chiến trường.

Có người cống hiến bằng tri thức.

Có người bằng công tác huấn luyện.

Có người bằng kỹ thuật.

Có người bằng tham mưu.

Có người bằng việc vận chuyển, bảo đảm.

Điều quan trọng là mỗi người làm tốt vị trí của mình.

Ông Tùng hiểu điều đó.

Vì vậy, ông không xem việc mình chủ yếu công tác ở miền Bắc là một điều gì kém ý nghĩa hơn.

Ông biết rằng đào tạo cán bộ, truyền đạt kiến thức kỹ thuật cũng là một phần của nhiệm vụ xây dựng lực lượng.

Khi những người được đào tạo ra chiến trường, kiến thức họ mang theo có thể trở thành một phần sức mạnh của đơn vị.

Như vậy, công việc của người thầy cũng có liên hệ với chiến trường.

Công việc của người kỹ thuật cũng có liên hệ với nhiệm vụ chung.

Và mỗi người đều có một vị trí trong một hệ thống lớn.

Đó là lý do ông luôn nhấn mạnh phải xác định rõ nhiệm vụ.

Biết mình đang ở đâu.

Biết mình phải làm gì.

Biết công việc của mình có ý nghĩa như thế nào đối với tập thể.

Khi đã xác định được điều đó, con người sẽ dễ vượt qua những khó khăn riêng hơn.

Bởi họ hiểu vì sao mình phải cố gắng.

Đối với ông Tùng, động lực không chỉ đến từ mệnh lệnh.

Nó còn đến từ ý thức của một người Đảng viên.

Ông luôn coi trách nhiệm của người Đảng viên là một yếu tố giúp mình giữ vững tinh thần trong những hoàn cảnh khó khăn.

Khi gặp việc khó, phải cố gắng.

Khi có nhiệm vụ, phải thực hiện.

Khi có vấn đề, phải tìm cách giải quyết.

Không thể chỉ nghĩ đến thuận lợi của bản thân.

Đó là cách ông nhìn về trách nhiệm.

Và trách nhiệm ấy giúp ông vượt qua những lúc tình cảm riêng có thể trở thành sự cản trở.

Có thể nói, người lính phải học cách sống với hai chữ “hy sinh”.

Nhưng hy sinh không có nghĩa là quên mình hoàn toàn.

Hy sinh là biết điều gì cần ưu tiên.

Biết lúc nào phải tiến lên.

Biết lúc nào phải chịu đựng.

Biết lúc nào cần đặt việc chung lên trước.

Và cũng biết trân trọng những người đang âm thầm chia sẻ với mình.

Ông Tùng đã cố gắng làm như vậy.

Ông không phủ nhận những khó khăn của gia đình.

Không phủ nhận những khoảng cách.

Không phủ nhận nỗi nhớ.

Nhưng ông cũng không để những điều đó khiến mình quên nhiệm vụ.

Đó là bản lĩnh của một người đã xác định con đường mình đi.

Nhiều năm sau, khi nhìn lại, ông không cho rằng những lựa chọn ấy là dễ dàng.

Nhưng ông cũng không hối tiếc.

Bởi nếu quay trở lại hoàn cảnh khi ấy, ông vẫn hiểu rằng mỗi người phải có trách nhiệm với công việc mình đã nhận.

Đất nước đang trong chiến tranh.

Quân đội cần người.

Binh chủng cần cán bộ kỹ thuật.

Các đơn vị cần người đào tạo.

Chiến trường cần lực lượng và phương tiện.

Trong hoàn cảnh ấy, ông cũng như nhiều người khác phải làm phần việc của mình.

Đó là cách một thế hệ đã sống.

Không phải ai cũng được lựa chọn công việc mình mong muốn.

Nhưng họ cố gắng làm tốt công việc được giao.

Không phải ai cũng có thể ở gần gia đình.

Nhưng họ cố gắng giữ gìn tình cảm gia đình trong những khoảng cách.

Không phải ai cũng tránh được khó khăn.

Nhưng họ học cách vượt qua.

Và chính những điều ấy tạo nên giá trị của một đời binh nghiệp.

