XÃ TÂN HỘI (489) - NGÔ HUY TĂNG - CHÀNG TRAI 17 TUỔI TREO LÁ CỜ KHIẾN THỰC DÂN PHÁP HOẢNG LOẠN CẢ VÙNG MỎ

Nhưng phía sau những chuyến tàu than nối đuôi nhau rời bến là cuộc sống vô cùng cơ cực của người thợ mỏ. Công nhân phải làm việc từ sáng đến tối trong môi trường độc hại, nguy hiểm, thường xuyên đối mặt với tai nạn lao động nhưng đồng lương lại rẻ mạt. Họ sống chen chúc trong những khu nhà tạm bợ, thiếu ăn, thiếu mặc và luôn bị cai thầu, đốc công đ.á.n.h đ.ậ.p, chèn ép. Chính tận mắt chứng kiến những bất công đó đã khiến Ngô Huy Tăng sớm nuôi trong lòng tinh thần phản kháng. Cuối năm 1928, dưới sự giác ngộ của những cán bộ cách mạng hoạt động bí mật tại vùng than, Ngô Huy Tăng gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Ban ngày anh vẫn làm việc như một người thợ bình thường, nhưng ban đêm lại bí mật tuyên truyền cách mạng cho công nhân. Anh chuyền tay nhau những tờ báo như Búa Liềm, Lao Động, Công Hội Đỏ, báo Than... đọc cho anh em công nhân nghe về quyền lợi của người lao động, về con đường giải phóng dân tộc và tương lai của đất nước. Dần dần, nhiều công nhân được giác ngộ và tham gia vào các tổ chức cách mạng.Tháng 7 năm 1929, các tổ chức thanh niên cách mạng tại vùng mỏ lần lượt chuyển thành các chi bộ cộng sản. Chi bộ Cẩm Phả - Cửa Ông ra đời và trở thành chi bộ cộng sản đầu tiên của Vùng mỏ Quảng Ninh. Ngô Huy Tăng được kết nạp Đảng khi mới 17 tuổi, trở thành một trong những đảng viên trẻ tuổi nhất lúc bấy giờ. Đêm ngày 6 rạng sáng 7/11/1929, để chào mừng Cách mạng Tháng Mười Nga, chi bộ giao cho Ngô Huy Tăng nhiệm vụ đặc biệt: treo lá cờ đỏ búa liềm lên cầu trục Poóc-tích số 1 của Cảng Cửa Ông. Đây là vị trí cao nhất, dễ nhìn thấy nhất và cũng nguy hiểm nhất. Nếu bị phát hiện, anh có thể bị b.ắ.n c.h.ế.t ngay lập tức.Giữa đêm tối, trong tiếng máy sàng than vẫn gầm vang không ngớt, Ngô Huy Tăng giấu lá cờ trong người rồi lặng lẽ tiến về phía cầu trục. Bằng sự nhanh nhẹn và gan dạ hiếm có, anh leo lên kết cấu thép cao hàng chục mét rồi buộc lá cờ đỏ búa liềm vào vị trí cao nhất. Khi lá cờ tung bay trong gió biển, anh nhanh chóng rời khỏi hiện trường và trở về như chưa có chuyện gì xảy ra.Sáng hôm sau, toàn bộ khu mỏ chấn động. Hàng ngàn công nhân ngước nhìn lá cờ đỏ búa liềm phấp phới giữa bầu trời Cửa Ông. Đối với họ, đó không chỉ là một lá cờ mà còn là biểu tượng của niềm tin, của hy vọng và của sức mạnh đoàn kết công nhân. Ngược lại, bọn thực dân Pháp vô cùng hoảng sợ. Chúng huy động lính tráng, cảnh sát, mật thám lùng sục khắp nơi, khám xét từng lán thợ, từng khu nhà công nhân nhưng vẫn không tìm ra người đã treo lá cờ. Sau sự kiện ấy, Ngô Huy Tăng tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng trong phong trào công nhân và cách mạng tại vùng mỏ. Anh tham gia tổ chức các hoạt động tuyên truyền, rải truyền đơn, xây dựng cơ sở cách mạng và làm liên lạc giữa tổ chức Đảng ở Cẩm Phả - Cửa Ông với Xứ ủy Bắc Kỳ. Tuy nhiên, hoạt động ngày càng mạnh mẽ của anh cũng khiến thực dân Pháp chú ý. Trong các đợt khủng bố phong trào công nhân, Ngô Huy Tăng bị bắt và kết án 5 tháng t.ù dù không đủ chứng cứ buộc tội. Mãn hạn tù năm 1930, anh được tổ chức điều động về Hà Nội hoạt động. Tại đây, anh tham gia Thành ủy Hà Nội và phụ trách công tác vận động công nhân. Tháng 11 năm 1930, Ngô Huy Tăng cùng đồng đội thực hiện nhiều hoạt động đấu tranh nhằm phản đối âm mưu liên kết chống phong trào cộng sản của thực dân Pháp và các thế lực thực dân khác trong khu vực.Trong một lần làm nhiệm vụ, anh sa vào tay địch, bắt được Ngô Huy Tăng, thực dân Pháp sử dụng đủ mọi cực hình t.r.a t.ấ.n nhằm khai thác thông tin về tổ chức cách mạng. Nhưng chàng thanh niên mới ngoài 18 tuổi vẫn giữ vững khí tiết. Trước tòa án thực dân, anh cùng các đồng chí công khai hô vang những khẩu hiệu cách mạng, hát Quốc tế ca và tuyên bố niềm tin vào con đường giải phóng dân tộc. Tòa án thực dân sau đó kết án anh 10 năm cấm cố.Năm 1932, Ngô Huy Tăng bị đày lên nhà tù Sơn La. Ngay cả trong lao tù, anh vẫn tiếp tục tuyên truyền cách mạng, động viên đồng đội giữ vững tinh thần đấu tranh. Nhưng những trận đòn roi, bệnh tật và điều kiện giam giữ khắc nghiệt cuối cùng đã cướp đi mạng sống của người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi khi anh vừa tròn 21 tuổi.Dù cuộc đời rất ngắn ngủi, Ngô Huy Tăng đã để lại dấu ấn đặc biệt trong lịch sử phong trào công nhân Vùng mỏ. Năm 2011, Thủ tướng Chính phủ truy tặng Bằng Tổ quốc ghi công cho liệt sĩ Ngô Huy Tăng. Ngày nay, bên bờ Vịnh Bái Tử Long, tượng đài liệt sĩ Ngô Huy Tăng được dựng lên như một biểu tượng tri ân đối với người đảng viên đầu tiên của Nhà sàng Cửa Ông.Gần một thế kỷ đã trôi qua. Cầu trục Poóc-tích số 1 vẫn đứng đó như một chứng nhân lịch sử. Và câu chuyện về chàng trai 17 tuổi từng leo lên đỉnh cầu trục giữa đêm tối để treo lá cờ đỏ búa liềm vẫn được người thợ mỏ Quảng Ninh nhắc lại với niềm tự hào. Bởi có những con người tuy sống rất ngắn, nhưng lý tưởng và lòng dũng cảm của họ lại sống mãi cùng lịch sử dân tộc.