XÃ TÂN HỘI (487) - THIẾU TƯỚNG TRẦN HẢI PHỤNG — NGƯỜI CHỈ HUY THẦM LẶNG CỦA CHIẾN TRƯỜNG SÀI GÒN – GIA ĐỊNH
Trong lịch sử kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, có những vị tướng gắn liền với những chiến dịch nổi tiếng trên các chiến trường lớn. Nhưng cũng có những người dành gần như trọn cuộc đời binh nghiệp để chiến đấu trong lòng đô thị, giữa những trận tuyến bí mật, những mạng lưới biệt động và các cơ sở cách mạng ngay giữa trung tâm Sài Gòn.
Thiếu tướng Trần Hải Phụng là một người như thế.Ông sinh năm 1925 tại xã Trung Lễ, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh — vùng đất giàu truyền thống yêu nước của xứ Nghệ.Từ khi còn là học sinh Trường Quốc học Vinh, ông đã tham gia các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp. Do bị chính quyền thuộc địa truy lùng, ông phải sang Lào và Campuchia sinh sống, kiếm sống bằng nghề dạy học trước khi trở về Sài Gòn hoạt động cách mạng.Cuối năm 1944, ông tham gia phong trào Việt Minh tại Sài Gòn.Ngày 23/9/1945, khi thực dân Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ, Trần Hải Phụng chính thức gia nhập lực lượng vũ trang cách mạng.Từ một chiến sĩ trẻ, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy:
Đại đội trưởng Tiểu đoàn trưởng Trung đoàn trưởng Tham mưu trưởng Đặc khu Sài Gòn – Chợ LớnTrong suốt cuộc kháng chiến chống Pháp, ông gần như gắn bó trọn vẹn với chiến trường Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định và các vùng phụ cận. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông được phong quân hàm Trung tá và đảm nhiệm chức Trưởng đoàn đại biểu quân sự trong Ban Liên hợp khu phi quân sự tại Vĩnh Linh.Đến năm 1961, khi mới 36 tuổi, ông được phong quân hàm Thượng tá và được giao nhiệm vụ đặc biệt: Trở lại chiến trường miền Nam. Tại Sài Gòn – Gia Định, ông được bổ sung vào Ban Thường vụ Khu ủy, phụ trách công tác quân sự.Khi Quân khu Sài Gòn – Gia Định được thành lập, ông lần lượt giữ các chức vụ: Quyền Tư lệnh Quân khu Tham mưu trưởng Quân khu Tư lệnh Quân khu Một trong những đóng góp lớn nhất của ông diễn ra từ năm 1965 khi Khu ủy Sài Gòn – Gia Định triển khai kế hoạch chuẩn bị cho những trận đánh lớn trong đô thị.Theo chỉ đạo của Khu ủy, Trần Hải Phụng được giao nhiệm vụ: Xây dựng lực lượng biệt động thành phố Tổ chức các đơn vị vận chuyển vũ khí bí mật vào nội đôXây dựng hệ thống cơ sở cách mạng trong lòng Sài GònHình thành các “lõm chính trị” và “lõm căn cứ” giữa vùng kiểm soát của đối phương Chính những công việc âm thầm này đã góp phần tạo nên cơ sở cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968. Cuối năm 1967, khi chuẩn bị cho chiến dịch Mậu Thân, ông được giao giữ một trọng trách đặc biệt: Tư lệnh Phân khu 6 — phân khu nội đô Sài Gòn.Đây là khu vực tập trung các lực lượng: Biệt động thành An ninh nội thành Các cơ sở chính trị bí mật Đồng thời, ông còn tham gia Bộ Tư lệnh Tiền phương Nam cùng các đồng chí: Võ Văn Kiệt Trần Bạch Đằngđể trực tiếp chỉ huy các hướng tiến công quan trọng vào trung tâm Sài Gòn. Sau Mậu Thân, ông được phong quân hàm Đại tá vào năm 1968.Đến năm 1972, khi Quân khu Sài Gòn – Gia Định được tái lập, ông tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Tư lệnh Quân khu cho đến năm 1974. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975, dù đang được điều ra miền Bắc chuẩn bị đi học nước ngoài, ông vẫn được triệu hồi về Bộ Tổng Tham mưu để theo dõi và tham gia chỉ đạo chiến trường Sài Gòn – Gia Định trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến. Sau ngày đất nước thống nhất, Thiếu tướng Trần Hải Phụng tiếp tục phục vụ quân đội ở nhiều cương vị khác nhau.Ông từng là: Tư lệnh Đoàn 500 Tư lệnh Đoàn 600 Tư lệnh Bộ Chỉ huy Quân sự TP.HCM từ năm 1978 đến 1983 Từ năm 1985 đến 1988, ông còn được cử làm Phó đoàn chuyên gia quân sự Việt Nam tại Cuba, phụ trách lĩnh vực phòng thủ đô thị. Sau khi nghỉ hưu năm 1991, ông tiếp tục tham gia công tác truyền thống cách mạng: Ban Thường vụ Hội Cựu chiến binh TP.HCM Chủ nhiệm Câu lạc bộ Truyền thống kháng chiến khối lực lượng vũ trang TP.HCM Tham gia tổng kết lịch sử chiến tranh trên chiến trường Sài Gòn – Gia Định Ông cũng là người chủ biên và tham gia biên soạn nhiều công trình lịch sử quan trọng về cuộc kháng chiến ở Nam Bộ. Thiếu tướng Trần Hải Phụng qua đời năm 1997, hưởng thọ 72 tuổi.Cuộc đời ông gắn liền với chiến trường Sài Gòn – Gia Định từ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp cho đến khi đất nước thống nhất. Nếu nhiều vị tướng được nhớ đến bởi những trận đánh lớn ngoài mặt trận, thì Trần Hải Phụng được nhắc tới như một trong những người đặt nền móng cho thế trận chiến tranh nhân dân ngay trong lòng đô thị Sài Gòn — nơi những cuộc chiến âm thầm nhưng vô cùng quyết liệt đã góp phần làm nên thắng lợi cuối cùng của dân tộc.
