Xã đội trưởng Nguyễn Văn Lịch và huyền thoại địa đạo đất thép Củ Chi
Tấm gương kiên cường, mưu lược của Xã đội trưởng Nguyễn Văn Lịch: người chỉ huy lực lượng du kích bám trụ địa đạo ngầm, sáng tạo cách đánh phục kích bẻ gãy nhiều cuộc càn quét quy mô lớn của địch.
Đồng chí Nguyễn Văn Lịch sinh năm 1927 tại xã Thái Mỹ, huyện Củ Chi, Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh). Sinh ra trên mảnh đất cửa ngõ Tây Bắc Sài Gòn kiên cường, ông sớm tham gia lực lượng dân quân tự vệ từ thời kháng chiến chống Pháp và sau đó giữ chức vụ Xã đội trưởng du kích xã Thái Mỹ trong kháng chiến chống Mỹ.
Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Văn Lịch, phong trào đào hầm hào, địa đạo liên hoàn và tạo lập "vành đai diệt Mỹ" tại xã Thái Mỹ phát triển vô cùng mạnh mẽ. Ông trực tiếp cùng đồng đội ngày đêm đào đất, mở rộng mạng lưới địa đạo chằng chịt trong lòng đất, biến từng bờ tre, ụ mối thành công sự đánh giặc kiên cố.
Trước các chiến dịch "Bóc vỏ Trái đất", "Tìm và diệt" của quân đội Mỹ và chư hầu sử dụng xe ủi, bom napalm và hơi cay hòng san phẳng Củ Chi, Xã đội trưởng Nguyễn Văn Lịch đã thể hiện bản lĩnh mưu trí xuất sắc. Ông chỉ huy các tổ du kích thoắt ẩn thoắt hiện từ các nắp hầm bí mật, bất ngờ xuất kích bắn tỉa, giật mìn đánh cháy xe tăng M113 rồi nhanh chóng rút vào lòng địa đạo an toàn. Dưới sự lãnh đạo của ông, đội du kích xã đã bẻ gãy hàng chục đợt càn quét ác liệt, loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm tên lính viễn chinh.
Trong một trận chống càn không cân sức năm 1966, để bảo vệ an toàn cho cơ quan đầu não và các hầm thương binh, Nguyễn Văn Lịch đã kiên cường một mình bám chốt trên mặt đất, liên tục nổ súng đánh lạc hướng hỏa lực giặc cho đến hơi thở cuối cùng.
Năm 1978, liệt sĩ Nguyễn Văn Lịch được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tinh thần chiến đấu quả cảm của người con đất thép mãi là ngọn lửa tự hào của tuổi trẻ Việt Nam thời hoa lửa.
