XÃ TÂN HỘI (264) - NHÀ CÁCH MẠNG PHAN VĂN ĐỊNH

Sau khi học xong bậc tiểu học, Phan Văn Định thi đỗ vào Trường Kỹ nghệ thực hành Huế, học ngành lái ô tô vì nghĩ rằng trở thành người lái xe có điều kiện đi lại nhiều nơi, từ đó có thể tìm hiểu và tuyên truyền tinh thần yêu nước.Cuối năm 1927, Phan Văn Định tham gia tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ở Đà Nẵng. Là một trong những Hội viên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Đà Nẵng. Đến tháng 4/1928, đồng chí Định được tổ chức Hội khéo léo bố trí vào làm lái xe cho tên công sứ Pháp Colombo ở Quảng Nam. Từ đây, đồng chí Định chuyển sinh hoạt ở Chi hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Hội An do đồng chí Pham Thêm làm Bí thư.Do công việc là lái xe cho tên Công sứ nên đồng chí Định có điều kiện nắm bắt được nhiều thông tin hoạt động của tên Công sứ, của Toà Công sứ cũng như nhiều thông tin quan trọng khác ở Quảng Nam. Từ đây, đồng chí trở một trong những cán bộ cốt cán của Hội, tham gia tích cực nắm bắt liên lạc, gây dựng được nhiều cơ sở cách mạng mới để tổ chức in ấn, tuyên truyền hoạt động của tổ chức cách mạng.Sau một thời gây dựng phong trào và dưới tác động của sự kiện Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, ngày 28 tháng 3 năm 1930, tại địa điểm Cây Thông Một, Đảng bộ Cộng sản Việt Nam tỉnh Quảng Nam lâm thời ra đời. Đồng chí Định vinh dự nhận nhiệm vụ làm Bí thư đầu tiên của Tỉnh Đảng bộ. Trước đó, đồng chí Phan Văn Định đã chủ trì chuẩn bị, bí mật mua sắm vật tư in ấn ở Đà Nẵng nên vào ngày ra đời Tỉnh Đảng bộ lâm thời, báo Lưỡi Cày – cơ quan ngôn luận của Tỉnh đảng bộ cũng ra số đầu tiên. Do hoạt động in ấn trong nhà kho để xe ôtô dễ bị lộ nên đồng chí Phan Văn Định cùng các đồng chí trong Tỉnh bộ lâm thời đã linh động chuyển cơ sở in ấn. Việc chuyển cơ sở in ấn được bố trí tài tình bằng cách tổ chức đám cưới giả giữa đồng chí Trần Thị Dư với đồng chí Lội và thuê một ngôi nhà ở Xóm Da để ở và làm nơi in ấn, phát hành tài liệu, hội họp. Với sự bố trí tài tình đó, đồng chí Phan Văn Định cùng các đồng chí trong Tỉnh bộ lâm thời đã tổ chức tốt cho đồng chí Trần Kim Bảng tuyên truyền công khai trước quần chúng ở Chùa Quảng Triệu và treo cờ Đảng, rãi truyền đơn ở nhiều địa điểm quan trọng ở Hội An vào ngày 1/5/1930. Đến tháng 10/1930, sau sự kiện thực dân Pháp đàn áp các cơ sở cách mạng ở Quảng Nam, đồng chí Phan Văn Định bị địch bắt giam ở Lao Bảo. Tháng 8/1934, đồng chí ra tù và bị đưa về quản thúc tại quê nhà.Năm 1937, đồng chí được tổ chức Đảng ở Bến Thủy cử tham gia đón tiếp phái bộ điều tra tình hình Đông Dương của Chính phủ Pháp. Năm 1940, do những hoạt động trên, đồng chí bị địch bắt giam tại Nhà lao Hà Tĩnh.Tháng 3/1945, ra tù, đồng chí tham gia Mặt trận Việt Minh huyện Đức Thọ. Ngày 8/8/1945, Ban Việt Minh liên tỉnh Nghệ An - Hà Tĩnh đã tổ chức hội nghị bàn kế hoạch khởi nghĩa giành chính quyền. Tại hội nghị này, đồng chí được cử vào Ủy ban Khởi nghĩa huyện Đức Thọ, làm ủy viên quân sự. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, đồng chí gia nhập quân đội và tham gia chỉ huy đánh quân Pháp ở mặt trận Na-Pê (Lào).Từ tháng 4/1946, đồng chí chuyển sang công tác ở Bộ Tư lệnh Quân Liên khu 4, giữ chức Trưởng ban Giao thông vận tải. Từ tháng 10/1949, đồng chí chuyển sang Cục Quân nhu của Tổng cục Hậu cần. Từ tháng 1/1957, đồng chí chuyển về Cục Nông trường (Bộ Quốc phòng), giữ chức Giám đốc Nông trường Thắng lợi và từ tháng 6/1962 làm Giám đốc Nông trường 20-4. Năm 1966, đồng chí nghỉ hưu, tham gia công tác ở địa phương. Đồng chí Phan Văn Định qua đời vào năm 1984, tại thành phố Vinh.