Xã Đoàn Bình Ninh (14)

Trong con hẻm nhỏ ở ấp Bình Long, xã Bình Ninh, ngôi nhà tình nghĩa của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Mỹ nằm yên bình dưới bóng những hàng cây cũ. Ở tuổi ngoài chín mươi, dáng người mẹ nhỏ bé nhưng nhanh nhẹn, đôi bàn tay gân guốc vẫn thoăn thoắt nhổ cỏ, chẻ củi, như chưa từng biết đến sự nghỉ ngơi. Ai đến thăm cũng cảm nhận ở mẹ một vẻ hiền từ nhưng rắn rỏi – phẩm chất được tôi luyện qua cả đời gian khó.

Cả gia đình là “hậu phương lớn” của cách mạng

Nhắc đến nhà mẹ Mỹ, bà Phạm Như Ngọc, Chủ tịch Hội LHPN xã Bình Ninh, luôn tự hào:
“Gia đình mẹ Mỹ có 5 chị em gái thì 4 người tham gia cách mạng; trong đó có người hy sinh, hai người được phong tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng.”

Nhà nghèo nhưng giàu truyền thống, các chị em của mẹ đều lớn lên trong tinh thần yêu nước, biết cưu mang cán bộ, nuôi dưỡng lý tưởng tự do cho quê hương.

Ba lần vào tù vì một trái tim không biết sợ

Những năm chống Mỹ đầy cam go, mẹ Mỹ là người phụ nữ mạnh mẽ đến lạ. Còn rất trẻ, mẹ đã hăng hái tham gia phong trào đấu tranh tại địa phương: may cờ, làm băng rôn, treo cờ đỏ sao vàng ở những vị trí quan trọng để hưởng ứng các đợt nổi dậy.

Chính vì sự gan dạ ấy, mẹ ba lần bị bắt. Mỗi lần bị giam là một lần mẹ đối diện với cảnh tra tấn tàn bạo. Mẹ kể chậm rãi nhưng ánh mắt vẫn sắc như ngày nào:

“Chúng nó dí điện, tra khảo. Chết đi sống lại không biết bao lần. Chỉ vì đàn bà mà dám leo cây treo cờ.”

Lần cuối cùng, mẹ bị giam những 5 năm trời, chuyển qua nhiều nhà lao từ Mỹ Tho đến Cần Thơ, rồi Hố Nai. Thế nhưng chưa bao giờ mẹ hé môi khai bất cứ điều gì.

Nỗi đau riêng hòa vào nỗi đau chung của dân tộc

Cuộc đời mẹ đầy những mất mát mà ít ai chịu nổi. Mới 18 tuổi, mẹ lấy chồng. Ba của anh Liêm – chồng mẹ – là cán bộ hoạt động bí mật, chỉ đôi khi ghé về thăm rồi lại đi.

Ba năm sau, mẹ sinh con trai duy nhất – anh Lê Thành Liêm. Nhưng trớ trêu thay, khi anh mới được 5 ngày tuổi thì ba anh hy sinh.

Anh Liêm lớn lên nhờ tình thương của xóm giềng, bà ngoại và các dì. Nơi họ sống – ấp Bình Long – là vùng giáp sông, chiến sự ác liệt, nhà cửa bị đốt phá nhiều lần. Mẹ vừa nuôi con, vừa đào hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, cất giữ tài liệu.

Chưa đầy 18 tuổi, anh Liêm xin đi bộ đội. Tự hào có con theo cách mạng, mẹ tiễn anh đi nhưng trong lòng vẫn thắt lại.

Ngày hay tin anh hy sinh, mẹ như mất cả bầu trời.

Mẹ nghẹn giọng nhớ lại:
“Tôi điên loạn suốt một năm. Nhắm mắt thấy nó còn nhỏ xíu trong tay. Mở mắt lại thấy nó đứng cười hiền ‘Má ơi, con đi bộ đội, ít bữa về’… Nó cứ hiện về vậy đó…”

Nỗi đau mất con như xé lòng, nhưng mẹ không gục ngã. Mẹ đứng lên, tiếp tục làm nhiệm vụ biệt động thành, như cách mẹ tự an ủi: “Con hy sinh cho Tổ quốc, mình phải sống xứng đáng với nó.”

Một đời son sắt – một tấm gương bất khuất

Người em út của mẹ, cô Nguyễn Thị Việt Phương, nguyên Chủ tịch LĐLĐ huyện Chợ Gạo, kể thêm:
“Nhà tôi ai cũng tham gia cách mạng. Chị Bảy hy sinh. Chị Hai thoát ly. Chị Ba (mẹ Miều) nuôi giấu cán bộ. Những mất mát đó càng làm chị em tôi quyết tâm hơn.”

Trong mất mát, họ đồng lòng. Trong gian nguy, họ vững vàng.

Và chính sự kiên trung ấy đã làm nên chiến thắng, làm nên những con người được Tổ quốc ghi danh.

Người mẹ của hôm nay – bình dị mà phi thường

Giờ đây, khi thời chiến đã lùi xa, mẹ Mỹ sống an nhiên trong căn nhà tình nghĩa. Nhưng sức sống, sự minh mẫn và nụ cười hiền của mẹ vẫn như mãi ở tuổi năm mươi.

Mẹ sống chậm rãi nhưng không hề yếu đuối. Mỗi sáng mẹ vẫn tự tay quét sân, chăm những luống rau sau nhà. Những câu chuyện của mẹ – dẫu kể hàng chục lần – vẫn khiến người nghe nghẹn lại vì cảm phục.

Mẹ Nguyễn Thị Mỹ là biểu tượng của sự hy sinh âm thầm, của nghị lực vươn lên từ đau thương và của lòng trung trinh với cách mạng.

Cả cuộc đời mẹ đã dâng cho quê hương người chồng, đứa con duy nhất và chính tuổi xuân của mẹ.

Nhưng mẹ chưa một lần oán trách. Trong nụ cười hiền của mẹ chỉ có niềm tự hào – tự hào vì được góp phần nhỏ bé cho ngày hôm nay.