XÃ ĐỨC LẬP-HÒA KHÁNH NHỮNG NGÀY ĐẦU SAU HIỆP ĐỊNH GIƠ-NE-VƠ 1954 GIỮA NIỀM VUI HÒA BÌNH VÀ THỬ THÁCH ĐẤU TRANH MỚI

HÒA KHÁNH NHỮNG NGÀY ĐẦU SAU HIỆP ĐỊNH GIƠ-NE-VƠ 1954 GIỮA NIỀM VUI HÒA BÌNH VÀ THỬ THÁCH ĐẤU TRANH MỚI

Khi tiếng súng viễn chinh của quân đội Pháp chính thức im ắng khắp các chiến trường Đông Dương, một chương mới của lịch sử dân tộc được mở ra bằng một văn kiện mang tính pháp lý quốc tế. Đối với mảnh đất Hòa Khánh (Đức Hòa, Long An), miền quê chịu nhiều bom cày đạn xới bên dòng Vàm Cỏ Đông, những ngày đầu thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954 là một giai đoạn lịch sử vô cùng đặc biệt. Đó là khoảng thời gian đan xen giữa niềm hạnh phúc nghẹn ngào của ngày hòa bình vừa hé rạng và sự chuyển dịch chiến lược đầy cam go, bước vào một cuộc đấu tranh chính trị thầm lặng nhưng không kém phần khốc liệt.

Ngược dòng thời gian về ngày 21 tháng 7 năm 1954, khi Hiệp định Giơ-ne-vơ về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam được ký kết, tin vui lan về các xóm ấp Hòa Khánh như một luồng sinh khí mới. Sau 9 năm trường kỳ kháng chiến gian khổ, chịu đựng biết bao trận càn quét, đói kém, người dân các ấp Giồng Ngang, Địa Sen, Bùng Binh vỡ òa trong niềm vui sướng. Hòa bình đã trở lại trên lý thuyết, tiếng súng tạm ngưng, những người mẹ, người vợ hy vọng về một ngày đoàn tụ, người nông dân mong mỏi được yên ổn cày cấy trên giồng đất quê hương mà không còn nỗi lo đạn lạc bom rơi.

Tuy nhiên, niềm vui hòa bình chưa kịp trọn vẹn thì Chi bộ Đảng và nhân dân Hòa Khánh đã phải đối mặt với những nhiệm vụ lịch sử đầy hệ trọng. Theo tinh thần của Hiệp định, nước ta tạm thời bị chia cắt làm hai miền và quân đội hai bên phải thực hiện việc chuyển quân, tập kết.

Cột mốc lịch sử dồn dập diễn ra vào những tháng cuối năm 1954. Đây là thời kỳ chuyển quân và xáo trộn tổ chức quy mô lớn tại địa phương. Thực hiện mệnh lệnh của Trung ương và Xứ ủy Nam Kỳ, nhiều cán bộ, chiến sĩ du kích kiên trung – những người con ưu tú của đất Hòa Khánh từng gắn bó máu thịt với nhân dân qua 9 năm kháng chiến chống Pháp – đã phải lưu luyến từ biệt gia đình, xóm làng để xuống tàu tập kết ra miền Bắc. Những cuộc chia tay bên bờ sông Vàm Cỏ Đông diễn ra trong lưu luyến nhưng đầy niềm tin sắt đá vào lời hẹn "hai năm sẽ tổng tuyển cử, Nam Bắc sum họp một nhà".Song song với việc tiễn đưa con em ra Bắc, nhiệm vụ nặng nề và nguy hiểm nhất của Chi bộ Hòa Khánh trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 12 năm 1954 là bố trí lực lượng ở lại bám trụ. Đảng bộ địa phương đã nhanh chóng phân công các đồng chí đảng viên kiên trung, có uy tín và am hiểu địa bàn chuyển sang hoạt động bí mật.

Phương châm lúc này thay đổi hoàn toàn: từ đấu tranh vũ trang chuyển sang đấu tranh chính trị hợp pháp và bán hợp pháp. Các đồng chí ở lại hòa mình vào đời sống nhân dân, hóa thân thành những người nông dân, thợ cưa, người buôn bán nhỏ để bảo vệ cơ sở Đảng, gìn giữ "hạt giống đỏ", sẵn sàng lãnh đạo quần chúng cho chặng đường đấu tranh lâu dài phía trước.

Thử thách thực sự ập đến ngay trong những ngày đầu năm 1955. Lợi dụng lúc lực lượng vũ trang của ta đã rút đi tập kết, chính quyền Ngô Đình Diệm – bè lũ tay sai do đế quốc Mỹ dựng lên – nhanh chóng tràn vào tiếp quản địa bàn Hòa Khánh. Chúng xua quân thiết lập bộ máy kìm kẹp mới, ngang nhiên xé bỏ các điều khoản của Hiệp định Giơ-ne-vơ. Bọn lính ngụy và mật thám ráo riết mở các chiến dịch "Tố cộng, diệt cộng", lùng sục khắp các ngõ xóm để tìm kiếm cán bộ nằm vùng, bắt bớ những gia đình có con em đi tập kết ra Bắc nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân.

Bầu không khí Hòa Khánh một lần nữa nhuốm màu căng thẳng, ngột ngạt. Thế nhưng, bản lĩnh được tôi luyện trong gian khổ của người dân vùng ven sông Vàm Cỏ Đông đã phát huy tác dụng. Dưới sự chỉ đạo bí mật của Chi bộ, nhân dân Hòa Khánh đã dùng vũ khí chính trị đanh thép để đối trọng với kẻ thù. Họ đồng lòng đòi chính quyền thực dân mới phải nghiêm chỉnh thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, đòi tự do dân sinh, dân chủ, chống lại việc dồn dân lập ấp chiến lược, bảo vệ an toàn cho các cán bộ cách mạng ẩn mình. Lòng dân Hòa Khánh trở thành thành lũy vững chắc, chở che cho Đảng qua cơn sóng gió đầu tiên của thời kỳ mới.

Nhìn lại giai đoạn những ngày đầu thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 tại Hòa Khánh dưới lăng kính lịch sử, đây là thời kỳ thử thách cao độ đối với bản lĩnh của tổ chức Đảng và ý chí của quần chúng nhân dân. Dẫu có những tổn thất, có những cuộc chia ly kéo dài hơn dự kiến, nhưng việc giữ vững được cơ sở, bảo toàn được mạch máu lãnh đạo bí mật trong giai đoạn chuyển giao này chính là tiền đề sống còn. Chính nhờ những "hạt giống" được gieo giữ và bảo vệ nghiêm cẩn trong những ngày đầu sau năm 1954, quân và dân Hòa Khánh đã có đủ sức mạnh, niềm tin và lực lượng để sau này đứng lên đồng khởi, cùng cả nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước trường kỳ, đi đến ngày đại thắng vang dội. Trang sử những ngày đầu hòa bình năm ấy mãi là minh chứng cho tinh thần kiên định, mưu trí và lòng sắt son của vùng đất lửa Hòa Khánh anh hùng.