XÃ TÂN HỘI (274) - NHÀ CÁCH MẠNG TRỊNH TAM TỈNH

Ông tham gia phong trào cách mạng từ trước Cách mạng tháng Tám, từng bị bắt tù đày và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương tại nhà tù Côn Đảo.Năm 1930, ông bị Pháp bắt đày ra nhà tù Côn Đảo. Cùng năm, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương ngay tại đây.Ông thoát tù về Hòn Gai hoạt động từ tháng 4/1940. Sau một thời gian, cơ sở Việt Minh được xây dựng và phát triển nhanh chóng ở Nhà máy Cơ khí Hòn Gai, mỏ than Hà Tu, Hà Lầm, phố Ba Đèo, Vựng Đâng… Uy tín của Mặt trận Việt Minh ngày càng cao, có ảnh hưởng ngày càng lớn trong công nhân và các tầng lớp nhân dân. Công nhân mỏ và nhân dân Hòn Gai sôi sục khí thế cách mạng, náo nức chờ ngày khởi nghĩa giành chính quyền.Đồng chí Trịnh Tam Tỉnh được Ủy ban Nhân dân Cách mạng lâm thời khu đặc biệt Hòn Gai giao nhiệm vụ xây dựng và lãnh đạo Ty Liêm phóng Hòn Gai, rồi được giao làm Chủ tịch Ủy ban kháng chiến lâm thời Đặc khu Hòn Gai (tương đương Chủ tịch UBND tỉnh sau này) kiêm phụ trách Ty Liêm phóng Hòn Gai (chức vụ tương đương với Giám đốc Công an tỉnh sau này).Mặc dù chính quyền đã về ta nhưng việc củng cố chính quyền non trẻ gặp rất nhiều trở ngại. Đồng chí Trịnh Tam Tỉnh đã tổ chức đông đảo công nhân thành lập lực lượng vũ trang bảo vệ chính quyền cách mạng, tổ chức quyên góp gạo tiền, mua súng đạn, thành lập các ban Phụ nữ Cứu quốc, Bình dân học vụ.Ngày 6/1/1946, cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội khoá đầu tiên của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà được tổ chức thắng lợi. Ông Trịnh Tam Tỉnh được nhân dân tín nhiệm bầu làm Đại biểu Quốc hội khoá I tỉnh Quảng Yên, được Trung ương phân công phụ trách toàn bộ khu vực duyên hải Đông Bắc mà khó khăn lớn nhất lúc này phải đối diện là việc quân Tưởng phá hoại rất quyết liệt.Trong thời gian công tác ở Hòn Gai, đã hai lần khác nữa ông Trịnh Tam Tỉnh bị các lực lượng phản cách mạng bắt giam. Có lần, ông đã suýt bị thả trôi sông nhưng may mắn đều được đội viên Đại đội Hồ Chí Minh và quần chúng khu vực Lán Bè mưu trí tìm cách giải thoát.Làm Chủ tịch Đặc khu Hòn Gai, không phụ sự tin cậy của Trung ương Đảng, ông Trịnh Tam Tỉnh làm tốt công tác đoàn kết các lực lượng yêu nước địa phương, đối đầu với kẻ thù một cách khôn khéo. Ông đã củng cố chính quyền và các tổ chức đoàn thể quần chúng chuẩn bị lực lượng cho cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược mà biết trước là không thể tránh khỏi.Tháng 12/1946, quân Pháp đổ bộ vào Đặc khu Hòn Gai và gửi tối hậu thư cho ta đòi phải nộp vũ khí. Ông Trịnh Tam Tỉnh cùng Ủy ban Kháng chiến rút vào chân núi Bài Thơ xây dựng kế hoạch tác chiến. Từ đây, ông tiếp tục lãnh đạo tổ chức, vận động đồng bào tản cư vào Cao Xanh, Xích Thổ...Đến giữa năm 1947, được lệnh cấp trên, Ủy ban kháng chiến chuyển về Đông Triều. Trung ương điều động ông Trịnh Tam Tỉnh về làm Trưởng ban Dân quân Liên khu III. Sau đó, ông được bầu vào Khu ủy và Ban Chấp hành Liên khu. Tại đây, ông đã giúp đồng chí Lê Thanh Nghị, Bí thư Khu ủy kiêm Chủ tịch Ủy ban kháng chiến lo việc tổ chức xây dựng các cơ sở thí nghiệm và sản xuất, cung cấp vũ khí cho bộ đội và dân quân du kích. Từ năm 1955 trở đi, ông lần lượt công tác tại Bộ Công thương, Bộ Thủy lợi, Bộ Kiến trúc, Bộ Xây dựng cho đến khi nghỉ hưu. Ông Trịnh Tam Tỉnh qua đời năm 1992.