Bài viết

XÃ ĐỨC LẬP-TRẬN PHỤC KÍCH CẦU CÁ – HỰU THẠNH (ĐẦU NĂM 1962) CÚ GIÁNG SẤM SÉT BẺ GÃY GỌNG KÌM "BÌNH ĐỊNH"

TRẬN PHỤC KÍCH CẦU CÁ – HỰU THẠNH (ĐẦU NĂM 1962) CÚ GIÁNG SẤM SÉT BẺ GÃY GỌNG KÌM "BÌNH ĐỊNH"

Tây Ninh08/07/2026NGUYỄN KHẮC MẪN (XÃ ĐỨC LẬP)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

TRẬN PHỤC KÍCH CẦU CÁ – HỰU THẠNH (ĐẦU NĂM 1962) CÚ GIÁNG SẤM SÉT BẺ GÃY GỌNG KÌM "BÌNH ĐỊNH"

Trong những năm tháng đối đầu khốc liệt chống lại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ ở miền Nam, dải đất Đức Hòa (Long An) luôn giữ vị trí thắt lưng chiến lược vô cùng quan trọng. Kẻ thù điên cuồng lập đồn bốt, khai triển các cuộc càn quét hòng kiểm soát cửa ngõ phía Tây Sài Gòn và triệt hạ vùng căn cứ cách mạng của ta. Thế nhưng, chính tại nơi thảm nhung lửa đạn ấy, ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh du kích tài tình của quân dân địa phương lại một lần nữa tỏa sáng. Là một nhà báo lịch sử, lật lại trang sử vàng của vùng đất trung dũng này, tôi muốn đưa bạn đọc trở lại một mốc son hào hùng vào đầu năm 1962 — trận phục kích oanh liệt tại khu vực Cầu Cá, xã Hựu Thạnh.

Bối cảnh lịch sử: Khói lửa vây bọc hành lang chiến lược

Sau cao trào Đồng Khởi năm 1960, vùng nông thôn Đức Hòa phần lớn đã thuộc quyền làm chủ của nhân dân. Bước sang năm 1961 và đầu năm 1962, Mỹ - Ngụy ráo riết triển khai kế hoạch Staley-Taylor, xem Đức Hòa là trọng điểm ngầm để thực hiện quốc sách "Bình định" và lập "Ấp chiến lược". Địch tăng cường lực lượng bảo an, dân vệ đồn trú tại các chi khu, liên tục bung quân đánh chà xát ra các vùng ven nhằm cắt đứt vành đai vận chuyển chiến lược và cô lập căn cứ địa Hựu Thạnh của ta.

Xã Hựu Thạnh với địa thế có sông Vàm Cỏ Đông chảy qua và hệ thống kênh rạch chằng chịt, trở thành mục tiêu đánh phá then chốt của địch. Nhận định rõ âm mưu của kẻ thù, Ban chỉ huy lực lượng vũ trang huyện Đức Hòa cùng Chi bộ và du kích xã Hựu Thạnh đã hạ quyết tâm: Phải chủ động tổ chức một trận đánh tiêu diệt lớn ngay tại vành đai chuyển quân của địch, giáng một đòn cảnh cáo bẻ gãy các cuộc hành quân càn quét vào vùng giải phóng.

Địa điểm được lựa chọn cho trận đánh quyết định chính là khu vực Cầu Cá — nơi có địa hình hiểm trở, cây cối rậm rạp, rất thuận lợi cho việc giấu quân và tạo lập thế trận phục kích bất ngờ.

Diễn biến trận đánh: Sấm sét bùng nổ tại Cầu Cá

Sau nhiều ngày đêm mật phục, bám sát quy luật đi lại và tuần tra của địch, thời cơ lập công đã đến vào một ngày đầu năm 1962.

