Xây dựng Bình - Trị - Thiên khói lửa thành "Bình Trị Thiên quật khởi"

Sau Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946 và đặc biệt là khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ vào tháng 12 năm 1946, thực dân Pháp tập trung lực lượng mở các cuộc tiến công quy mô lớn nhằm chiếm đóng dải đất miền Trung. Vùng Bình - Trị - Thiên (Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên) trở thành địa bàn bị địch đánh phá ác liệt. Kẻ thù thiết lập hệ thống đồn bốt dày đặc, thực hiện chính sách "đốt sạch, phá sạch, giết sạch", đẩy lực lượng cách mạng địa phương vào tình thế vô cùng hiểm nghèo.

Trước nguy cơ phong trào bị đứt gãy, một số cán bộ có tư tưởng hoang mang, muốn rút toàn bộ lực lượng lên chiến khu hoặc ra Bắc để bảo toàn. Tháng 3 năm 1947, Hội nghị Cán bộ Tỉnh ủy Thừa Thiên họp tại Nam Hòa dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Chí Thanh (khi đó là Bí thư Phân khu ủy Bình - Trị - Thiên). Tại hội nghị này, ông đã đưa ra quyết định có tính chất bước ngoặt: "Một bước không rời, một ly không rời. Bám dân mà sống, bám đất mà chiến đấu!".

Phương châm "Bám dân, bám đất" của Nguyễn Chí Thanh đã giải tỏa tâm lý hoang mang, xóc lại tinh thần chiến đấu cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Ông trực tiếp cùng cán bộ lội bùn, vượt bốt, thâm nhập sâu vào vùng địch hậu để xây dựng lại cơ sở. Dưới sự chỉ đạo của ông, các "làng kháng chiến" nối tiếp nhau ra đời. Nhân dân không chỉ nuôi giấu cán bộ mà còn kết hợp đấu tranh chính trị với chiến tranh du kích, làm cho kẻ thù đi đến đâu cũng gặp phải sự chống trả kiên cường.

Từng bước một, dải đất Bình - Trị - Thiên từ chỗ bị co hẹp, tổn thất nặng nề đã từng bước khôi phục thế trận, liên tục mở các trận tiến công tiêu hao lực lượng địch trên đường số 9, đường số 1. Phong trào du kích phát triển mạnh mẽ đến mức biến vùng địch hậu thành những pháo đài kháng chiến kiên cố. Từ trong khói lửa đạn bom, khẩu hiệu "Bình Trị Thiên quật khởi" đã vang lên, trở thành niềm tự hào của nhân dân cả nước và là nỗi khiếp đảm của quân xâm lược.

Thắng lợi trong việc giữ vững và phát triển phong trào kháng chiến tại Bình - Trị - Thiên khẳng định tư tưởng chỉ đạo chiến tranh nhân dân xuất sắc của Nguyễn Chí Thanh. Quyết định bám dân, bám đất của ông không chỉ cứu vãn phong trào tại dải đất miền Trung ruột thịt mà còn để lại bài học kinh nghiệm vô giá về việc dựa vào dân để tiến hành chiến tranh giải phóng dân tộc.