Xã Đoàn Bình Ninh (13)

Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt ở xã Bình Ninh, có một người phụ nữ bình dị nhưng kiên cường như lửa – đó là Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Miều. Cuộc đời mẹ gắn với ruộng đồng, với những căn hầm bí mật và với sự hy sinh thầm lặng cho cách mạng.

Ngay từ những ngày đầu kháng chiến chống Mỹ, mẹ Miều đã tham gia Hội Thanh lao. Không chỉ động viên thanh niên lên đường, mẹ còn trực tiếp đi đến từng gia đình để giải thích, thuyết phục, giúp họ yên lòng khi cho con em nhập ngũ. Nhiều đêm mưa, mẹ vẫn chống đèn dầu, lội qua những con đường trũng nước để kịp đưa tin cho tổ chức.

Khi chồng mẹ – anh Nguyễn Văn Cần – gắn bó với công tác Tuyên huấn và đội văn nghệ, mẹ trở thành người “trung chuyển” thầm lặng cho lực lượng ở địa phương. Mẹ dựng hầm vách đôi sau nhà, cải trang như một kho chứa rơm để nuôi giấu cán bộ. Mỗi lần nghe tiếng trực thăng lượn vòng, mẹ lại nhanh tay kéo tấm phên che, gom tro bếp rải lên cửa hầm để xóa dấu vết. Người ngoài chỉ thấy một người đàn bà lam lũ, nhưng bên trong là cả một mạng lưới an toàn cho cách mạng mà mẹ giữ bằng sự thông minh và cẩn trọng.

Có thời điểm, địch dồn ép, khám xét liên tục. Mẹ bị bắt đi khai hoang, bị ép đóng thuế, bị hạch hỏi về người thân hoạt động cách mạng. Nhưng mẹ khéo léo lắm: khi chúng lục soát, mẹ giả vờ hoảng hốt, bấn loạn, khiến chúng nghĩ gia đình vốn sợ sệt, không dám dính líu. Nhờ vậy, bao lượt cán bộ đến nhà mẹ rồi rời đi đều được an toàn.

Dẫu chiến tranh dữ dội, mẹ vẫn bám ruộng. Ngày cấy hái, đêm chụm lửa nấu cơm, chia phần cho các anh em bộ đội. Mẹ thường nói: “Chừng nào còn hạt gạo, má còn chia”. Chính tấm lòng ấy đã nâng đỡ biết bao người trên đường hành quân.

Mẹ Miều không chỉ nuôi cán bộ, mà còn nuôi ý chí cho các con. Con gái mẹ – chị Nguyễn Thị Thu Thủy – lớn lên trong gian khó, theo dì tham gia biệt động, rồi làm Bí thư Đoàn ấp khi tuổi đời còn rất trẻ. Mẹ chẳng ép buộc, chỉ dạy một điều: “Ai cũng có phần đất phải giữ”.

Thế nhưng chiến tranh cũng không buông tha gia đình mẹ. Năm 1969, chồng mẹ hy sinh trong một trận bom khi đang điều trị thương. Một năm sau, người con trai của mẹ cũng nằm lại chiến trường. Mỗi lần nghe tin dữ, mẹ lặng đi vài phút rồi gượng dậy, lau nước mắt: “Sống còn thì phải làm tiếp. Đổ máu rồi, không được dừng”.

Những năm cuối cuộc chiến, mẹ từng bị bắt, bị giam vì nghi nuôi giấu cán bộ. Dù địch tra khảo đủ điều, mẹ vẫn kiên quyết phủ nhận. Chúng thả mẹ về, nghĩ rằng người đàn bà gầy gò kia chẳng làm nên trò trống gì. Nhưng ngay tối hôm đó, mẹ lại đốt bếp nấu cơm, mang ra bìa ruộng để tiếp tế cho tổ du kích đang ém quân.

Giờ đây, khi đất nước bình yên, hầm bí mật sau nhà đã được lấp lại, nhưng hình ảnh người phụ nữ nhỏ bé, dạn dày nắng gió, vẫn sống trong ký ức của bao người từng được mẹ cưu mang. Mẹ Miều không nói những lời lớn lao. Mẹ chỉ sống lặng lẽ mà bền bỉ – giữ từng bát cơm, giữ từng ngọn lửa, giữ cả niềm tin cho cách mạng trong suốt thời gian dài đầy thử thách.

Cuộc đời mẹ là minh chứng rằng: có những chiến công không vang lên bằng tiếng súng, mà bằng sự hy sinh âm thầm của những con người bình dị như đất.