"Xạ thủ sơn pháo" lừng danh trên đồi E Chiến dịch Điện Biên Phủ
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Phùng Văn Khầu (1930 – 2021) là một trong những biểu tượng xuất sắc nhất của Binh chủng Pháo binh Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sinh ra trong một gia đình dân tộc Tày nghèo tại xã Đức Hồng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, ông nhập ngũ năm 1946. Từ một chiến sĩ liên lạc, ông phấn đấu trở thành Khẩu đội trưởng Sơn pháo 75mm thuộc Đại đội 755, Tiểu đoàn 275, Trung đoàn 675, Đại đoàn 351 (Đại đoàn Công pháo).
Tôi luyện từ những chiến dịch tiền đề (1949 – 1953)
Trước khi ghi dấu ấn lịch sử tại lòng chảo Mường Thanh, Phùng Văn Khầu đã trải qua thử thách qua nhiều chiến dịch lớn ở Bắc Bộ:
Chiến dịch Biên giới (1950): Trong trận đánh điểm cao 715 tại Cụm cứ điểm Đông Khê, pháo thủ Phùng Văn Khầu đã dũng cảm vác nòng súng nặng vượt qua làn đạn, bình tĩnh ngắm bắn chính xác, chi viện hiệu quả cho bộ binh dứt điểm cứ điểm.
Chiến dịch Lý Thường Kiệt (1951) & Chiến dịch Tây Bắc (1952): Ông liên tục cùng đơn vị hành quân cơ động qua hàng trăm km đường rừng núi, vác pháo, làm đường, tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, rèn luyện tư duy tác chiến "chân đồng vai sắt, đánh giỏi bắn trúng".
Trận chiến lịch sử trên đồi E – Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954)
Chiến công chói lọi nhất của Phùng Văn Khầu diễn ra tại đồi E – một cao điểm phòng ngự then chốt phía Đông thuộc phân khu Bắc của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Nhiệm vụ khống chế hỏa lực địch: Ngày 30/3/1954, đợt tiến công thứ hai của Chiến dịch Điện Biên Phủ bùng nổ. Khẩu đội sơn pháo 75mm do Phùng Văn Khầu làm Khẩu đội trưởng nhận lệnh đặt trọng pháo ngay trên đỉnh đồi E, ngắm bắn trực tiếp để khống chế các vị trí pháo binh địch ở Mường Thanh và hỗ trợ bộ binh ta giữ vững trận địa.
Chiến đấu độc lập đến quả đạn cuối cùng (Tháng 4/1954): Ngày 23/4/1954, quân Pháp tập trung hỏa lực pháo binh và không quân dội bão đạn xuống đồi E nhằm xóa sổ vị trí ngắm bắn của ta. Trận địa bị cày xới, 8 chiến sĩ trong khẩu đội lần lượt thương vong, bản thân Phùng Văn Khầu cũng bị sức nổ của đạn pháo hất văng, ngất đi. Khi tỉnh lại, xung quanh chỉ còn lại một mình cùng khẩu sơn pháo bị hỏng mất kính ngắm và một phần bệ chống.
Mặc cho máu chảy và tai bị xé rách do tiếng nổ, ông kiên quyết không rời trận địa. Phùng Văn Khầu một mình đảm nhiệm toàn bộ quy trình của một khẩu đội pháo: tự quan sát mục tiêu, tự nạp đạn, ngắm qua cọc tiêu và nòng súng rồi giật cò. Trong ngày hôm đó, ông đã bắn 22 quả đạn, phá hủy hoàn toàn 4 khẩu pháo 105mm, 1 khẩu pháo 40mm, tiêu diệt 1 đại đội địch và dập tắt các hỏa điểm đang uy hiếp lực lượng bộ binh ta.
Tính chung trong toàn bộ Chiến dịch Điện Biên Phủ, khẩu đội của Phùng Văn Khầu đã bắn cháy, phá hủy 5 khẩu pháo 105mm, 6 đại liên, 1 căn cứ thông tin và tiêu diệt hàng trăm quân địch.
Tấm gương sáng của Quân đội Nhân dân Việt Nam
Với những chiến công phi thường và tinh thần chiến đấu kiên cường "còn người còn trận địa", ngày 31/8/1955, ông vinh dự được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Ba.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục phục vụ trong quân ngũ, kinh qua nhiều chức vụ chỉ huy, công tác tại Trường Sĩ quan Pháo binh và nghỉ hưu với cấp bậc Đại tá. Cuộc đời của Anh hùng Phùng Văn Khầu là minh chứng sống động cho ý chí sắt đá, sự sáng tạo và lòng quả cảm vượt mọi giới hạn của người chiến sĩ pháo binh Việt Nam.
