XÃ ĐỨC LẬP-HÀNH LANG CHIẾN LƯỢC VEN SÔNG VÀM CỎ ĐÔNG – TUYẾN ĐƯỜNG MÁU VÀ HOA ĐẤT ĐỨC HÒA

HÀNH LANG CHIẾN LƯỢC VEN SÔNG VÀM CỎ ĐÔNG – TUYẾN ĐƯỜNG MÁU VÀ HOA ĐẤT ĐỨC HÒA

Trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, sông Vàm Cỏ Đông không chỉ là nguồn mạch bao dung tắm mát những cánh đồng Long An, mà còn là một "hành lang giao thông chiến lược" – con đường vận tải độc đạo, nối liền hậu phương chiến tranh nhân dân với các chiến trường trọng điểm Nam Bộ. Để giữ vững dòng chảy huyết mạch ấy, quân và dân huyện Đức Hòa đã vượt qua biết bao mưa bom bão đạn, viết nên những thiên anh hùng ca bất tử về lòng quả cảm và tinh thần hy sinh bám trụ.

Dưới góc nhìn của một nhà báo lịch sử, xin tái hiện những mốc thời gian oanh liệt ghi dấu hành trình bảo vệ tuyến hành lang vận tải chiến lược ven sông Vàm Cỏ Đông trên đất Đức Hòa.

Giai đoạn 1946 – 1954: Khơi thông dòng chảy kháng chiến chống Pháp

Ngay từ những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến, sông Vàm Cỏ Đông đã sớm trở thành con đường giao liên, vận chuyển vũ khí, lương thực từ vùng căn cứ Đồng Tháp Mười, miền Đông Nam Bộ về khu vực Chợ Lớn và cửa ngõ Sài Gòn.

Năm 1946 – 1947: Thiết lập các bến bãi dã chiến đầu tiên. Trước sự kiểm soát gắt gao của các đồn bốt Pháp dọc theo tuyến sông, lực lượng vũ trang Đức Hòa phối hợp cùng du kích các xã ven sông như Hựu Thạnh, An Ninh, Hiệp Hòa đã xây dựng hệ thống "bến bờ bí mật". Lợi dụng những rặng tràm, rặng sậy rậm rạp, các đội giao liên dùng xuồng ba lá đêm đêm luồn lách qua hệ thống kính luồng để vận chuyển tài liệu, đưa đón cán bộ và chuyển thương binh.

Năm 1950 – 1952: Chống phong tỏa, giữ vững mạch máu. Khi thực dân Pháp tăng cường các tàu tuần tiễu (ca-nô vũ trang) nhằm chia cắt chiến trường, du kích Đức Hòa đã sáng tạo ra nhiều cách đánh độc đáo. Ta cắm cọc ngầm, thả thủy lôi tự chế, kết hợp phục kích bằng súng trường, Ba-zô-ka từ các bụi rậm ven bờ. Những trận đánh xuất quỷ nhập thần này đã hạn chế đáng kể sự càn quét của địch, bảo vệ an toàn cho các đoàn xuồng vận tải chở vũ khí từ phân xưởng chế tạo quân giới về bám bờ.

Giai đoạn 1961 – 1965: Tuyến hành lang chiến lược trong "Chiến tranh đặc biệt"

Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ, tầm quan trọng của hành lang ven sông Vàm Cỏ Đông càng nâng lên một tầm cao mới. Đây là cửa ngõ tiếp nhận vũ khí từ Đường Hồ Chí Minh trên biển rẽ vào, đồng thời là bàn đạp để quân chủ lực áp sát đô thành Sài Gòn.

Năm 1961 – 1962: Phá rã hệ thống "Ấp chiến lược" ven sông. Để cắt đứt tai mắt của cách mạng và cô lập tuyến vận tải, Mỹ - Ngụy ráo riết thực hiện quốc sách bình định, lập hàng loạt ấp chiến lược dọc theo đôi bờ Vàm Cỏ Đông. Kiên quyết không để địch "tát nước bắt cá", dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy Đức Hòa, quân và dân các xã ven sông đã đồng loạt nổi dậy, vừa vũ trang đánh đồn, vừa vận động quần chúng phá banh các ấp chiến lược, đưa dân trở về ruộng vườn cũ, khôi phục lại thế trận lòng dân vững chắc che chở cho đường dây giao liên.

