XÃ TÂN HỘI (229) - NHÀ CÁCH MẠNG TRỊNH QUANG LỊCH
Trịnh Quang Lịch sinh năm 1903 ở thôn Yên Trường (còn gọi là An Trường), xã Thọ Lập, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra trên khắp đất nước. Ở thôn Yên Trường, xã Thọ Lập, nhiều hội nhóm đã ra đời nhằm chống lại sự đàn áp của thực dân Pháp.Từ tháng 8/1927 đến tháng 3/1930, đồng chí Trịnh Quang Lịch hoạt động ở cơ quan tuyên truyền Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội tại thôn. Sau đó được điều động lên cơ quan tuyên huấn huyện tại thôn Mỹ Lý Hạ, xã Bắc Lương (nay là xã Thọ Long), do đồng chí Nguyễn Mậu Sung ở thôn Quần Kênh, xã Xuân Giang và đồng chí Vũ Văn Hợp, Chủ tịch MTTQ xã Xuân Giang (nay là xã Thọ Xuân) giới thiệu.Ngày 22/7/1930 là dấu mốc quan trọng với những người tham gia cách mạng, đặc biệt là các chiến sĩ làng Yên Trường. Khi ấy, tại nhà đồng chí Lê Văn Sỹ, Chi bộ Cộng sản đầu tiên của Đảng bộ Thọ Xuân được thành lập với 7 đảng viên. Tại đây, đồng chí Trịnh Quang Lịch được đồng chí Lê Văn Sỹ phân công tổ chức lực lượng canh gác, bảo vệ, đồng thời chuẩn bị lương thực, thực phẩm, nơi nghỉ cho các đại biểu về dự hội nghị. Chỉ sau đó vài ngày, ngày 29/7/1930, cũng tại chính ngôi nhà này, Hội nghị thành lập Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa đã được tổ chức. Kể từ đây, đồng chí Trịnh Quang Lịch có thêm nhiệm vụ hoạt động ở cơ quan ấn loát của Tỉnh ủy - xuất bản báo “Tiến lên” cùng nhiều tài liệu quan trọng khác.Càng về sau sự kiểm soát, đàn áp của thực dân Pháp càng dã man hơn. Đồng chí Trịnh Quang Lịch và nhiều chiến sĩ đã bị đế quốc bắt đưa đi đày ở nhà lao Buôn Mê Thuột.Sau khi được trả tự do, từ năm 1936 đến năm 1939 tại Yên Trường, các đồng chí: Trịnh Quang Lịch, Trịnh Quang Phổ và Lê Văn Sỹ giả làm người buôn thuốc lào đến Hoằng Hóa, Hậu Lộc xin chỉ thị của các đồng chí: Lê Tất Đắc, Nguyễn Doãn Chấp, Lưu Xuân Bân về phương hướng hoạt động giáo dục quần chúng đấu tranh phản đối phát xít Nhật vào Đông Dương, chống sưu cao thuế nặng, đòi lý hương chia lại công điền, công thổ.Cuối năm 1941, các đồng chí: Trịnh Quang Lịch, Lưu Xuân Ngoạn và Lê Văn Sỹ đã liên lạc được với đồng chí Đường - cán bộ lãnh đạo phong trào cách mạng Thọ Xuân xin chủ trương hoạt động. Sau khi xin chủ trương, cơ sở đảng Yên Trường đề ra nhiệm vụ: vận động quần chúng đấu tranh đòi giảm thuế, khất thuế ruộng, giảm nhẹ thuế thân, mua vé cứu quốc và đấu tranh chống khủng bố.Năm 1945 Cách mạng tháng Tám bùng nổ khắp cả nước. Đêm ngày 18/8/1945, tiếng trống cù, trống chiêng từ các làng trong xã Thọ Lập nổi dậy vang trời, lực lượng tự vệ gọi lý trưởng và hương hào trong làng đến giao nộp đồng triện và giấy tờ sổ sách cho chính quyền cách mạng.Sáng tinh mơ ngày 19/8/1945 lực lượng tự vệ và quần chúng Nhân dân Thọ Lập tập trung tại đình làng dự mít tinh chào mừng khởi nghĩa thành công, bầu UBND lâm thời, tuyên bố trước quốc dân đồng bào, chính quyền đã về tay Nhân dânCách mạng Tháng Tám thành công ở làng Yên Trường có một phần không nhỏ công sức của đồng chí Trịnh Quang Lịch. Đồng hành cùng với quê hương, ông đã có nhiều đóng góp trong các cuộc kháng chiến.Năm 1961, ông đã được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Ba. Năm 1965, gia đình ông cũng đã được tặng Bằng có công với nước vì đã hăng hái đấu tranh chống đế quốc, tích cực giúp đỡ và bảo vệ cách mạng.