Nhìn lại câu chuyện của ông Nguyễn Hữu Tùng, có thể thấy sự trưởng thành không chỉ đến từ những nhiệm vụ lớn.

Nó đến từ những lựa chọn nhỏ mỗi ngày.

Khi có việc riêng và việc chung, phải biết sắp xếp.

Khi gặp khó khăn, phải kiên trì.

Khi thiếu kiến thức, phải học.

Khi cần sự giúp đỡ, phải biết phối hợp.

Khi hoàn thành nhiệm vụ, phải nhớ rằng đó là công sức của tập thể.

Đó là những nguyên tắc đã giúp ông đi qua nhiều năm quân ngũ.

Và có lẽ cũng là lý do ông luôn nhắc đến chữ “kiên trì”.

Kiên trì không có nghĩa là cố chấp.

Kiên trì là khi đã xác định đúng nhiệm vụ thì không dễ dàng bỏ cuộc.

Có những lúc hoàn cảnh gia đình khiến người ta mệt mỏi.

Có những lúc công việc khiến người ta áp lực.

Có những lúc nhiệm vụ khó hơn dự kiến.

Nhưng nếu mục tiêu đã rõ, con người cần tiếp tục.

Đó là cách ông đã sống.

Và đó cũng là điều ông muốn thế hệ sau hiểu.

Ngày nay, người trẻ có nhiều lựa chọn hơn.

Có nhiều cơ hội học tập.

Có nhiều điều kiện phát triển.

Có thể dễ dàng liên lạc với gia đình dù ở xa.

Có thể chủ động lựa chọn nhiều con đường nghề nghiệp.

Nhưng điều đó không có nghĩa là cuộc sống không có khó khăn.

Mỗi thời đại có những thử thách riêng.

Thế hệ trẻ hôm nay có thể không phải đối diện với chiến tranh như thế hệ ông.

Nhưng vẫn phải đối diện với áp lực học tập, công việc, trách nhiệm và những lựa chọn của cuộc sống.

Bài học từ ông Tùng vì thế vẫn còn giá trị.

Đó là khi đã lựa chọn một nhiệm vụ đúng đắn, hãy cố gắng hoàn thành.

Khi gặp khó khăn, đừng vội bỏ cuộc.

Khi có trách nhiệm với tập thể, đừng chỉ nghĩ đến lợi ích riêng.

Và khi phải lựa chọn giữa điều dễ dàng với điều cần thiết, hãy biết cân nhắc trách nhiệm của mình.

Ông không mong thế hệ trẻ lặp lại những gian khổ mà thế hệ ông từng trải qua.

Ông chỉ mong các em hiểu được giá trị của những gì hôm nay đang có.

Hòa bình.

Gia đình.

Cơ hội học tập.

Cơ hội làm việc.

Và quyền được lựa chọn tương lai của mình.

Những điều ấy không phải tự nhiên mà có.

Đằng sau đó là công sức của nhiều thế hệ.

Có những người đã hy sinh tuổi trẻ.

Có những người đã xa gia đình.

Có những người đã gác lại những mong muốn cá nhân.

Và có những người đã kiên trì làm tốt nhiệm vụ của mình trong suốt những năm tháng khó khăn.

Ông Nguyễn Hữu Tùng là một trong số những người như vậy.

Từ một sinh viên Bách khoa, ông bước vào quân đội.

Từ một người học kỹ thuật, ông trở thành người thầy mặc áo lính.

Từ giảng đường, ông bước vào công tác tham mưu kỹ thuật.

Từ hậu phương, ông có chuyến đi vào Quảng Trị để thực hiện nhiệm vụ.

Mỗi chặng đường đều có những khó khăn.

Nhưng ông đã lựa chọn tiếp tục.

Không phải vì ông không có tình cảm riêng.

Mà vì ông hiểu rằng trong những năm tháng ấy, mỗi người phải biết đặt trách nhiệm của mình trong hoàn cảnh chung.

Đó là điều ông gọi là “hoàn thành tốt nhiệm vụ”.

Hai chữ “hoàn thành” nghe có vẻ đơn giản.

Nhưng để hoàn thành một nhiệm vụ trong chiến tranh, đôi khi phải vượt qua rất nhiều điều.

