Vượt sông Như Nguyệt ban đêm, đánh úp đại bản doanh giặc Tống

Sau khi nghe bài thơ thần "Nam quốc sơn hà", quân Tống đóng ở bờ Bắc sông Như Nguyệt (sông Cầu) vô cùng hoang mang, nhuệ khí suy giảm nghiêm trọng. Tuy nhiên, lực lượng của chúng vẫn còn rất đông do tướng Quách Quỳ chỉ huy. Chúng đóng trại kiên cố, quyết phòng thủ chờ quân Đại Việt mệt mỏi để phản công.

Nhận thấy không thể dùng chiến thuật phòng ngự thụ động kéo dài, Lý Thường Kiệt quyết định chuyển từ phòng thủ sang phản công bằng một đòn "kỳ tập" (đánh lén bất ngờ). Đêm cuối xuân năm 1077, sương mù dày đặc bao phủ dòng sông Như Nguyệt, tầm nhìn bị hạn chế đến mức đứng cách vài mét không thấy mặt người. Đây chính là thời cơ vàng mà vị Thái úy lão luyện chờ đợi. Ông ra lệnh cho hai vị tướng xuất sắc là Hoằng Chân và Chiêu Văn bí mật dẫn một đội quân tinh nhuệ gồm hàng vạn người, ngậm tăm, dùng thuyền nhẹ lặng lẽ vượt qua sông ngay dưới mũi giặc.

Lợi dụng sương mù và sự chủ quan của quân Tống đang chìm trong giấc ngủ, quân Đại Việt bất thần đổ bộ lên bờ Bắc, ập thẳng vào đại bản doanh của Quách Quỳ. Tiếng chiêng trống, tiếng hò reo "Sát! Sát!" bỗng chốc vang lên rung chuyển cả một vùng. Quân Tống bị đánh úp trong đêm, không kịp mặc giáp, hoảng loạn giẫm đạp lên nhau mà tháo chạy. Lực lượng của ta dùng hỏa công đốt cháy hàng loạt lều trại, lương thảo của địch, chém chết hơn quá nửa quân số của nhà Tống tại trận địa. Trận phản công đêm sương mù đã giáng đòn chí mạng, đập tan hoàn toàn ý chí xâm lược của nhà Tống. Quách Quỳ khiếp sợ, buộc phải chấp nhận giảng hòa để rút tàn quân tơi tả về nước.

III. CẢM NHẬN CỦA TÁC GIẢ

Trận phản công vượt sông Như Nguyệt là một kiệt tác của nghệ thuật quân sự lợi dụng thời tiết và yếu tố bất ngờ. Lý Thường Kiệt đã chứng tỏ bản lĩnh của một vị tướng tài ba: Vừa biết phòng ngự kiên cố, vừa biết tấn công sắc bén đúng thời điểm. Chiến công này là bài học về sự quyết đoán và táo bạo. Trong môi trường sư phạm, tôi truyền đạt cho học sinh tinh thần chủ động: Khi đối mặt với khó khăn, ngoài việc phòng thủ kiên cường, phải biết nắm bắt cơ hội để vượt lên giành lấy chiến thắng