XÃ ĐỨC LẬP-BÃO ĐÊM ĐỨC LẬP KHÚC TRÁNG CA ĐỒNG KHỞI BẺ GÃY ÁCH KÌM KẸP ĐÊM 25/1/1960
BÃO ĐÊM ĐỨC LẬP KHÚC TRÁNG CA ĐỒNG KHỞI BẺ GÃY ÁCH KÌM KẸP ĐÊM 25/1/1960
BÃO ĐÊM ĐỨC LẬP KHÚC TRÁNG CA ĐỒNG KHỞI BẺ GÃY ÁCH KÌM KẸP ĐÊM 25/1/1960
Trong dòng chảy cuồn cuộn của lịch sử cách mạng miền Nam, phong trào Đồng Khởi đầu năm 1960 đã trở thành một bước ngoặt vĩ đại, chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công mạnh mẽ. Tại mảnh đất Long An “trung dũng kiên cường”, xã Đức Lập (Đức Hòa) chính là một trong những ngọn cờ đầu châm ngòi cho ngọn lửa đồng khởi ấy. Đêm 25/1/1960 đã đi vào sử sách địa phương như một mốc son chói lọi, nơi sức mạnh của lòng dân hòa quyện với ý chí sắt đá, đồng loạt đứng lên đập tan xiềng xích của chế độ Mỹ - Diệm.
1. Bối cảnh những năm 1957 - 1959: Đêm tối trước bình minh
Giai đoạn 1957 - 1959: Dưới ách kìm kẹp tàn bạo của Luật 10/59 do chính quyền Ngô Đình Diệm ban bố, vùng đất cách mạng Đức Lập bị dìm trong biển máu. Địch lập ra hệ thống đồn bốt dày đặc, mạng lưới tề xã, bảo an và dân vệ ngày đêm lùng sục, “tố cộng, diệt cộng”, bắt bớ tra tấn dã man các cơ sở mật của ta. Khắp các ấp Tân Hòa, Đức Ngãi, ấp Chánh, người dân bị cưỡng bức vào các “khu trù mật”, “ấp chiến lược” hòng cắt đứt mạch máu liên lạc với căn cứ bưng biền.
Tháng 12 năm 1959: Tiếp thu Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng về đường lối bạo lực cách mạng, Chi bộ Đảng xã Đức Lập đã âm thầm họp khẩn ngoài vùng bưng biền ven kinh Thầy Cai. Một kế hoạch nổi dậy toàn diện được vạch ra: Không còn con đường nào khác là phải dùng bạo lực vũ trang quần chúng để tự giải phóng, nhổ tận gốc các ổ tề điệp ác ôn.
2. Đêm 25/1/1960: Tiếng trống rung trời và cuộc nổi dậy đồng loạt
Chập tối ngày 25 tháng 1 năm 1960: Toàn xã Đức Lập chìm trong bầu không khí yên ắng lạ thường, nhưng bên trong mỗi nếp nhà tranh, một luồng sinh khí mãnh liệt đang sục sôi. Các tổ du kích mật, lực lượng thanh niên, phụ nữ cứu quốc đã sẵn sàng vào vị trí. Vũ khí của quân dân ta lúc bấy giờ vô cùng thô sơ, chỉ có vài khẩu súng trường cũ, lựu đạn tự chế, còn lại chủ yếu là giáo mác, tầm vông vạt nhọn, mõ tre, phuy sắt và đèn bão.
23 giờ đêm ngày 25/1/1960: Giờ G đã điểm! Từ trung tâm xã cho đến các xóm ấp xa xôi, một hồi trống lệnh vang dội xé toạc màn đêm tịch mịch. Ngay lập tức, hàng ngàn người dân Đức Lập đồng loạt tràn ra đường. Tiếng mõ tre, tiếng thùng thiếc, phuy sắt gõ nhịp liên hồi hòa cùng tiếng hô khẩu hiệu vang rền như sấm dậy, tạo nên một thứ âm thanh lập công, uy hiếp tinh thần kẻ thù tột độ.
Cùng lúc đó, lực lượng du kích mật phối hợp cùng các mũi nhọn vũ trang bất ngờ bao vây, tấn công thẳng vào trụ sở hội đồng tề xã và các chòi gác dân vệ. Ta áp dụng chiến thuật "vũ trang tuyên truyền", vừa nổ súng ép địch đầu hàng, vừa bắc loa kêu gọi binh lính lầm đường lạc lối trở về với nhân dân.
Bị đánh bất ngờ giữa đêm khuya, lại hoang mang trước khí thế ngút trời của biển người biểu tình, hệ thống kìm kẹp của địch tại Đức Lập hoàn toàn tê liệt. Bọn tề xã, ác ôn khét tiếng hoảng loạn bỏ trốn hoặc quỳ gối xin khoan hồng. Lính dân vệ vứt súng tháo chạy thoát thân. Quân và dân Đức Lập hoàn toàn làm chủ tình thế ngay trong đêm.
3. Ý nghĩa lịch sử: Mở toang cánh cửa giải phóng
Cuộc Đồng Khởi oanh liệt đêm 25/1/1960 tại Đức Lập đã mang lại những giá trị chiến lược to lớn:
Đập tan ách kìm kẹp: Chỉ trong một đêm, chính quyền tay sai cơ sở của Mỹ - Diệm tại Đức Lập bị quét sạch. Bản đồ cai trị của địch bị đập vỡ một mảng lớn, tạo điều kiện cho ta thành lập các Ủy ban tự quản, đưa ruộng đất về tay dân cày.
Biểu tượng của sức mạnh toàn dân: Trận đánh không chỉ là thắng lợi quân sự mà là đỉnh cao của nghệ thuật phát động quần chúng. Những cây tầm vông, tiếng mõ tre thô sơ đã chiến thắng họng súng hiện đại nhờ vào lòng dân đồng thuận.
Phát động cao trào cho toàn vùng: Ngọn lửa Đồng Khởi đêm 25/1 tại Đức Lập đã nhanh chóng lan tỏa sang các xã lân cận của huyện Đức Hòa và tỉnh Chợ Lớn lúc bấy giờ, mở ra thời kỳ tiến công vũ trang kết hợp chính trị vang dội suốt những năm đầu thập niên 1960.
Hơn 60 năm đã trôi qua, tiếng mõ tre dồn dập và ánh đuốc bập bùng của đêm 25 tháng 1 năm 1960 đã lùi sâu vào ký ức, nhường chỗ cho tiếng máy cày rộn rã trên những cánh đồng mía, đồng lúa trù phú của xã nông thôn mới Đức Lập ngày nay.
Thế nhưng, mốc thời gian oanh liệt ấy sẽ mãi là một chương hồi rực rỡ trong cuốn sử vàng độc lập của địa phương. Tinh thần quật khởi, dám nghĩ, dám làm và sự đồng lòng của ngày Đồng Khởi năm xưa luôn là bệ phóng tinh thần vô giá, thôi thúc thế hệ hôm nay ra sức cống hiến, quyết tâm xây dựng quê hương Đức Lập ngày càng giàu mạnh, phồn vinh và văn minh.