Vượt qua mệt mỏi.

Vượt qua lo lắng.

Vượt qua khoảng cách.

Vượt qua nỗi nhớ.

Vượt qua những điều mình muốn làm cho riêng mình.

Và cuối cùng là hoàn thành phần việc đã nhận.

Đó chính là phẩm chất ông trân trọng nhất ở một người lính.

Không nhất thiết phải có những hành động lớn lao.

Nhưng phải có trách nhiệm.

Không nhất thiết phải luôn ở nơi gian khổ nhất.

Nhưng phải làm tốt vị trí của mình.

Không nhất thiết phải nói nhiều về sự hy sinh.

Nhưng phải biết hy sinh khi nhiệm vụ yêu cầu.

Ông Tùng đã sống theo cách ấy.

Và gia đình cũng đã cùng ông đi qua những năm tháng ấy.

Nếu ông là người đứng ở phía trước nhiệm vụ, gia đình là những người đứng phía sau.

Nếu ông phải gác lại một phần tình cảm riêng để làm việc chung, gia đình cũng phải chấp nhận những khoảng cách.

Nếu ông phải xa nhà, những người thân phải học cách sống trong sự thiếu vắng.

Vì vậy, sự hoàn thành nhiệm vụ của ông cũng có phần đóng góp của gia đình.

Đó là điều mà ông luôn ghi nhận.

Một người lính không thể tự mình tạo ra tất cả.

Đằng sau mỗi sự cố gắng là sự chia sẻ của nhiều người.

Đằng sau mỗi nhiệm vụ hoàn thành là một tập thể.

Đằng sau mỗi người lính là một hậu phương.

Và đằng sau mỗi quyết định gác lại việc riêng là một sự hy sinh âm thầm.

Đó là câu chuyện về những năm tháng tuổi trẻ của ông Nguyễn Hữu Tùng.

Một tuổi trẻ không chỉ được đo bằng những năm tháng đã sống, mà còn bằng những trách nhiệm đã nhận.

Có những điều ông phải tạm gác lại.

Có những người ông phải xa.

Có những công việc ông phải ưu tiên.

Nhưng đổi lại, ông có được một điều mà nhiều năm sau vẫn có thể nhìn lại với sự thanh thản: mình đã cố gắng làm tròn nhiệm vụ.

Đó là giá trị của một đời người lính.

Không phải ở những lời kể lớn lao.

Mà ở khả năng đứng vững trước những lựa chọn khó khăn.

Biết mình phải làm gì.

Biết điều gì cần ưu tiên.

Biết kiên trì.

Và biết chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Ông Nguyễn Hữu Tùng đã đi qua những năm tháng ấy bằng chính những điều giản dị như vậy.

Khi việc riêng và việc chung cùng xuất hiện, ông lựa chọn trách nhiệm. Khi khó khăn xuất hiện, ông lựa chọn kiên trì. Và khi nhiệm vụ được giao, ông lựa chọn hoàn thành.

Đó không chỉ là nguyên tắc của một người lính.

Đó còn là bài học về cách sống mà ông muốn truyền lại cho thế hệ sau.

Bởi một đất nước được xây dựng không chỉ bằng những việc lớn lao.

Nó được xây dựng từ hàng triệu con người biết làm tốt phần việc của mình.

Thế hệ trước đã làm điều đó trong chiến tranh.

Thế hệ hôm nay cần tiếp tục bằng cách của mình trong hòa bình.

Và có lẽ đó chính là ý nghĩa sâu xa nhất trong câu chuyện cuộc đời binh nghiệp của ông Nguyễn Hữu Tùng: có những lúc con người phải biết đặt cái chung lên trên cái riêng, không phải vì tình cảm riêng không quan trọng, mà vì họ hiểu rằng trách nhiệm với đất nước cũng là trách nhiệm đối với tương lai của chính gia đình mình.

Từ sự lựa chọn ấy, câu chuyện về cuộc đời ông tiếp tục mở ra một suy ngẫm lớn hơn: “Thời hoa lửa” thực sự đẹp ở điều gì, và vì sao một thế hệ có thể vượt qua những khó khăn riêng để cống hiến cho đất nước?