Đại đội trưởng Tiểu đoàn trưởng Trung đoàn trưởng Tham mưu trưởng Đặc khu Sài Gòn – Chợ LớnTrong suốt cuộc kháng chiến chống Pháp, ông gần như gắn bó trọn vẹn với chiến trường Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định và các vùng phụ cận. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông được phong quân hàm Trung tá và đảm nhiệm chức Trưởng đoàn đại biểu quân sự trong Ban Liên hợp khu phi quân sự tại Vĩnh Linh.Đến năm 1961, khi mới 36 tuổi, ông được phong quân hàm Thượng tá và được giao nhiệm vụ đặc biệt: Trở lại chiến trường miền Nam. Tại Sài Gòn – Gia Định, ông được bổ sung vào Ban Thường vụ Khu ủy, phụ trách công tác quân sự.Khi Quân khu Sài Gòn – Gia Định được thành lập, ông lần lượt giữ các chức vụ: Quyền Tư lệnh Quân khu Tham mưu trưởng Quân khu Tư lệnh Quân khu Một trong những đóng góp lớn nhất của ông diễn ra từ năm 1965 khi Khu ủy Sài Gòn – Gia Định triển khai kế hoạch chuẩn bị cho những trận đánh lớn trong đô thị.Theo chỉ đạo của Khu ủy, Trần Hải Phụng được giao nhiệm vụ: Xây dựng lực lượng biệt động thành phố Tổ chức các đơn vị vận chuyển vũ khí bí mật vào nội đôXây dựng hệ thống cơ sở cách mạng trong lòng Sài GònHình thành các “lõm chính trị” và “lõm căn cứ” giữa vùng kiểm soát của đối phương Chính những công việc âm thầm này đã góp phần tạo nên cơ sở cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968. Cuối năm 1967, khi chuẩn bị cho chiến dịch Mậu Thân, ông được giao giữ một trọng trách đặc biệt: Tư lệnh Phân khu 6 — phân khu nội đô Sài Gòn.Đây là khu vực tập trung các lực lượng: Biệt động thành An ninh nội thành Các cơ sở chính trị bí mật Đồng thời, ông còn tham gia Bộ Tư lệnh Tiền phương Nam cùng các đồng chí: Võ Văn Kiệt Trần Bạch Đằngđể trực tiếp chỉ huy các hướng tiến công quan trọng vào trung tâm Sài Gòn. Sau Mậu Thân, ông được phong quân hàm Đại tá vào năm 1968.Đến năm 1972, khi Quân khu Sài Gòn – Gia Định được tái lập, ông tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Tư lệnh Quân khu cho đến năm 1974. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975, dù đang được điều ra miền Bắc chuẩn bị đi học nước ngoài, ông vẫn được triệu hồi về Bộ Tổng Tham mưu để theo dõi và tham gia chỉ đạo chiến trường Sài Gòn – Gia Định trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến. Sau ngày đất nước thống nhất, Thiếu tướng Trần Hải Phụng tiếp tục phục vụ quân đội ở nhiều cương vị khác nhau.Ông từng là: Tư lệnh Đoàn 500 Tư lệnh Đoàn 600 Tư lệnh Bộ Chỉ huy Quân sự TP.HCM từ năm 1978 đến 1983 Từ năm 1985 đến 1988, ông còn được cử làm Phó đoàn chuyên gia quân sự Việt Nam tại Cuba, phụ trách lĩnh vực phòng thủ đô thị. Sau khi nghỉ hưu năm 1991, ông tiếp tục tham gia công tác truyền thống cách mạng: Ban Thường vụ Hội Cựu chiến binh TP.HCM Chủ nhiệm Câu lạc bộ Truyền thống kháng chiến khối lực lượng vũ trang TP.HCM Tham gia tổng kết lịch sử chiến tranh trên chiến trường Sài Gòn – Gia Định Ông cũng là người chủ biên và tham gia biên soạn nhiều công trình lịch sử quan trọng về cuộc kháng chiến ở Nam Bộ. Thiếu tướng Trần Hải Phụng qua đời năm 1997, hưởng thọ 72 tuổi.Cuộc đời ông gắn liền với chiến trường Sài Gòn – Gia Định từ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp cho đến khi đất nước thống nhất. Nếu nhiều vị tướng được nhớ đến bởi những trận đánh lớn ngoài mặt trận, thì Trần Hải Phụng được nhắc tới như một trong những người đặt nền móng cho thế trận chiến tranh nhân dân ngay trong lòng đô thị Sài Gòn — nơi những cuộc chiến âm thầm nhưng vô cùng quyết liệt đã góp phần làm nên thắng lợi cuối cùng của dân tộc.
