xã Kháng Chiến 33

Từ nhỏ đồng chí đã được cha dạy học chữ Nho và chữ Quốc ngữ; vốn thông minh và nhanh nhạy, cụ Hoàng Khải Lan đã xin cho con vào học trường làng tại đình làng Đon Đình Biên. Trong những năm tháng học tại đây, Hoàng Văn Thụ được giảng dạy về lịch sử, bài học thực tiễn về tình cảm của người dân quê hương, cảnh đồng bào và cả dân tộc đang rên xiết dưới sự thống trị của thực dân, đế quốc, phong kiến… từ đó nung nấu ý chí tham gia cách mạng, giải phóng nước nhà. Tháng 8 năm 1923, học xong lớp sơ đẳng ở trường làng, đồng chí tiếp tục được gia đình cho theo học tại Trường Tiểu học Pháp – Việt Lạng Sơn (thị xã Lạng Sơn).Năm 1924 - 1925, hưởng ứng cuộc vận động cách mạng của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đồng chí Hoàng Văn Thụ, Lương Văn Tri cùng một số học sinh ở Trường đã bí mật tiếp nhận, phân phát sách báo và tài liệu của Hội, vận động tổ chức Nhóm học sinh yêu nước rồi tìm cách liên lạc với các cán bộ. Năm 1926, đồng chí tham gia phong trào đấu tranh đòi thực dân Pháp thả cụ Phan Bội Châu và làm lễ truy điệu cụ Phan Châu Trinh; căng biểu ngữ, dán khẩu hiệu, dự các buổi tuyên truyền về thân thế, hoạt động yêu nước của hai cụ.Mùa hè năm 1927, Hoàng Văn Thụ tốt nghiệp Trường Tiểu học Pháp – Việt Lạng Sơn về quê nghỉ hè và nung nấu ý định tìm đường sang miền Nam Trung Quốc hoạt động cách mạng. Tháng 1 năm 1928, trong bộ quần áo dân tộc Tày, Hoàng Văn Thụ cùng bạn thân là đồng chí Lương Văn Tri qua biên giới tới bản Cốc Nam (một bản thuộc Long Châu, Trung Quốc). Cũng tại đây, đồng chí Hoàng Văn Thụ được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Thời gian hoạt động, gây dựng cơ sở ở Long Châu, đồng chí đã gặp gỡ một số đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc và được tiếp xúc, nghiên cứu tài liệu, sách báo về lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin do Đảng Cộng sản Trung Quốc ấn hành.Cuối năm 1929, Hoàng Văn Thụ được lãnh đạo Chi bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên cử ra Nam Ninh liên lạc với cán bộ Đông Dương Cộng sản Đảng. Trong dịp này, cùng các đồng chí Hoàng Đình Giong, Hoàng Văn Nọn, Lương Văn Tri… Hoàng Văn Thụ được kết nạp vào Đông Dương Cộng sản Đảng. Từ một thanh niên yêu nước, đồng chí đã trở thành đảng viên cộng sản, nhà hoạt động cách mạng phấn đấu vì độc lập dân tộc.Ngày 3 tháng 2 năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời; thực hiện nhiệm vụ do Chi bộ Long Châu phân công, sau khi nghiên cứu kỹ tình hình và hệ thống kiểm soát của chính quyền địch ở khu vực biên giới Lạng Sơn, đồng chí Hoàng Văn Thụ nhiều lần bí mật về nước hoạt động. Để đảm bảo bí mật, đồng chí được bố trí ở hang Áng Cúm gần làng Lũng Nghịu – một làng bên kia biên giới. Thời gian ở đây, do gần gũi và nắm bắt được nguyện vọng của quần chúng hai bên biên giới, đồng chí đã giác ngộ và tổ chức nhiều nhóm quần chúng tích cực. Sau đó, đồng chí quyết định về tổng Nhân Lý, châu Văn Uyên gây dựng cơ sở, mở rộng địa bàn ra các vùng xung quanh, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ đứng chân hoạt động bí mật, tuyên truyền và tổ chức phong trào cách mạng vùng biên giới.