Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

XÃ ĐỨC LẬP-BẺ GÃY GÔNG CÙM “DÙNG NGƯỜI VIỆT ĐÁNH NGƯỜI VIỆT” – CUỘC ĐẤU TRÍ VÀ ĐẤU LỰC CAM GO TRÊN ĐẤT ĐỨC HÒA (1)

BẺ GÃY GÔNG CÙM “DÙNG NGƯỜI VIỆT ĐÁNH NGƯỜI VIỆT” – CUỘC ĐẤU TRÍ VÀ ĐẤU LỰC CAM GO TRÊN ĐẤT ĐỨC HÒA

Phú Thọ08/07/2026Nguyễn Khắc Mẫn5 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong lịch sử xâm lược Việt Nam, thực dân Pháp không chỉ cậy dựa vào hỏa lực viễn chinh tối tân, mà còn sử dụng một thứ vũ khí thâm độc và tàn bạo phản ánh bản chất của chủ nghĩa thực dân: Chính sách “Dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh”. Tại địa bàn Đức Hòa (Long An) – cửa ngõ chiến lược nối liền miền Đông và miền Tây Nam Bộ, kề cận trung tâm đầu não Sài Gòn – chính sách này đã được thực hiện bằng những thủ đoạn chia rẽ cực kỳ tinh vi.

Là một nhà báo lịch sử, lật giở lại những trang biên niên ký của vùng đất Long An trung dũng, xin được khắc họa lại những mốc thời gian đấu tranh kiên cường của quân và dân Đức Hòa nhằm làm phá sản âm mưu nham hiểm này của kẻ thù.

Năm 1946: Khi kẻ thù dựng lên những “bức tường máu” bằng người bản xứ

Ngay sau khi quay lại tái chiếm Nam Bộ, nhận thấy không thể rải quân khắp các vùng nông thôn rộng lớn của Đức Hòa như Vườn Thơm, Mỹ Hạnh, Đức Lập, thực dân Pháp lập tức triển khai xây dựng lực lượng vũ trang bản xứ tại chỗ.

Đầu năm 1946: Pháp ráo riết tuyển mộ, cưỡng bách thanh niên địa phương vào các lực lượng lính tập, lính vệ binh và thành lập hệ thống "Militaires d'ancrage" (lực lượng đồn trú bám rễ). Tại quận lỵ Đức Hòa và các đồn bốt dọc lộ giao thông trọng điểm, số lượng lính người Việt do sĩ quan Pháp chỉ huy tăng lên nhanh chóng.

Kẻ thù dùng danh lợi, tiền tài và cả sự khủng bố để biến một bộ phận người nhẹ dạ hoặc phản động thành tai mắt, thành mũi giáo đâm vào đồng bào mình. Chúng lập ra các ban tề xã, tề quận ngụy quyền, giao cho người Việt quản lý nhằm dựng lên một tấm khiên che chắn cho quân viễn chinh Pháp khỏi những đòn phục kích của du kích ta.

Giai đoạn 1947 – 1949: Thủ đoạn lợi dụng tôn giáo và sắc tộc để chia rẽ

Đức Hòa là vùng đất có sự giao thoa đặc biệt về các tầng lớp xã hội và tín ngưỡng. Nắm được đặc điểm này, từ năm 1947 đến 1949, thực dân Pháp nâng chính sách “Dùng người Việt đánh người Việt” lên một nấc thang thâm độc hơn: Lợi dụng tôn giáo nhằm lập ra các vùng "vành đai an toàn".

Chúng tìm cách mua chuộc, lôi kéo một số phần tử phản động khoác áo giáo sĩ hoặc đứng đầu các lực lượng vũ tranh tự vệ giáo phái để kích động hận thù, tách rời khối đại đoàn kết toàn dân. Pháp cấp vũ khí, tiền bạc cho các nhóm này lập đồn bốt tự quản, biến các vùng có đạo thành những "ốc đảo" đối lập với vùng căn cứ kháng chiến của ta.