Năm 1964: Thành lập các đội bảo vệ và chốt chặn vòng ngoài. Đầu năm 1964, các hành lang vận chuyển qua Đức Hòa được mở rộng quy mô. Lực lượng giao bưu vận tải và du kích địa phương tổ chức thành các đội vũ trang bám sông chuyên trách. Bất chấp máy bay oanh tạc và pháo bầy từ các chi khu, những "chiến sĩ giao bưu sông" vẫn kiên cường bám trụ, đảm bảo cho hàng trăm tấn đạn dược, thuốc men từ căn cứ biên giới Tây Ninh hạ xuồng xuôi dòng về miền Hạ thành công.

Giai đoạn 1968 – 1975: Bản hùng ca trong "mưa bom, bão đạn" và Ngày đại thắng

Đây là thời kỳ khốc liệt nhất, khi Mỹ đổi sang chiến lược "Chiến tranh cục bộ" rồi "Việt Nam hóa chiến tranh", biến dải đất ven sông Vàm Cỏ Đông thành "vùng trắng" do bom đạn và chất độc hóa học hủy diệt.

Tháng 1 - tháng 5 năm 1968: Huyết mạch của Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân. Trong chiến dịch lịch sử này, hành lang ven sông Vàm Cỏ Đông đoạn qua Đức Hòa đóng vai trò quyết định trong việc giấu quân và chuyển hỏa lực hạng nặng áp sát Sài Gòn từ hướng Tây. Ngày điên cuồng đánh phá, đêm ta dùng xuồng lao đi trong bóng tối. Sự hy sinh thầm lặng của các bà mẹ, cô gái giao liên Đức Hòa đã giúp các cánh quân chủ lực giữ được yếu tố bí mật, bất ngờ giáng những đòn sấm sét vào sào huyệt kẻ thù.

Giai đoạn 1969 – 1972: Cuộc chiến chống "Hạm đội nhỏ trên sông" (Riverine Force). Nhằm bóp nghẹt tuyến hành lang, Mỹ - Ngụy triển khai chiến thuật "Hạm đội nhỏ trên sông", dùng các tàu bọc thép hạng nặng tuần tra dày đặc bất kể ngày đêm. Để bảo vệ đường, đặc công thủy và du kích Đức Hòa đã kiên cường lấy ít đánh nhiều, dùng mìn định hướng, bom bay đánh đắm nhiều tàu chiến địch ngay trên dòng Vàm Cỏ. Mỗi tấc đất ven sông đều thấm đẫm máu xương của các chiến sĩ giao liên để giữ cho "đường không tắc, bến không rời".

Tháng 4 năm 1975: Cánh cửa phía Tây rộng mở trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Trong những ngày tháng Tư lịch sử, hành lang vận tải chiến lược ven sông Vàm Cỏ Đông đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử của mình. Dòng sông rầm rập những đoàn thuyền, bến phà dã chiến đưa Sư đoàn 5, Sư đoàn 3-Sao Vàng cùng các binh đoàn chủ lực vượt sông, xuyên qua thắt lưng phòng ngự Đức Hòa để tiến thẳng vào giải phóng Sài Gòn, chấm dứt 21 năm chia cắt đất nước.

Hành lang vận tải chiến lược ven sông Vàm Cỏ Đông qua mảnh đất anh hùng Đức Hòa mãi mãi là niềm tự hào tinh thần vô giá. Giữa làn ranh mỏng manh của sự sống và cái chết, những con người nơi đây đã chọn cách đứng thẳng, biến dòng sông thành một bức tường thành lòng dân kiên cố. Những chiến công thầm lặng và những cột mốc thời gian vàng son ấy sẽ luôn là biểu tượng rực rỡ của ý chí kiên cường, một bài ca bất tử về sự cống hiến trọn vẹn cho độc lập, tự do của Tổ quốc.