Vượt qua vòng vây mật thám đến quê hương Lenin

Đến năm 1923, Nguyễn Ái Quốc đã trở thành một nhân vật "nguy hiểm" bị mật thám Pháp (đặc biệt là hiến binh mật thám thuộc Bộ Thuộc địa) theo dõi ráo riết 24/24 giờ tại Paris. Nhận được lời mời sang Liên Xô để tham dự Đại hội Quốc tế Cộng sản, Người biết rằng nếu đi theo đường chính ngạch, mình sẽ bị bắt ngay lập tức. Một kế hoạch vượt biên hoàn hảo và đầy mưu trí đã được Người vạch ra.

Một buổi chiều tháng 6 năm 1923, Nguyễn Ái Quốc vẫn xuất hiện như thường lệ tại một tiệm xem phim ở Paris để đánh lạc hướng mật thám đang rình rập bên ngoài. Giữa buổi chiếu, Người bí mật lách ra cửa sau, lên một chiếc xe ô tô đã chờ sẵn do các đồng chí Đảng Cộng sản Pháp bố trí. Người cải trang thành một thương nhân giàu có người Trung Quốc với bộ âu phục sang trọng và chiếc mũ phớt che nửa mặt. Người di chuyển liên tục qua nhiều chặng tàu hỏa để đến biên giới nước Đức, rồi từ Đức đón một con tàu thủy bí mật đi sang ngả Thụy Điển trước khi tiến vào lãnh thổ Liên Xô.

Trong khi mật thám Pháp ở Paris vẫn đinh ninh Nguyễn Ái Quốc đang ốm nằm trong phòng trọ ngõ Compoint thì Người đã đặt chân đến thủ đô Moscow của Liên Xô vào ngày 30/6/1923. Chuyến đi thành công này không chỉ thể hiện bản lĩnh của một nhà hoạt động cách mạng xuất sắc mà còn chính thức mở ra giai đoạn Bác tiếp cận trực tiếp với bộ máy đầu não của phong trào cộng sản quốc tế, chuẩn bị những bước đi vững chắc cho cách mạng Việt Nam.