Thách thức của cách mạng: Đây là giai đoạn vô cùng cam go đối với chính quyền kháng chiến huyện Đức Hòa. Súng đạn của ta có thể hướng thẳng vào quân viễn chinh Pháp, nhưng đối với những người anh em cùng dòng máu bị lừa dối, ta phải dùng đến một thứ vũ khí khác: Sự kiên trì giáo dục và lòng bao dung.

Giai đoạn 1950 – 1952: "Công tác binh vận" – Đòn đánh tử huyệt vào lòng địch

Trước âm mưu nham hiểm của Pháp, Đảng bộ và Quân dân Đức Hòa nhận định: Muốn bẻ gãy chính sách của địch, phải đánh ngay vào "lòng người", biến nội bộ địch thành nơi tự rã.

Từ năm 1950: Khắp các thôn xóm Đức Hòa rầm rộ dấy lên phong trào "Mùa hoa binh vận". Các mẹ, các chị, các chiến sĩ giao liên bám trụ vùng địch hậu đã không quản hiểm nguy, tìm cách tiếp cận gia đình có con em đi lính cho Pháp để phân tích phải trái, khơi dậy lòng tự tôn dân tộc.

Năm 1951 - 1952: Sáng kiến binh vận đạt hiệu quả rực rỡ. Tại Đức Hòa, nhiều cuộc đào ngũ, mang súng trở về với nhân dân diễn ra liên tục. Đỉnh điểm là những vụ "nội ứng" ngay trong lòng đồn bốt Pháp. Nhiều binh lính người Việt thức tỉnh đã bí mật cung cấp thông tin tình báo, bản đồ bố phòng cho du kích, hoặc thậm chí phối hợp mở cửa đồn, nổ súng diệt trừ các sĩ quan chỉ huy Pháp, rồi mang toàn bộ vũ khí ra vùng giải phóng theo cách mạng. Chiến thuật "Dùng người Việt đánh người Việt" của Pháp bắt đầu xuất hiện những vết rạn nứt không thể cứu vãn.

Giai đoạn 1953 – 1954: Phá rã khối ngụy quyền, tiến tới ngày giải phóng

Bước sang những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Pháp, thế trận của quân viễn chinh sụp đổ dần trên khắp các chiến trường, buộc chúng phải đẩy mạnh việc "vàng hóa" quân đội (chuyển giao quyền hành cho quân đội ngụy tay sai để rút dần quân Pháp).

Năm 1953: Tại Đức Hòa, địch điên cuồng đôn quân, bắt lính để bù đắp cho sự thiếu hụt lực lượng. Tuy nhiên, thế và lực của ta lúc này đã khác. Lực lượng du kích địa phương phối hợp cùng quân chủ lực liên tục mở các trận đánh tiêu hao, phá rã hệ thống tháp canh, đồn bốt do lính ngụy canh giữ.

Tháng 7 năm 1954: Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, thực dân Pháp chính thức thất bại tại Việt Nam. Âm mưu thâm độc "Dùng người Việt đánh người Việt" của thực dân Pháp tại mảnh đất Đức Hòa hoàn toàn bị đập tan dưới sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân và tinh thần mưu trí, kiên cường của quân dân ta.

Chính sách “Dùng người Việt đánh người Việt” của thực dân Pháp trên địa bàn Đức Hòa là một trang sử đau thương nhưng cũng đầy oanh liệt. Kẻ thù đã thâm độc đánh vào tình cốt nhục, dùng người bản xứ làm công cụ cho xiềng xích thực dân. Thế nhưng, lịch sử đã chứng minh, lòng yêu nước và khát vọng độc lập của người dân Đức Hòa nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung là một thứ ánh sáng không thể bị dập tắt. Bằng sự kiên trì, lòng vị tha và chiến lược binh vận tài tình, quân dân Đức Hòa đã biến âm mưu chia rẽ của kẻ thù thành vũ khí tự hủy diệt của chính chúng, giữ vững tấm lòng son sắt với tự do, hòa bình.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn