Bài viết

XÃ ĐỨC LẬP-BÃO TÁP THỜI KỲ THOÁI TRÀO 1932 - 1935 VÀ BẢN LĨNH THÉP CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN HÒA KHÁNH

BÃO TÁP THỜI KỲ THOÁI TRÀO 1932 - 1935 VÀ BẢN LĨNH THÉP CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN HÒA KHÁNH

Tây Ninh08/07/2026NGUYỄN KHẮC MẪN (XÃ ĐỨC LẬP)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

BÃO TÁP THỜI KỲ THOÁI TRÀO 1932 - 1935 VÀ BẢN LĨNH THÉP CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN HÒA KHÁNH

Sau những ngày tháng rực lửa của Cao trào cách mạng 1930 - 1931, vùng đất Hòa Khánh (Đức Hòa, Long An) phải bước vào một trong những giai đoạn thử thách khốc liệt nhất của tiến trình lịch sử. Đó là thời kỳ thoái trào – khi kẻ thù điên cuồng thực hiện chính sách "khủng bố trắng" hòng nhổ tận gốc những mầm mống cộng sản vừa phôi thai bên dòng Vàm Cỏ Đông. Thế nhưng, chính trong những năm tháng đen tối và đầy rẫy hy sinh ấy, bản lĩnh kiên cường, lòng trung thành vô hạn với Đảng của những người con Hòa Khánh lại ngời sáng hơn bao giờ hết, viết nên một thiên sử ký thầm lặng nhưng vô cùng vĩ đại.

Để đối phó với làn sóng thức tỉnh của nhân dân, bước sang năm 1932, thực dân Pháp và tay sai đã thiết lập tại Đức Hòa một mạng lưới kìm kẹp dày đặc chưa từng có. Chúng tăng cường mật thám, lập thêm đồn bốt, tổ chức các cuộc lùng sục ngày đêm vào tận các vùng căn cứ cũ như ấp Giồng Ngang, Địa Sen. Nhiều cơ sở Đảng bị đánh phá, danh sách các đảng viên bị truy nã dán khắp các ngã đường. Bọn hội tề làng Hòa Khánh được lệnh theo dõi chặt chẽ từng mái nhà lá, kiểm soát gắt gao mọi sự di chuyển của người dân hòng cắt đứt mạch máu liên lạc giữa Đảng và quần chúng.

Khó khăn chồng chất khó khăn khi vào năm 1933, hầu hết các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Chi bộ Hòa Khánh và Quận ủy Đức Hòa lần lượt bị bắt bớ hoặc phải tạm thời lánh sang địa bàn khác để bảo toàn lực lượng. Phong trào cách mạng rơi vào thế thoái trào trầm trọng: các cuộc biểu tình quy mô lớn không thể tổ chức, tài liệu, báo chí của Đảng bị tịch thu, một bộ phận quần chúng bắt đầu hoang mang trước sự đàn áp dã man của kẻ thù. Bầu không khí ngột ngạt, u uất bao trùm lên những xóm ấp vùng ven sông.

Tuy nhiên, thực dân Pháp đã lầm khi nghĩ rằng họng súng và nhà tù có thể khuất phục được ý chí của những người cộng sản. Chính trong giai đoạn gian khổ từ năm 1933 đến năm 1934, bản lĩnh của những đảng viên kiên trung làng Hòa Khánh đã được phát huy một cách mưu trí nhất. Thực hiện phương châm "lùi một bước để tiến hai bước", các đồng chí còn bám trụ lại đã chủ động chuyển hướng hình thức hoạt động. Họ cởi bỏ lớp áo hoạt động công khai, hóa thân thành những người đi cấy thuê, đi vác củi, thợ cưa, âm thầm đi sâu vào từng hộ nông dân để rỉ rả tuyên truyền, giữ vững niềm tin cho quần chúng. Các tổ chức quần chúng bị đánh rã trước đây nay được khôn khéo tái lập dưới các hình thức biến tướng, hợp pháp như: Hội vần công đổi công, Hội tương tế, Hội đá banh, hay các ban nhạc lễ... Đằng sau cái danh nghĩa bình dị ấy, những người cộng sản Hòa Khánh vẫn bí mật thu thập thông tin của địch, tổ chức quyên góp gạo tiền cứu tế cho gia đình các đồng chí bị tù đày, và quan trọng nhất là giữ cho ngọn lửa lý tưởng không bị tắt lịm trong lòng nhân dân. Mái lá bờ tre lại một lần nữa trở thành những công sự lòng dân vững chắc, bảo vệ an toàn cho cán bộ cấp trên về nằm vùng mật báo.

Sự kiên trì chịu đựng và bản lĩnh bền bỉ ấy cuối cùng đã mang lại quả ngọt. Bước sang năm 1935, khi phong trào cách mạng cả nước bắt đầu có dấu hiệu phục hồi, hệ thống tổ chức Đảng tại Hòa Khánh đã nhanh chóng bắt nhịp và trỗi dậy. Dưới sự chỉ đạo sâu sát của đồng chí Võ Văn Tần và các đồng chí Xứ ủy Nam Kỳ, các "hạt giống đỏ" ẩn mình trong suốt thời kỳ thoái trào tại Hòa Khánh đã đồng loạt vươn mình. Mạch máu liên lạc từ làng lên quận, lên tỉnh và xứ ủy được thông suốt trở lại. Chi bộ Hòa Khánh không những được củng cố vững chắc về mặt tổ chức mà còn chuẩn bị sẵn sàng cả về lực lượng lẫn tinh thần để bước vào một cao trào đấu tranh mới – Cao trào Dân chủ 1936 - 1939.

Nhìn lại giai đoạn 1932 - 1935, lịch sử cách mạng Hòa Khánh không có những tiếng trống rộn ràng, không có những cuộc biểu tình hàng trăm người rầm rộ, nhưng đó là khúc tráng ca về sự hy sinh thầm lặng và lòng quả cảm vô bờ bến. Nếu không có bản lĩnh sắt đá của những người cộng sản thuở ấy – những người thà chịu trăm bề gian khổ chứ không phản đảng, thà hy sinh tính mạng chứ không rời bỏ nhân dân – thì mạch ngầm cách mạng tại địa phương đã bị đứt gãy.

Trăm năm nhìn lại, thời kỳ thoái trào 1932 - 1935 vẫn là một bài học vô giá về lòng kiên định và nghệ thuật chuyển hướng đấu tranh của Đảng bộ địa phương. Sức mạnh tinh thần vượt qua bão tố năm ấy đã hòa quyện vào truyền thống "trung dũng kiên cường" của đất mẹ Long An, trở thành bệ phóng và niềm tự hào sâu sắc để thế hệ hôm nay vững vàng tay chèo, quyết tâm xây dựng quê hương Hòa Khánh ngày càng phồn vinh, hạnh phúc và văn minh.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn