Vượt sương gió, mở đường hoa
Nhiệm vụ đầu tiên của đơn vị bà Phạm Thị Kim tại dãy Hoàng Liên Sơn là mở rộng các tuyến đường chiến lược như đèo Đá Trắng. Bà kể lại: “Có những tảng đá cao bằng nóc nhà, nữ giới cầm chòng giữ cho nam giới đánh búa, đủ độ sâu thì gài kíp mìn để phá”.
Bên cạnh áp lực từ khối lượng công việc khổng lồ và hiểm nguy bom đạn, những người thanh niên xung phong còn phải đối mặt với thực tại khắc nghiệt từ điều kiện sinh hoạt giữa rừng sâu. Bà Kim vẫn ám ảnh về những con vắt rừng, len lỏi vào cả những đôi giày bata bám chặt lấy chân người. Chỗ nào hở ra là chúng bám vào hút máu.
Cùng với vắt rừng là những cơn sốt rét hành hạ. Ký ức về những viên thuốc chống sốt rét to bằng hộp cao Sao Vàng (thuốc B1) được y tá phát mỗi sáng vẫn in đậm trong tâm trí bà. Trong điều kiện thiếu thốn, việc ăn ở cũng được tổ chức theo cách giản dị và phù hợp với hoàn cảnh. Khẩu phần ăn có đến 40% là độn ngô, chỉ có 30% là gạo. Hàng ngày, mỗi người được phân phối 7 lạng gạo hoặc những chiếc bánh mì trắng đặc ruột. Những nữ Thanh niên xung phong phải dùng chiếu cuộn lại để tự đi cõng gạo hàng tháng trời từ kho về đơn vị. Giường ngủ của họ do đồng bào dân tộc hướng dẫn dựng lên, chặt tre dập nứa ghép lại thành sạp, nam một bên, nữ một bên giữa rừng già.
Gian khổ là thế, nhưng tinh thần của những người thanh niên mở đường không hề chùn bước. Trong một lá thư hiếm hoi gửi về cho người cha ở quê nhà, cô gái Phạm Thị Kim đã dùng chính cái tài “học văn rất giỏi” của mình để viết nên những dòng chân thực: “Dốc cao đèo dốc, chân mỏi gối chồn, tinh thần mệt nhọc. Trước sức khỏe giảm sút ấy, nhưng thấy cả nước có chiến tranh, lòng căm thù tràn ngập thì con lại hăng say công tác”. Một câu thơ dung dị nhưng đã gói trọn cả lý tưởng sống của một thế hệ.