Nhận lệnh và dàn trận trong đêm: Được sự đùm bọc, giữ bí mật tuyệt đối của nhân dân Hựu Thạnh, ngay trong đêm, các chiến sĩ bộ đội địa phương huyện Đức Hòa phối hợp chặt chẽ cùng đội du kích xã âm thầm hành quân vào trận địa. Các mũi chiến đấu nhanh chóng chiếm lĩnh trận địa phục kích dọc theo tuyến lộ ven khu vực Cầu Cá. Hệ thống mìn định hướng, vật cản ngụy trang được bố trí sẵn sàng. Mỗi chiến sĩ kiên nhẫn bám trụ dưới các công sự dã chiến, áp sát bên mép lộ, chờ đợi kẻ thù lọt lưới.

Thời khắc phát hỏa nghẹt thở: Sáng hôm sau, một đại đội bảo an địch từ chi khu lọt vào tầm ngắm, lơn tơn kéo quân đi càn quét theo đúng lộ trình ta dự kiến. Chúng chủ quan, nghênh ngang tiến bước mà không hề hay biết tai họa đang cận kề. Khi toàn bộ đội hình tiền phương của địch lọt hoàn toàn vào trận địa phục kích, lệnh phát hỏa bùng nổ.

Đập tan đội hình địch: Quả mìn định hướng nổ vang rền như sấm dậy xé toạc bầu không khí yên ắng tại Cầu Cá, hất tung những tên lính đi đầu. Ngay lập tức, từ các hỏa điểm ngụy trang, súng trường, tiểu liên và lựu đạn của quân ta trút bão lửa đồng loạt vào đội hình hoảng loạn của địch. Bị đánh bất ngờ ở cự ly gần ngay tại vùng hiểm yếu, quân địch không kịp trở tay, dẫm đạp lên nhau tháo chạy hỗn loạn. Các chiến sĩ du kích Hựu Thạnh và bộ đội địa phương dũng cảm dũng mãnh xung phong, dùng mã tấu, lưỡi lê đánh giáp lá cà, chia cắt và tiêu diệt gọn các mũi chống cự cuối cùng của đối phương. Trận đấu kết thúc nhanh chóng, quân ta làm chủ hoàn toàn trận địa.

Ý nghĩa lịch sử: Tiếng vang đầu xuân trên đất Hựu Thạnh

Trận phục kích Cầu Cá – Hựu Thạnh vào đầu năm 1962 tuy quy mô diễn ra trong không gian ngắn nhưng đã mang lại ý nghĩa chính trị và quân sự vô cùng to lớn:

Bẻ gãy mũi nhọn càn quét: Chiến thắng đã đập tan cuộc hành quân bình định của địch, buộc Mỹ - Ngụy phải co cụm lực lượng bảo an trở lại đồn bốt, giảm hẳn nhuệ khí chiến đấu và không còn dám tự do nghênh ngang càn quét vào vùng lõi căn cứ Hựu Thạnh.

Khẳng định sự lớn mạnh của lực lượng vũ trang: Trận đánh là minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc về khả năng tổ chức hiệp đồng tác chiến giữa bộ đội huyện và du kích xã, khẳng định nghệ thuật phục kích mưu trí, bám thắt lưng địch mà đánh của ta.

Giữ vững mạch máu hành lang: Thắng lợi tại Cầu Cá giúp ta bảo vệ an toàn hành lang vận tải chiến lược ven sông Vàm Cỏ Đông, củng cố vững chắc vùng giải phóng và tiếp thêm niềm tin to lớn cho quần chúng nhân dân đẩy mạnh phong trào phá rã "Ấp chiến lược" của địch bấy giờ.

Hơn sáu thập kỷ đã lùi xa, chiến trường khói lửa Cầu Cá – Hựu Thạnh năm xưa nay đã nhường chỗ cho những con đường bê tông bằng phẳng, những xóm làng trù phú và những khu công nghiệp tràn đầy sức sống mới. Thế nhưng, cột mốc thời gian oanh liệt vào đầu năm 1962 vẫn mãi là một nốt trầm hùng, kiêu hãnh trong bản biên niên ký kháng chiến của đất và người Đức Hòa. Trận phục kích Cầu Cá sẽ luôn là bài học kinh điển về lòng dũng cảm, sự mưu trí dựa vào thế trận lòng dân để chiến thắng kẻ thù, là ngọn lửa lịch sử soi đường cho các thế hệ hôm nay bước tiếp trên hành trình xây dựng quê hương.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn